Türkiye’de tütün kullanımına ilişkin son veriler, kadınlar açısından dikkat çekici bir değişimi ortaya koydu. Sağlık Bakanlığı verileri ile Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 Türkiye Sağlık Araştırması sonuçlarına göre, 15 yaş ve üzeri kadınlarda tütün ve tütün ürünü kullanım oranı son 17 yılda yaklaşık yüzde 35 arttı.
2008 yılında kadınlarda yüzde 15,2 olan tütün kullanım oranı, 2025’te yüzde 20,6’ya yükseldi. Böylece kadınlarda kullanım oranı 17 yılda 5,4 puan artış gösterdi.
Aynı dönemde erkeklerde ise ters yönde bir değişim yaşandı. Erkeklerde 2008’de yüzde 47,9 olan tütün kullanım oranı 2025’te yüzde 46’ya geriledi. Buna karşın kadınlardaki artışın da etkisiyle Türkiye genelindeki toplam tütün kullanım oranı yüzde 31,2’den yüzde 33,2’ye çıktı.
Her üç kişiden biri tütün ürünü kullanıyor
Son veriler, Türkiye’de 15 yaş ve üzerindeki nüfusun yaklaşık üçte birinin tütün veya tütün ürünü kullandığını ortaya koyuyor.
Erkeklerde kullanım oranı kadınların iki katından fazla olmayı sürdürse de uzun dönemli veriler cinsiyetler arasındaki farkın daraldığına işaret ediyor. Kadınlarda tütün kullanımı belirgin biçimde yükselirken erkeklerde 2008 seviyesinin altında kalındı.
Tütün kullanımına karşı yürütülen çalışmalar kapsamında Sağlık Bakanlığı tarafından sigara bırakma poliklinikleri, mobil sağlık hizmetleri ve tütünle mücadele ekipleriyle saha çalışmaları sürdürülüyor.
Tütün kaynaklı ölümlerde ağır bilanço
Tütün kullanımının yol açtığı sağlık sorunları da Türkiye’de önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ediyor.
Sağlık Bakanlığı verilerinden derlenen bilgilere göre Türkiye’de her yıl yaklaşık 125 bin kişi tütün kullanımına bağlı nedenlerle yaşamını yitiriyor. Bu ölümlerin yaklaşık 25 bininin ise kişinin doğrudan tütün kullanmadığı halde tütün dumanına maruz kalması sonucu gerçekleştiği belirtiliyor.
Pasif etkilenim özellikle çocuklar, gençler ve tütün ürünü kullanmayan yetişkinler açısından risk oluştururken tütün dumanına maruziyet; kalp ve damar hastalıkları, solunum sistemi hastalıkları ve akciğer kanseri başta olmak üzere çok sayıda ciddi sağlık sorunuyla ilişkilendiriliyor.
Sağlık Bakanlığı, 2024-2028 Tütün Kontrolü Strateji Belgesi ve Eylem Planı kapsamında çocukların ve gençlerin tütün ürünlerinden korunması, pasif etkilenimin azaltılması ve sigarayı bırakma hizmetlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalarını sürdürüyor.
