İklim krizinin yakıcı etkileri her geçen gün daha somut hale gelirken, Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi ve Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) paylaştığı 2026 İklim Durumu Güncellemesi Raporu gezegenin geleceğine dair en ciddi uyarı sinyallerini verdi. Sıcaklık rekorlarının ardı ardına kırıldığı, okyanus ısısının tavan yaptığı bir dönemde uzmanlar; meteorolojik bir olayın ötesinde, toplumsal ve tıbbi sonuçları ağır olacak devasa bir dalganın eşiğinde olduğumuzu vurguluyor.
SON 12 YIL EN SICAK DÖNEMLERİ YAŞANDI
WMO'nun son analizlerine göre, gezegenimiz ölçüm tarihinin en sıcak döneminden geçiyor. Son 12 yılın tamamı kayıtlara geçen en sıcak yıllar arasında yer alırken, son dört yıl ise kıyaslanamaz seviyede yüksek sıcaklık ortalamalarıyla listenin ilk sıralarına yerleşti.
Tehlikenin asıl boyutu ise kara yüzeylerinin ötesinde, okyanus derinliklerinde saklı. Sera gazları nedeniyle atmosferde biriken fazla ısının yaklaşık yüzde 90’ını emen okyanuslar, üst üste 10 yıldır sıcaklık rekoru kırıyor. Deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki bu benzeri görülmemiş artış; eriyen buzullar ve genleşme nedeniyle deniz seviyelerini de 1993’ten bu yana görülen en yüksek noktaya taşıdı. Özellikle kıyı şeridinde yer alan alçak bölgelerdeki 900 milyona yakın insan, yükselen sulardan doğrudan etkilenme riskiyle karşı karşıya.
TARİHİN EN GÜÇLÜ EL NİNO'SU YOLDA
Daily Mail'e konuşan WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, okyanuslardaki devasa ısı birikiminin El Nino mekanizmasıyla birleştiğinde kontrol edilemez bir sürece dönüşebileceğini ifade etti. El Nino'nun gezegene sıfırdan yeni bir ısı eklemediğini, ancak deniz tabanında ve yüzeyinde sıkışan enerjiyi hızla atmosfere saldığını aktaran Saulo, kasım 2026 ile ocak 2027 periyodunda Tropikal Pasifik’teki sıcaklıkların eşik değerlerin tam 4 katına çıkabileceğine dikkat çekti.
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı da Pasifik üzerindeki tahmin modellerinin bir "süper El Nino" senaryosuna evrildiğini doğruladı. Doç. Dr. Yavaşlı, "Modellerin önemli bir bölümü Nino 3.4 indeksinde 3 derece civarında bir pik öngörüyor. Bu durum 1997-98 ve 2015-16 dönemlerini geride bırakarak 1877-1878'de yaşanan tarihsel en büyük El Nino olayıyla benzer büyüklükte bir tablo oluşturabilir" değerlendirmesinde bulundu.
PANDEMİ ÖLÇEĞİNDE CAN KAYBI OLABİLİR
Gelişmeyi sadece havaların ısınması olarak okumanın büyük bir hata olacağını belirten epidemiyologlar ise uluslararası acil durum çağrısında bulundu. Telegraph'a konuşan Yale Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Colin Carlson ve Indiana Üniversitesi'nden Prof. Christopher Callahan, önümüzdeki dönemin halk sağlığı açısından büyük çöküş getirebileceğini yazdı.
Dünya Sağlık Örgütü'nü harekete geçmeye çağıran Dr. Carlson, ilk hesaplamalara göre yalnızca aşırı sıcak dalgalarına bağlı ölümlerin yarım milyona yaklaşabileceğini belirtti. Dang humması, kolera gibi su ve vektör kaynaklı bulaşıcı hastalıkların da patlama yapabileceğini ekleyen Carlson, yaklaşan 2026-2027 El Nino döneminin 2009'daki domuz gribi pandemisinden çok daha yıkıcı küresel ölümlere yol açabileceğini ifade etti.
TÜRKİYE KIŞ SEZONUNDA NASIL ETKİLENECEK?
Peki, küresel ölçekte taşları yerinden oynatan bu tablonun Türkiye'deki kış koşullarına yansıması nasıl olacak? Uzmanlar, El Nino'yu doğrudan "sadece kuraklık" ya da "sadece bol yağış" şeklinde tek tip bir etkiyle yorumlamanın eksik olacağını belirtiyor.
Türkiye coğrafyasında kışın seyrini nihai olarak belirleyecek ana faktörler şunlar:
Kutupsal Girdap (Polar Vortex): Kutup çevresinde dönen rüzgar kalkanının zayıflaması veya kırılması, kuzey kökenli dondurucu hava kütlelerinin Türkiye enlemlerine kadar sarkmasını tetikleyebilir.
Kuzey Atlantik Salınımı (NAO): NAO'nun pozitif ya da negatif fazda olması, yağışlı sistemlerin ülkemize giriş rotasını çizecek.
Akdeniz Su Sıcaklığı: Akdeniz üzerindeki yüksek deniz suyu sıcaklıkları, alçak basınç merkezlerini besleyerek kıyı kesimlerde aşırı sağanak riskini artırabilir.




