Adalet Bakanı Akın Gürlek’in sosyal medyada “gerçek bilgiler ve kişisel kimlikle” giriş döneminin başlayacağına ilişkin açıklaması, yeni yargı paketi hazırlıkları üzerinden dijital mecralara yönelik denetim tartışmasını yeniden büyüttü. Bakan Gürlek, 3 Nisan’da Diyarbakır’da yaptığı açıklamada, sosyal medyada sahte hesaplar üzerinden hakaret, itibar suikastı ve yargı süreçlerini etkileyen paylaşımların önüne geçmek istediklerini belirterek, bu alandaki düzenlemeyi 12. Yargı Paketi içinde şekillendirmeyi hedeflediklerini söyledi.
Gürlek, açıklamasında “bir kişi sosyal medyaya giriyorsa, kimliği belli olacak” ifadesini kullandı ve sahte hesapların kapatılması için bir geçiş süreci öngörüldüğünü dile getirdi. Bakan, hazırlık sürecinde Adalet Bakanlığı’nın Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile Siber Güvenlik Başkanlığı’yla ön çalışma yürüttüğünü, erişim sağlayıcılarla görüşmelerin de BTK üzerinden sürdürüleceğini söyledi. Resmi açıklamada, düzenlemenin kısa sürede Meclis’e sunulmasının hedeflendiği kaydedildi.
Meclis’teki mevcut teklif ne içeriyor?
Öte yandan TBMM’de bu hafta ele alınacak “Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi” sosyal medya başlığında, kamuoyunda tartışılan T.C. kimlik numarasıyla giriş zorunluluğunu değil, çocuklara yönelik sınırlamaları içeriyor. Anadolu Ajansı ve TBMM’nin yayımladığı teklif özetine göre sosyal ağ sağlayıcılar, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak; bu yasağın uygulanması için yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak. Ayrıca 15 yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunulması da öngörülüyor.
Bu tablo, kamuoyunda dolaşan bazı iddialarla resmi metinler arasındaki farkı da ortaya koyuyor. Şu ana kadar açık kaynaklara yansıyan Meclis teklifinde, tüm kullanıcılar için sosyal medya platformlarına T.C. kimlik numarasıyla giriş zorunluluğu getiren açık bir madde yer almıyor. Benzer şekilde, “platformlarla anlaşma sağlandığı” veya “üç aylık geçiş süresi sonunda doğrulanmayan tüm hesapların kapatılacağı” yönündeki ayrıntılar da şu an için kamuya açık resmi teklif metninde doğrulanmış değil.
Hedef sahte hesaplar ve dijital sorumluluk
Bakanlığın söylemine bakıldığında, hazırlanmakta olan yeni çerçevenin iki ana hedefi bulunuyor: Sahte ve bot hesaplar üzerinden yürütülen hakaret ve itibarsızlaştırma kampanyalarını sınırlamak, bir de özellikle soruşturma ve davalar sırasında sosyal medya üzerinden yürütülen “yargısız infaz” niteliğindeki içeriklere karşı hukuki sorumluluğu artırmak. Gürlek, sosyal medyada yapılan paylaşımların gerçek hayatta da hukuki sonuç doğurması gerektiğini savunarak, hesap sahibi ile içerik arasındaki bağın güçlendirilmesini istediklerini söyledi.
Ancak düzenlemenin kapsamı, yöntemi ve sınırları önümüzdeki günlerde Meclis’e sunulacak tam metinle netleşecek. Mevcut aşamada ortada iki paralel süreç bulunuyor: biri TBMM gündemindeki çocuklara yönelik yaş doğrulama ve erişim sınırlaması içeren teklif, diğeri ise Adalet Bakanlığı’nın 12. Yargı Paketi kapsamında hazırladığını duyurduğu daha geniş sosyal medya düzenlemesi. Bu nedenle tartışmanın bundan sonraki seyrini, henüz yayımlanmamış paket metninin içeriği belirleyecek.
