Orta Doğu’da küresel piyasaları ve güvenliği yakından ilgilendiren kritik gelişmede ABD ile İran arasında geçici ateşkes sağlandı. Tarafların iki haftalık bir süre için çatışmaları durdurma konusunda anlaşmaya vardığı açıklanırken, gözler hem Hürmüz Boğazı’ndaki son duruma hem de ateşkesin kalıcı bir anlaşmaya dönüşüp dönüşmeyeceğine çevrildi.
ATEŞKES NASIL SAĞLANDI?
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik saldırıları iki hafta süreyle askıya almayı kabul ettiklerini duyurdu. Bu kararın, İran’ın sunduğu 10 maddelik teklifin müzakere zemini olarak kabul edilmesiyle alındığı belirtildi.
Anlaşmada Pakistan’ın arabuluculuk rolü dikkat çekerken, tarafların bu süre içinde kalıcı bir uzlaşıya varmayı hedeflediği ifade ediliyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI AÇILDI MI?
Ateşkesin en kritik başlıklarından biri olan Hürmüz Boğazı tamamen serbest hale gelmiş değil. İran yönetimi, geçişlerin kontrollü ve kendi askeri koordinasyonu altında yapılacağını açıkladı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ateşkes süresince boğazdan “güvenli ancak denetimli geçiş” sağlanacağını duyurdu.
İRAN’IN 10 MADDELİK ŞARTLARI
İran’ın ateşkes ve olası kalıcı anlaşma için sunduğu şartlar dikkat çekici başlıklar içeriyor. Buna göre:
- ABD’nin saldırmazlık garantisi vermesi
- İran’a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması
- Dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması
- ABD askerlerinin bölgeden çekilmesi
- Uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin kabul edilmesi
- Hürmüz Boğazı geçişlerinin İran kontrolünde sürmesi
gibi talepler öne çıkıyor.
BELİRSİZLİK DEVAM EDİYOR
Her ne kadar ateşkes ilan edilmiş olsa da sahada çatışmaların tamamen durup durmadığı ve anlaşmanın ne zaman yürürlüğe gireceği net değil. Ayrıca Hürmüz Boğazı’nın tam anlamıyla açılıp açılmayacağı da devam eden müzakerelere bağlı.
KRİTİK 15 GÜN
İki haftalık ateşkes süresi, taraflar açısından belirleyici olacak. Bu süreçte yapılacak görüşmelerin sonucu, hem bölgedeki savaşın geleceğini hem de küresel enerji piyasalarını doğrudan etkileyecek.
