Başkent Ankara'nın ilçeleri yalnızca nüfus yoğunlukları ve yerleşim dokularıyla değil, taşıdıkları isimlerin geçmişiyle de öne çıkıyor. Kimisi bir Ahi büyüğünden, kimisi eski yerleşim adlarından, kimisi ise Cumhuriyet dönemindeki planlı şehirleşme adımlarından gelen ilçe isimlerinin bazıları hakkında farklı rivayetler aktarılıyor.
ÇANKAYA İSMİNİN KÖKENİ MERAK KONUSU
Ankara'nın en bilinen ilçelerinden Çankaya'nın ismiyle ilgili kesinliği kanıtlanmış tek bir açıklama bulunmuyor. Ankara Büyükşehir Belediyesinin yayımladığı araştırmada ilçenin adıyla ilgili farklı rivayetlere yer veriliyor.
Bunlardan birine göre bölgede bulunan yosunlarla kaplı bir kayanın üzerinden akan şifalı su nedeniyle buraya "Can-Kaya" adı verildi. Zamanla bu ifadenin Çankaya'ya dönüştüğü ileri sürülüyor. Bir başka anlatıma göre ise Papaz Bağı çevresindeki eski bir kilisenin çan sesleri, bölgenin adının oluşmasında etkili oldu. Bölgede geçmişte çengi oynatılması nedeniyle "Çengikayası" olarak anıldığı da rivayetler arasında bulunuyor.
KEÇİÖREN ADI KÜÇÜK VİRAN'DAN MI GELİYOR?
Ankara'nın en eski yerleşim alanlarından biri olan Keçiören'in ismiyle ilgili farklı anlatımlar bulunuyor. Tarihi kayıtlara göre ilçenin adı ilk kez 1463 tarihli Ankara Mufassal Tahrir Defteri'nde "Kiçiviran" şeklinde geçiyor. Bu ifadenin "küçük viran" anlamına geldiği belirtiliyor.
1530'lu yıllarda ise bölgenin "Keçi-viran" adıyla anıldığı görülüyor. Halk arasında yaygın olan başka bir anlatımda Keçiören isminin, bölgede keçilerin otladığı alanları ifade eden "keçilerin ören yeri" sözlerinden geldiği ileri sürülüyor. Ancak tarihi kayıtlardaki Kiçiviran kullanımı, ilçenin isim geçmişine ilişkin önemli bir ipucu sunuyor.
ALTIN DEĞERİNDEKİ TOPRAKLARIN HİKAYESİ
Ankara'nın tarihi merkezini ve kale çevresindeki eski yerleşim alanlarını kapsayan Altındağ'ın ismi de çeşitli anlatımlara konu oluyor. İlçenin adının nereden geldiğine ilişkin kesin bir tarihi açıklama bulunmamakla birlikte, Ankara Büyükşehir Belediyesinin yayımladığı araştırmada dikkat çeken bir rivayet aktarılıyor.
Bu anlatıma göre bölgenin geçmişte değerli arsalara ve yapılara sahip olması, topraklarının altın kadar kıymetli görülmesi nedeniyle Altındağ adının ortaya çıktığı düşünülüyor. İlçenin yüksek kesimlerinin de isimlendirmede etkili olmuş olabileceği belirtiliyor.
BİR AHİ BÜYÜĞÜNÜN ADI MI YAŞIYOR?
Mamak isminin kökeniyle ilgili öne çıkan anlatımlardan biri, Ahilik teşkilatına dayanıyor. Ankara Büyükşehir Belediyesinin araştırmasında yer alan rivayete göre bölge, burada yaşadığı ve yönetimde bulunduğu belirtilen Ahi Mamak'ın adını taşıyor.
Ankara'da Ahilik geleneğinin etkili olduğu dönemlerde bazı yerleşim alanlarının, bölgeyi yöneten Ahi büyüklerinin isimleriyle anıldığı aktarılıyor. Ahi Mamak da bu isimlerden biri olarak gösteriliyor. Bununla birlikte Mamak adının kökenine ilişkin farklı anlatımlar da bulunuyor.
AHİ MESUD'DAN ETİMESGUT'A
Etimesgut'un ismi tarih boyunca farklı biçimlerde kullanıldı. Tarihi kaynaklarda Amaksız, Amaksis, Amaksuz, Akmasuz, Ahi Mesud ve Etimesud gibi isimlerle anılan bölgenin bugünkü adına dönüşmesinde Ahi Mesud'un etkili olduğu belirtiliyor.
Ankara Büyükşehir Belediyesinin aktardığı bilgilere göre Ahi Mesud, Ahilik teşkilatına mensup bir isimdi. Cumhuriyet döneminde ise bölgede Atatürk'ün öncülüğünde 1929 yılında örnek köy çalışması gerçekleştirildi. O dönemde Ahimesud adıyla anılan yerleşim, zamanla Etimesgut ismini aldı.
ADINI CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ BİR PROJEDEN ALDI
Ankara'nın diğer bazı ilçelerinden farklı olarak Yenimahalle'nin ismi oldukça yakın bir dönemde ortaya çıktı. Cumhuriyet'in ilk yıllarında başkentte artan nüfusla birlikte konut ihtiyacı da büyüdü.
Bu ihtiyacı karşılamak amacıyla Ankara'nın 9. Belediye Başkanı Ragıp Tüzün'ün girişimleriyle 1946-1949 yılları arasında yeni bir yerleşim alanı oluşturuldu. Yeni bir mahalle olarak planlanan bölge, adını da bu çalışmadan aldı. Hızla gelişen Yenimahalle, 1957 yılında ilçe statüsüne kavuştu.
ÖNCE GÖLHANI, SONRA GÖLBAŞI
Ankara'nın güneyinde yer alan Gölbaşı'nın ismi, bölgenin doğal coğrafyasıyla yakından ilişkili. Gölbaşı Kaymakamlığının tarihçe bilgilerine göre bölge, geçmişte Örencik köyüne bağlı Gölhanı adıyla anılan bir mahalleydi.
1923 yılında bucak müdürlüğü ve jandarma karakolunun buraya taşınmasıyla yerleşim Gölbaşı Nahiyesi adını aldı. Mogan ve Eymir göllerinin bulunduğu bölge, zamanla gelişerek bugünkü ilçe kimliğine kavuştu. Gölbaşı, 1983 yılında çıkarılan kanunla ilçe oldu.
SİNCAN: İSMİNİN KÖKENİ TAM OLARAK BİLİNMİYOR
Ankara'nın batısında yer alan Sincan'ın ismi de merak edilen yerleşim adları arasında bulunuyor. Sincan Belediyesinin hazırladığı Sincan Tarih ve Kültür Atlası'nda, Sincan kelimesinin kökeninin bilinmediği açıkça belirtiliyor.
Atlas'ta 1530 yılı Osmanlı tahrir defterlerinde Anadolu ve Balkanlar'da Sincan, Sincanlu, Ulu Sincanlu ve Kiçi Sincanlu gibi yer adlarının bulunduğu aktarılıyor. Bölgenin ismiyle ilgili farklı açıklamalar bulunsa da kelimenin kökenine ilişkin kesin bir bilgiye ulaşılamıyor.
