Arpacık Nedir?
Arpacık, göz kapağında yer alan gözyaşı bezlerinin yağ salgısından sorumlu olan bezlerin (meibomius bezleri) iltihaplanmasıdır. Hijyen eksikliği ve gözle çok fazla el teması gibi nedenlerle ortaya çıkan arpacık, göz kapağının kenarına yakın, sivilce gibi görünen kırmızı ve ağrılı bir yumru görünümündedir.
Arpacık Neden Çıkar?
Arpacık çıkmasının nedeni, genellikle stafilokok bakterisi nedeniyle göz kapaklarındaki yağ bezlerinden birinin tıkanması ve iltihaplanmasıdır. Yağ bezlerinin iltihaplanmasındaki ana faktör elle göze çok fazla temas edilmesi ile gözlere bakteriyel enfeksiyonların bulaştırılmasıdır.
Bununla birlikte makyajlı yatılması, kontakt lenslerin temiz kullanılmaması gibi göz hijyen kurallarına uyulmaması sebepler arasında yer almaktadır. Bir de bilefarit denilen kirpik dibinde yağ birikimi yada kepek oluşumunda arpacık sık görülen nedenler arasında bulunur.
Arpacık Türleri Nelerdir?
Arpacık türleri iç ve dış arpacık olmak üzere ikiye ayrılır. İnternal olanlar kapağın üst kısmında, eksternal olanlar da kirpik dibinde oluşmaktadır. İç arpacıklardan çok daha yaygın olarak görülen dış arpacıklar, genellikle kirpik folikülünde, bazen de bir yağ bezinde başlar.
İç arpacıkların çoğu ise göz kapağı dokusundaki bir yağ (meibomian) bezinde başlar. Büyüdükçe gözü zorlayan bu tür, dış arpacıklardan daha acı verici olma eğilimindedirler.
Arpacık Belirtileri Nelerdir?
Arpacığın en önemli belirtisi göz kapağının şişmesi ve kızarıklıktır. Bir sivilce gibi enfeksiyonun ürettiği irin genellikle arpacık üzerinde bej veya sarımsı bir nokta oluşturur. Bununla birlikte gözde kızarıklık, ağrı, sarımsı akıntı, ışığa duyarlılık, gözde bir şey varmış hissi, batma, sulanma ve göz kapağının kenarında kabuklanma görülmektedir.
Arpacık belirtileri şöyle sıralanabilir:
Göz kapağının şişmesi ve kızarıklık (en yaygın)
Gözde ağrı
Sarımsı bir akıntı (bazı vakalarda)
Işığa karşı duyarlılık
Gözde ağırlık hissi
Batma ve sulanma
Göz kapağının kenarında kabuklanma (zaman zaman)
Gözde Arpacığın Tanısı Nasıl Konulur?
Gözde arpacığın tanısı ilk olarak uzman göz doktorunun biyomikroskopi muayenesi ile konulur. Muayenede gözyaşı yağ bezinin ucunun tıkalı olduğu görülür. Arpacığa dışarıdan bakıldığında beyaz bir uç gibi görülebilir. Uzman hekimin parmakla muayenesi sırasında da sertlik ve şişlik hissedilir.
Arpacık Tedavisi Nasıl Yapılır?
Arpacık tedavisi, göz kapağına yapılan hijyen bakımı ve sıcak pansuman ile başlamaktadır. Öncelikle göze 5-10 dakika sıcak pansuman yapılması gerekmektedir. Sıcak pansumanı takiben bebe şampuanı elde köpürtülüp kirpik diplerine masaj yapılarak uygulanır. Bu işlem de yaklaşık 5-10 saniye kadar devam eder. Sıcak pansuman ile yağ bezlerinin uçlarının açılması amaçlanır. Yağ bezleri açılınca içinde bulunan kistik yapı dışarı çıkar ve bu durum tedavinin hızlı olmasını sağlar. Sonrasında göze antibiyotikli damla ve merhemler uygulanır. Arpacık patlayıp iyileşene kadar kontakt lens ve göz makyajı yapmaktan kaçınılmalıdır.
Arpacık Nasıl Geçer?
Çok sıcak olmayacak şekilde ılık bir bezle göz kapağının üzerine 5-10 dakika aralıklarla birkaç kez kompres uygulamak, göz kapağı bezlerinin açılmasını teşvik eder ve arpacığa iyi gelir. Bununla birlikte göz kapakları temizlenmeli, gerektiğinde antibiyotik ilaçlar ve göz damlaları kullanılmalı, göze zarar veriyorsa kontakt lensler değiştirilmeli ve göz hijyenine dikkat edilmelidir.
