Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılının ikinci çeyreğine ilişkin Uluslararası Yatırım Pozisyonu (UYP) ve dış borç istatistiklerini açıkladı. Veriler, Türkiye’nin yurt dışına karşı net yükümlülüklerinde artış yaşanırken brüt dış borç stokunun da yükseldiğini ortaya koydu.
Türkiye’nin yurt dışındaki finansal varlıkları ile yurt dışına olan finansal yükümlülükleri arasındaki farkı gösteren net UYP, haziran sonu itibarıyla eksi 402,6 milyar dolar oldu. Böylece UYP açığı 2018’in ilk çeyreğinden bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Türkiye’nin net UYP açığı tarihi olarak 2013’ün ilk çeyreğinde 449 milyar dolarla en yüksek seviyesini görmüştü.
Yurt dışı yükümlülükleri tarihi zirvede
İkinci çeyrekte Türkiye’nin yurt dışı varlıkları bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,7 azalarak 404 milyar dolara gerilerken, yurt dışına olan yükümlülükleri yüzde 3 artışla 806,7 milyar dolara yükseldi. Yükümlülüklerde ulaşılan bu tutar tarihi zirve olarak kayıtlara geçti.
Varlık kalemleri incelendiğinde, doğrudan yatırımlar yüzde 3,2 artarak 81,2 milyar dolara çıkarken portföy yatırımları yüzde 11 azalarak 9,1 milyar dolara, diğer yatırımlar ise yüzde 2,7 düşüşle 163,6 milyar dolara geriledi.
TCMB’nin rezerv varlıkları da bir önceki çeyreğe göre yüzde 2,2 azalarak 147,4 milyar dolar oldu. Bankaların yabancı para varlıkları yüzde 7 düşüşle 49 milyar dolara indi.
Yükümlülükler tarafında ise doğrudan yatırımlar yüzde 0,6 azalarak 231,5 milyar dolar olurken, portföy yatırımları yüzde 8,8 artışla 154,8 milyar dolara yükseldi. Diğer yatırımlar da yüzde 2,9 artarak 413,4 milyar dolara çıktı.
TCMB ayrıca, yurt içi yerleşik gerçek kişilerin yurt dışı mevduat hareketlerine ilişkin yapılan revizyon sonucunda, varlıklar altında bulunan “Diğer Yatırımlar/Efektif ve Mevduatlar” kaleminin 2026’nın ilk çeyreği için 12,8 milyar dolar yukarı yönlü güncellendiğini bildirdi.
Brüt dış borç 539 milyar dolara çıktı
TCMB’nin aynı gün yayımladığı dış borç istatistiklerine göre Türkiye’nin toplam brüt dış borç stoku ikinci çeyrekte yüzde 3,5 artarak 539 milyar dolara ulaştı.
Güncel seride ilk çeyrek için 520,9 milyar dolar olarak verilen brüt dış borç stoku böylece yaklaşık 18,1 milyar dolar arttı. Kısa vadeli dış borçlar yüzde 2,5 artışla 170,7 milyar dolara, uzun vadeli dış borçlar ise yüzde 3,9 artarak 368,2 milyar dolara çıktı.
Sektörler itibarıyla en yüksek dış borç özel sektörde bulunuyor. Özel sektörün dış borcu bir önceki çeyreğe göre yüzde 4,2 artarak 318 milyar dolara, kamu sektörünün dış borcu ise yüzde 3,3 yükselişle 197,9 milyar dolara çıktı. TCMB’nin dış yükümlülükleri ise yüzde 4,8 azalarak 23,1 milyar dolara geriledi.
Dış borcun yüzde 48,9’u ABD doları, yüzde 28,8’i euro, yüzde 12,2’si Türk lirası, yüzde 10,1’i ise diğer para birimlerinden oluştu.
Şimşek: Milli gelire oranının yüzde 31,8 olmasını bekliyoruz
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de açıklanan dış borç verilerini değerlendirdi. Şimşek, Türkiye’nin kamu, finansal sektör, özel sektör ve hane halkı toplam borcunun milli gelire oranının yüzde 91 olduğunu belirterek bu oranın gelişmekte olan ülkeler ve dünya ortalamasının altında olduğunu söyledi.
Brüt dış borç stokunun 539 milyar dolara ulaştığını belirten Şimşek, stokun milli gelire oranının ikinci çeyrekte yüzde 31,8 ile yatay seyretmesini beklediklerini ifade etti.
