Güven Hastanesi Üroloji Bölümü'nden Prof. Dr. Özer Güzel, böbrek taşlarının her zaman şiddetli ağrıyla ortaya çıkmadığını, bazen hiçbir belirti vermeden de büyüyebildiğini söyledi. Tedavi kararında yalnızca ağrının değil, taşın idrar akışını engelleme durumunun, enfeksiyon varlığının ve böbrek fonksiyonlarının belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Güzel, özellikle ateşle birlikte görülen tıkanıklıklarda taşın kendiliğinden düşmesini beklemenin büyük bir risk olduğunu vurguladı.
ATEŞ VE TIKANIKLIK VARSA ZAMAN KAYBETMEDEN MÜDAHALE EDİLMELİ
Küçük taşların hekim kontrolünde takip edilebildiğini ancak her hastada bekleme yolunun seçilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Güzel, şu uyarılarda bulundu:
"Taş idrar akımını engelliyorsa, böbrek fonksiyonlarını tehdit ediyorsa, ağrı ilaçlarla kontrol altına alınamıyorsa veya kendiliğinden düşme ihtimali düşükse cerrahi tedaviyi değerlendiriyoruz. Özellikle ateşle birlikte seyreden idrar yolu enfeksiyonu ve tıkanıklık, acil müdahale gerektirir. Bu hastalarda önceliğimiz idrar akımını sağlamak ve enfeksiyonu kontrol altına almaktır. Taşın kesin tedavisini ise genellikle enfeksiyon kontrol altına alındıktan sonra gerçekleştiriyoruz."
BÖBREK TAŞLARI SESSİZCE BÜYÜYEBİLİR
Böbrek taşlarının idrardaki minerallerin kristalleşip birikmesiyle oluştuğunu ve en büyük risk faktörünün yetersiz su tüketimi olduğunu aktaran Güzel, en sık kalsiyum oksalat taşlarıyla karşılaşıldığını söyledi. Aşırı tuz tüketimi, beslenme yanlışları, genetik yatkınlık ve obezitenin de riski artırdığını dile getiren Güzel, taşların bazen tamamen sessizce büyüyebileceğini, üreter kanalına geçtiklerinde ise şiddetli yan ağrısı, bulantı ve kusmaya yol açtığını bildirdi.
ÇOĞU ZAMAN AÇIK CERRAHİYE GEREK KALMIYOR
Teknolojinin gelişmesiyle taş ameliyatlarında büyük oranda kapalı yöntemlerin tercih edildiğini kaydeden Prof. Dr. Güzel; fleksibl üreteroskopi (lazerle idrar yolundan girilerek taş kırma), büyük taşlarda sırttan küçük bir delikle girilen perkütan nefrolitotomi ve vücut dışından şok dalgalarıyla taş kırma (ESWL) seçeneklerinin hastaya göre değerlendirildiğini ifade etti.
KORUNMAK İÇİN KALSİYUMU TAMAMEN KESMEYİN
Taş oluşumunu önlemek için beslenme konusundaki yanlışlara dikkat çeken Güzel, kalsiyum içeren gıdaların tamamen kesilmemesi gerektiğini vurguladı:
"Özel bir sağlık engeli bulunmayan bireylerde günlük 2,5-3 litre sıvı tüketimi hedeflenmelidir ve bu miktar gün içine yayılmalıdır. Aşırı tuzdan kaçınmak, hayvansal proteini ölçülü almak gerekir. Kalsiyumdan tamamen uzak durmak yerine, normal miktarda kalsiyumun besinlerle dengeli şekilde alınmasını öneriyoruz."
TAŞI TEMİZLEMEK TEDAVİNİN BİTTİĞİ ANLAMINA GELMEZ
Taş düşüren veya ameliyat olan kişilerin takibi bırakmaması gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Özer Güzel, çıkarılan taşın mutlaka analiz edilmesi gerektiğini söyledi. Güzel, altta yatan nedenler kan ve idrar tahlilleriyle araştırılmadığı takdirde yeni taşların oluşabileceğini, hedefin mevcut taşı yok etmek kadar böbrek sağlığını uzun vadede korumak olduğunu sözlerine ekledi.
