Anafilaktik şok (anafilaksi), vücudun bir alerjene karşı verdiği çok hızlı ve şiddetli alerjik reaksiyon sonucu ortaya çıkan, hayatı tehdit edebilen acil bir sağlık durumudur. Genellikle alerjenle temas ettikten dakikalar içinde gelişir ve acil müdahale gerektirir.
Anafilaktik şok nedir?
Anafilaktik şok, bağışıklık sisteminin zararsız bir maddeyi tehlikeli olarak algılaması ve buna karşı aşırı tepki vermesiyle oluşur. Bu sırada vücutta histamin gibi kimyasal maddeler hızla salınır ve damarların genişlemesi, tansiyon düşmesi, solunum yollarının daralması gibi ciddi etkiler ortaya çıkar.
Bu durum, tedavi edilmediğinde bilinç kaybı, solunum durması ve hatta ölüm gibi ciddi sonuçlara yol açabilir.
Anafilaktik şok neden olur?
Anafilaktik şok genellikle bazı alerjenlere maruz kalınmasıyla ortaya çıkar. En yaygın nedenler şunlardır:
Besin alerjileri: Yer fıstığı, süt, yumurta, kabuklu deniz ürünleri, balık ve kuruyemişler
İlaçlar: Antibiyotikler, bazı ağrı kesiciler ve iğne şeklinde verilen ilaçlar
Böcek sokmaları: Arı veya eşek arısı sokmaları
Lateks ve bazı kimyasallar
Nadir durumlarda egzersiz, soğuk hava veya bazı tıbbi maddeler
Anafilaktik şok belirtileri neler?
Belirtiler çoğu zaman aniden başlar ve hızla ilerleyebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:
Ciltte kızarıklık, kaşıntı ve kurdeşen
Dudak, dil veya boğazda şişme
Nefes darlığı ve hırıltılı solunum
Baş dönmesi ve bayılma hissi
Tansiyonun düşmesi
Mide bulantısı, kusma veya karın ağrısı
Tedavisi nasıl yapılır?
Anafilaktik şok acil müdahale gerektiren bir durumdur. Tedavide en önemli ilaç adrenalin (epinefrin) olup hızlı uygulanması hayat kurtarıcıdır. Bu nedenle ağır alerjisi olan kişilerin yanlarında adrenalin oto-enjektörü bulundurmaları önerilir.
Şüpheli bir durumda hemen 112 Acil Servis çağrılmalı ve kişi en kısa sürede sağlık kuruluşuna götürülmelidir.
