Yargıtay’ın kiracıları yakından ilgilendiren yeni içtihadı, depozito tartışmalarında uzun süredir konuşulan bir boşluğa dikkat çekti. Medyaya yansıyan karara göre Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, kira sözleşmesi sona erdiğinde depozitonun yıllar önce ödenen nominal bedel üzerinden değil, kiracının o tarihte ödediği kira ile kurulan oran korunarak güncel kira bedeli üzerinden hesaplanması gerektiğine hükmetti. Böylece özellikle uzun süreli kira ilişkilerinde enflasyon ve kira artışları nedeniyle sembolik hale gelen depozito iadesinin önüne geçilmesinin yolu açıldı.
Kararın dayandığı dosyanın 1993 yılında başlayan bir kira ilişkisine uzandığı, kiracının o tarihte 15 lira depozito ödediği ve 2014 yılında taşınmazdan ayrılırken bu bedelin güncel değeri üzerinden iade edilmesi talebiyle yargıya başvurduğu bildirildi. Yargıtay’ın değerlendirmesinde, depozitonun sırf nominal tutar üzerinden geri verilmesinin hakkaniyete aykırı sonuç doğuracağı, iade hesabında kira bedeliyle kurulan oranın esas alınması gerektiği vurgulandı. Haberlere yansıyan gerekçede “Kiracıya ödenecek depozito, ödediği kira bedeliyle orantılı ve güncel olmalı” yaklaşımı benimsendi.
Bu yönteme göre önce sözleşmenin başındaki depozito tutarının o tarihteki kira bedeline oranı belirleniyor; ardından aynı oran, tahliye tarihindeki son kira bedeline uygulanıyor. Örneğin başlangıçta kira 1.000 lira, depozito 3.000 lira ise depozito kiranın üç katı sayılıyor; kiracı çıkarken kira 20.000 liraya yükselmişse iade edilecek bedel de 60.000 lira olarak hesaplanıyor. Bu hesaplama biçimi, depozitoyu sabit bir para tutarı olarak değil, kira ilişkisi içindeki güvence oranı olarak ele alıyor.
Karar, kiracı lehine önemli bir koruma getirse de depozitoya ilişkin temel yasal çerçeveyi değiştirmiyor. Türk Borçlar Kanunu’nun 342. maddesine göre konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence bedeli en fazla üç aylık kira tutarı kadar olabiliyor; para veya kıymetli evrak olarak verilen güvence de belirli koşullarla bankada tutuluyor. Yargıtay’ın son içtihadı ise bu güvence bedelinin iade aşamasında nasıl değerlendirileceğine ilişkin uygulamaya yeni bir yön vermiş görünüyor.
Kararın özellikle uzun yıllardır aynı evde oturan kiracılar bakımından yeni uyuşmazlıklara emsal gösterilmesi bekleniyor. Bununla birlikte erişebildiğim kaynaklarda kararın tam metni ya da esas-karar numarası yer almadığı için, haber metni kamuoyuna yansıyan içerik ve ilgili yasal çerçeve temel alınarak hazırlandı; uygulamanın kapsamı, sonraki günlerde kararın tam metninin yayımlanmasıyla daha netleşebilir.
