Geçtiğimiz günlerde yazdığım "Türkiye'nin Teknoloji Yolculuğu" yazı dizisinden sonra, ülkemizin sadece 2026 yılında, uluslararası arenada kazandığı büyük başarılardan da söz etmek gerekir. TÜBİTAK'ın genç bilim insanlarının yetişmesine sağladığı katkılardan daha önceki yazılarımda sıkça bahsetmiştim. Türkiye’nin bilim ve teknoloji alanındaki gelişimine önemli destek veren bir kurum olan TÜBİTAK, özellikle ortaokul ve lise öğrencilerine uluslararası bilim olimpiyatlarında verdiği destekle de, büyük başarılara vesile olmuştur. Birazdan uluslararası olan bu olimpiyatlardaki başarılardan söz edeceğim ama, bence asıl önemli olan sadece olimpiyatlarda madalya alınması değil, bu tür yürütülen programlar sayesinde gençlerimizin, öğrencilerimizin erken yaşlarda bilimle tanışması ve bu programlar sayesinde araştırma yapmayı öğrenmeleridir.
Genel olarak bilim olimpiyatları, matematik, fizik, kimya, biyoloji, bilgisayar, astronomi ve astrofizik gibi alanlarda düzenlenmektedir ve aslında dünyanın en yetenekli öğrencilerinin yarıştığı büyük organizasyonlardır. Bu yarışmalar tam olarak bilgi ölçmeye yönelik sınavlar da değildir; analitik düşünme, problem çözme, yaratıcılık ve bilimsel bakış açısını değerlendiren bir yapısı da vardır. TÜBİTAK' da yıllardır yürüttüğü bu destekleyici çalışmalarla ülkemizin çeşitli bölgelerinden seçilen öğrencilerimizin bu zorlu yarışmalara hazırlanmasını sağlamaktadır.
Sistem kabaca şu şekilde işlemektedir. Her yıl Türkiye’nin dört bir yanından binlerce öğrenci, TÜBİTAK Bilim Olimpiyatları’na başvurmaktalar. Başvuru sonucunda yapılan sınavlar ve değerlendirmeler sonucunda, başarılı olan öğrenciler özel eğitim kamplarına alınmakta ve alanında uzman akademisyenler ve eğitmenler tarafından yoğun bir hazırlık sürecinden geçirilmektedirler. Az önce söylediğim gibi de bu eğitimler sayesinde öğrenciler, yalnızca yarışmalara hazırlanmakla kalmayıp, aynı zamanda bilimsel düşünceyi de, nasıl daha kolay edinebileceklerini öğrenen birer birey haline gelmekteler. Şimdi 2026 yılının başından beri hangi olimpiyatlarda başarılar elde ettik bunlara bakalım.
2026 yılında uluslararası olimpiyatlarda kazanılan başarılardan ilki 60. Mendelev Kimya Olimpiyatlarıdır. Bu olimpiyatın sonuçları TÜBİTAK sayfasından şöyle duyurulmuştur. "15–23 Nisan 2026 tarihleri arasında Rusya’nın Moskova şehrinde düzenlenen ve 37 ülkeden 160 öğrencinin yarıştığı uluslararası düzeyde kimya alanında yetenekli öğrencileri bir araya getiren 60. Mendeleev Kimya Olimpiyatı’nda ülkemizi temsil eden öğrencilerimiz iki Gümüş ve bir Bronz madalya kazandılar. TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) bünyesinde yürütülen 2202 Bilim Olimpiyatları Programı kapsamında ülkemizi uluslararası düzeyde temsil etmek üzere yetiştirilen genç bilim insanlarımızdan Bahri Eren Sarıkaya ve Kaan Doğan Gümüş madalya, Mustafa Efe Cesur ise Bronz madalya kazandı."
İkinci olimpiyat yarışması ise genç matematikçilerimizin katıldığı 43. Balkan Matematik Olimpiyatıdır. Buradan da ülkemiz 6 madalya ile dönmüştür. Yunanistan'ın Selanik şehrinde düzenlenen olimpiyat da ülkemizi temsil eden öğrencilerimiz 2 altın madalya ve 4 gümüş madalya kazanmışlardır. Bu haberin içeriği de yine TÜBİTAK'ın kendi sayfasına şu şekilde paylaşılmıştır. "3-8 Mayıs 2026 tarihlerinde Yunanistan’ın Selanik şehrinde düzenlenen ve 24 ülkeden 148 öğrencinin yarıştığı uluslararası düzeyde matematik alanında yetenekli matematikçileri desteklemeyi ve teşvik etmeyi amaçlayan 43. Balkan Matematik Olimpiyatı’nda ülkemizi temsil eden öğrencilerimiz, 2 altın ve 4 gümüş madalya kazandılar.
TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB (bünyesinde yürütülen 2202 Bilim Olimpiyatları Programı kapsamında ülkemizi uluslararası alanda temsil etmek üzere yetiştirilen genç bilim insanları Ege Akgün ve Alperen İnan altın madalya, Tuğra Özbey Eratlı, Selim Doğan, Mustafa Dortluoğlu ve Umut Kağan Yazgan gümüş madalya kazandı. Ayrıca öğrencilerimiz, katılımcı ülkeler arasında elde ettikleri toplam takım puanıyla birinci olarak ülkemize büyük bir gurur yaşattı."
Yine başka bir başarı hikayesi de 15. Avrupa Kızlar Matematik Olimpiyatı’ndan gelmiştir. Buradan da ülkemizi temsil eden 4 kız öğrencimiz, 2 altın ve 2 gümüş madalya ile ülkemize dönmüşlerdir. Bu olimpiyat da oldukça önemli bir olimpiyattır. Fransa'nın Bordeaux şehrinde düzenlenen 15. Avrupa Kızlar Matematik Olimpiyatı'na 67 ülkeden 260 öğrenci katılmıştır. Bu olimpiyattan da Defne Hergül ve Bengisu Demirbaş altın madalya, Ilgın Şekerli ve Elif Kiraz ise gümüş madalya kazanmışlardır.
Burada aslında TÜBİTAK’ın asıl amacı sadece madalya kazanılması değil, gençlerimize bilimsel merakı teşvik ederek onların, araştırma kültürünü daha çok kazanmalarına olanak sağlamaktır. Çünkü ancak bu sayede geleceğin bilim insanları yetişebilir diye düşünüyorum. Bu nedenle olimpiyat hazırlıkları sırasında öğrencilerin ezberden uzak, sorgulayan ve üreten bir anlayışla eğitim aldıkları, TÜBİTAK kurumu tarafından sürekli vurgulanmaktadır.
