Türkiye İstatistik Kurumu’nun yayımladığı “İstatistiklerle Aile 2025” bülteni, Türkiye’de aile yapısındaki değişimi ortaya koydu. Ortalama hanehalkı büyüklüğünün düşmesi, tek kişilik hanelerin artması, geniş aile yapısının gerilemesi ve yaşlı nüfusun yalnız yaşama oranındaki yükseliş dikkat çekti. Raporda konut sorunlarından çocuk bakımına, akraba evliliklerinden yoksulluk verilerine kadar çok sayıda başlık yer aldı.
TÜİK açıkladı: Aile yapısı değişiyor
Ortalama hanehalkı büyüklüğü 3,08 kişiye geriledi
TÜİK verilerine göre Türkiye’de 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğü, 2025 yılında 3,08 kişiye düştü. Veriler, ailelerin giderek küçüldüğünü ortaya koydu.
Ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu iller
- Şırnak: 4,84 kişi
- Şanlıurfa: 4,63 kişi
- Batman: 4,43 kişi
Ortalama hanehalkı büyüklüğünün en düşük olduğu iller
- Tunceli: 2,49 kişi
- Giresun: 2,50 kişi
- Çanakkale: 2,51 kişi
Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinde daha kalabalık aile yapıları öne çıkarken, Batı Karadeniz ve Ege’de daha küçük haneler dikkat çekti.
Tek kişilik hanelerin oranı yükseldi
Türkiye’de yalnız yaşayanların oranındaki artış sürdü. 2014 yılında yüzde 13,9 olan tek kişilik hanehalkı oranı, 2025 yılında yüzde 20,5’e yükseldi.
Tek kişilik hanelerin en yüksek olduğu iller
- Gümüşhane: %32,7
- Tunceli: %30,8
- Giresun: %30,5
Tek kişilik hanelerin en düşük olduğu iller
- Batman: %11,5
- Diyarbakır: %12,4
- Van: %12,4
Veriler, özellikle Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun bazı illerinde yalnız yaşayan nüfusun belirgin şekilde arttığını gösterdi.
Geniş aile oranı düşmeye devam etti
Rapora göre geniş aile yapısındaki gerileme sürdü. 2014 yılında yüzde 16,7 olan geniş aile oranı, 2025 yılında yüzde 13,5’e düştü.
Geniş aile oranının en yüksek olduğu iller
- Hakkari: %21,2
- Batman: %19,2
- Şırnak: %18,6
Geniş aile oranının en düşük olduğu iller
- Eskişehir: %9,2
- Ankara: %10,3
- Çanakkale: %10,3
Büyükşehirlerde çekirdek aile yapısının daha yaygın olduğu görüldü.
Gaziantep çekirdek aile oranında ilk sırada yer aldı
Tek çekirdek ailelerden oluşan hanelerin oranı Türkiye genelinde yüzde 62,7 oldu.
Çekirdek aile oranının en yüksek olduğu iller
- Gaziantep: %70,5
- Diyarbakır: %69,8
- Şanlıurfa: %69,6
Çekirdek aile oranının en düşük olduğu iller
- Tunceli: %49,9
- Gümüşhane: %51,5
- Artvin: %53,4
Gaziantep’in çekirdek aile yapısında ilk sırada yer alması dikkat çekti.
Tek ebeveynli aileler arttı
Türkiye’de tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanelerin oranı yükseldi. 2014 yılında yüzde 7,6 olan oran, 2025 yılında yüzde 11,3’e çıktı.
Tek ebeveynli hanelerin dağılımı
- Anne ve çocuklardan oluşan haneler: %8,5
- Baba ve çocuklardan oluşan haneler: %2,8
Tek ebeveynli ailelerin özellikle büyükşehirlerde ve depremden etkilenen bölgelerde daha görünür hale geldiği değerlendirildi.
Yaşlı nüfusun yalnız yaşama oranı yükseldi
Türkiye’de yaklaşık her dört haneden birinde en az bir yaşlı fert bulunduğu açıklandı.
Dikkat çeken veriler
- En az bir yaşlı bulunan hane oranı: %26,1
- Tek başına yaşayan yaşlı sayısı: 1 milyon 836 bin 496
- Tek kişilik hanelerin içinde yalnız yaşayan yaşlı oranı: %33,2
Tek başına yaşayan yaşlı oranının en yüksek olduğu iller
- Balıkesir: %47,6
- Burdur: %47,4
- Çorum: %46,8
Kadınların yalnız yaşayan yaşlı nüfus içindeki payının yüzde 73,5 olması dikkat çekti.
Gençlerin önemli bölümü ailesiyle yaşamayı sürdürüyor
2025 yılında 25-29 yaş grubunda hiç evlenmemiş bireylerin yüzde 70’inin anne ve babasıyla birlikte yaşadığı görüldü.
Veriler
- Ebeveyniyle yaşayan hiç evlenmemiş genç oranı: %70
- Erkeklerin oranı: %42,6
- Kadınların oranı: %27,4
Ekonomik koşullar ve konut maliyetlerinin gençlerin ailelerinden ayrılmasını zorlaştırdığı değerlendirildi.
Akraba evliliği oranı düşmeye devam etti
TÜİK verilerine göre akraba evliliği oranı son yıllarda gerilemesini sürdürdü.
Yıllara göre akraba evliliği oranı
- 2010: %5,9
- 2020: %3,8
- 2025: %3,0
Akraba evliliğinin en yüksek olduğu iller
- Şanlıurfa: %16,9
- Mardin: %11,0
- Siirt: %10,8
En düşük oran görülen iller
- Kütahya: %0,4
- Edirne: %0,4
- Çanakkale: %0,5
Akraba evliliklerinde düşüş eğiliminin sürdüğü belirtildi.
Konut sorunlarında nem ve izolasyon ilk sırada
Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması sonuçlarına göre vatandaşların önemli bölümü konut ve çevre sorunları yaşadığını bildirdi.
En yaygın konut sorunları
- Sızdıran çatı, nemli duvar, çürümüş pencere: %28,8
- İzolasyondan dolayı ısınma sorunu: %27,9
- Hava ve çevre kirliliği: %22,1
- Gürültü sorunu: %15,5
- Yetersiz ışık alan konutlar: %14,0
- Suç ve şiddet olaylarıyla karşılaşma: %11,1
Nem, izolasyon ve çevre kaynaklı sorunların özellikle büyükşehirlerde öne çıktığı görüldü.
Geniş ailelerde yoksulluk oranı daha yüksek çıktı
Araştırmada geniş ailelerde yoksulluk oranının Türkiye ortalamasının üzerinde olduğu görüldü.
Hane tiplerine göre yoksulluk oranı
- Türkiye geneli: %20,6
- Tek kişilik haneler: %9,8
- Çekirdek aileler: %20,4
- Geniş aileler: %27,1
- Çekirdek aile bulunmayan çok kişili haneler: %14,3
Kalabalık aile yapısının ekonomik riskleri artırdığı değerlendirildi.
En büyük mutluluk kaynağı aile oldu
Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre bireylerin en büyük mutluluk kaynağı aileleri oldu.
Mutluluk kaynağı olarak görülen kişiler
- Aile: %69
- Çocuklar: %15,6
- Kendisi: %4,8
- Eş: %3,9
- Anne-baba: %3,3
- Torunlar: %1,9
Araştırma, aile bağlarının Türkiye’de hâlâ güçlü şekilde önemini koruduğunu ortaya koydu.
