Geçtiğimiz haftalarda Dünya'nın En Soğuk Laboratuvarı başlıklı bir yazı yazmıştım. Bu yazıda, Antarktika'da hem diğer ülkelerin, hem de ülkemizin yaptığı bilimsel faaliyetlerden bahsetmiştim. Geçtiğimiz yılda TÜBİTAK'ın ülkemizde yaptığı çalışmaları araştırırken Antarktika ile ilgili yapılan birçok çalışmaya denk geldim. 2025 yılında Türkiye'de, kutuplarla ilgili önemli çalışmalar yapılmıştır.
İlk olarak Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı öncülüğünde ve TÜBİTAK bünyesindeki Kutup Araştırmaları Enstitüsü’nün koordinasyonunda, Antarktika’ya bilim seferleri düzenlenmiştir. Bu seferlerde sahada çeşitli bilimsel çalışmalar yapılmış, çeşitli ölçümler alınmış ve bu doğrultuda önemli veriler toplanmıştır. Yapılan bu çalışmalar sonucunda, Türkiye'nin de diğer ülkeler gibi kutup araştırmalarında önemli çalışmalar yapan bir ülke durumuna gelmiş olduğu söylenebilir.
Yine 2025 yılında, İtalya’nın Milano şehrinde düzenlenen uluslararası bir toplantıya da, Türkiye aktif bir şekilde katılmış ve Kutup Araştırmaları Enstitüsü burada genel olarak ülkemizi temsil etmiştir. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da toplantıya katılarak, farklı ülkelerle birebir görüşerek, toplantılar yapmıştır. Türkiye’nin Milano Başkonsolosluğu’nda düzenlenen bir davetle birçok ülkenin temsilcileri bir araya gelerek, birlikte iş birliği fırsatlarını değerlendirme fırsatı bulmuşlardır.
Görüldüğü gibi Türkiye’de de kutup bilimleriyle ilgili etkinlikler, hız kesmeden devam etmektedir. Ülkemizde Kutup Bilimleri Sempozyumu da düzenlenmiştir. Bu sempozyumda bilim insanları, yaptıkları araştırmaları ilgili kişilerle paylaşmış, bunun yanında yapılan Kutup Şenliğinde de özellikle gençler için oldukça ilgi çekici çalışmalara adım atılmıştır. Ege Üniversitesi'nin ev sahipliğinde gerçekleşen bu etkinlikte, binlerce kişi kutuplar hakkında bilgi edinmiş ve farklı deneyimler yaşama fırsatı bulmuşlardır.
Bu arada ülkemizde resmi olarak da kutup çalışmalarını daha düzenli bir şekilde yürütmek için, yeni bir kurul da oluşturuldu. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan genelgeyle kurulan bu yapı sayesinde, Türkiye’nin kutuplardaki bilimsel ve stratejik faaliyetleri, daha koordineli hale getirilmiş oldu. Kurulun ilk toplantısı da Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nda yapılmış ve burada gelecekteki projeler için, iş birlikleri konuları konuşulmuştur.
TÜBİTAK'ın yaptığı bir destekten daha bahsedecek olursak; hem bilim insanlarına, hem de lise öğrencilerine projelerini geliştirme fırsatı verilmiştir. Hatta bazı öğrenciler, geliştirdikleri projeleri doğrudan kutup seferlerinde deneme şansı da yakalamışlardır. Bu konuyla ilgili TÜBİTAK tarafından şu açıklamalar yapılmıştır; "TÜBİTAK’ın çeşitli destek programları kapsamında, kutup araştırmalarına yönelik projeler için bilim insanları, araştırmacılara ve lise öğrencilerine yönelik proje destekleri sağlandı. 2025’te TÜBİTAK KUTUP 1001 kapsamında desteklenen toplam proje sayısı 14 olarak kaydedildi. Üç bine yakın başvurunun alındığı 2204-C Kutup ve 2204-D İklim Değişikliği lise öğrencileri araştırma projesinin sonucunda 4 farklı projeden toplamda 6 öğrenci kutup bölgelerindeki seferlerde projelerini deneme imkânı buldu."
Görüldüğü gibi TÜBİTAK'ın öncelikle en bilinen yönlerinden biri, öğrencilere verdiği desteklerdir. Ortaokuldan başlayıp üniversiteye kadar olan öğrenci gruplarının önünü açacak birçok faaliyetlerde bulunulmuştur. Kimi zaman proje yarışmaları düzenlenmiş, kimi zaman bilim olimpiyatları yapılmış, kimi zaman da bilim kampları düzenlenmiştir. Bu çalışmalar, toplum için oldukça önemli çalışmalardır. Çünkü bunlar; bilimi sadece laboratuvarlara hapsetmeyen, halka da ulaştıran, gösteren, sergileyen çalışmalardır. Bilim dergileri çıkartarak, kitaplar yayınlayarak ya da bilim merkezleri kurarak kendini gösteren TÜBİTAK, çocuklar için de hazırlanan içerikleriyle bilimi yıllardır sevdirmeye çalışmıştır. Çünkü hepimizin de bildiği gibi, bilim küçük yaşta sevilirse o kişi büyüdüğünde de ondan kopamaz...
