Çocukları ve gençleri dijital dünyanın olumsuz etkilerinden korumaya yönelik sosyal medya düzenlemesinde 15 yaş sınırı gündemdeki yerini koruyor. Sakarya Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden Doç. Dr. Sümeyye Derin, ergenlik dönemindeki beyin gelişimine dikkat çekerek sosyal medya kullanımının çocukların karar verme, dikkat ve odaklanma becerilerini etkileyebileceği uyarısında bulundu.
BEYİN GELİŞİMİ 25-30 YAŞINA KADAR SÜRÜYOR
Sakarya Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden Doç. Dr. Sümeyye Derin, insan beyninin gelişiminin çocukluk döneminden yetişkinliğe kadar devam ettiğini belirtti. Bazı bilimsel kaynaklarda bu sürecin 30 yaşına kadar uzayabildiğine işaret eden Derin, özellikle ergenlik döneminde beynin farklı bölgelerinin gelişim hızlarının aynı olmadığını ifade etti.
Mantıklı karar verme, dürtüleri kontrol etme ve eleştirel düşünme gibi işlevlerden sorumlu prefrontal korteksin gelişimi devam ederken, duygusal tepkilerle ilişkili limbik sistemin daha baskın çalıştığını aktaran Derin, bu durumun gençlerin karar alma süreçlerini etkileyebildiğini söyledi.
SOSYAL MEDYA DİKKAT VE ODAKLANMAYI ETKİLEYEBİLİYOR
Sosyal medya platformlarında art arda sunulan hızlı içeriklerin dikkati uzun süre aynı noktada tutmayı zorlaştırabildiğini belirten Derin, bu durumun özellikle öğrenme çağındaki çocuklar açısından önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
Çocukların satranç oynamak, problem çözmek ve bir müzik enstrümanı öğrenmek gibi faaliyetlerde uzun süreli dikkat ve çaba göstermesi gerektiğini hatırlatan Derin, hızlı içeriklere alışmanın bu tür etkinliklere odaklanmayı zorlaştırabileceğini kaydetti.
Özellikle 15 yaş ve altındaki çocukların öğrenme süreçlerinde dikkatlerini sürdürebilmelerinin önemli olduğunu vurgulayan Derin, sosyal medya kullanımının bu beceriler üzerindeki olumsuz etkilerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti.
EBEVEYNLERE ÇOCUKLARINI YARGILAMAYIN UYARISI
Çocukların dijital platformlarda taciz veya benzeri olumsuz durumlarla karşılaşması halinde ailelerin yaklaşımının büyük önem taşıdığını belirten Derin, ebeveynlerin suçlayıcı ve eleştirel bir tutum sergilememesi gerektiğini söyledi.
Çocuğun yaşadığı olumsuzluğu ailesiyle paylaşmasının ardından yargılanması, kendisini güvende hissetmemesine ve hayal kırıklığı yaşamasına neden olabiliyor. Bu nedenle ebeveynlerin öncelikle çocuklarını dinlemesi, duygularını anlaması ve onlara destek olduğunu hissettirmesi gerekiyor.
Derin, böyle bir durumla karşılaşıldığında gerekli görsel ve ekran görüntülerinin saklanmasının, ihtiyaç halinde hukuki yollara başvurulmasının ve sürecin çocukla iş birliği içerisinde yürütülmesinin önemine işaret etti.
ÇOCUKLARIN İLGİ ALANLARI KEŞFEDİLMELİ
Teknolojinin içine doğan çocukların günlük yaşamlarında internet ve sosyal medyanın önemli bir yer tuttuğunu belirten Derin, ailelerin çocuklarının bu platformlarda hangi ihtiyaçlarını karşıladığını anlaması gerektiğini dile getirdi.
Sosyal medyanın arkadaşlık kurma, eğlenme ve gündemi takip etme gibi farklı amaçlarla kullanıldığını aktaran Derin, olası kullanım sınırlamalarının çocukların yaşamında oluşturabileceği boşluğun farklı etkinliklerle desteklenmesi gerektiğini söyledi.
Bu noktada ebeveynlerin çocuklarının ilgi ve yeteneklerini yakından gözlemlemesi gerektiğini vurgulayan Derin, gençlerin kendi becerilerine uygun sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlere yönlendirilmesinin önem taşıdığını belirtti.
