Türkiye, yapay zekâ politikalarının belirlenmesi ve kamu ile özel sektör arasındaki koordinasyonun sağlanması amacıyla yeni bir yönetişim modeli hayata geçirecek.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında, en üst karar ve eş güdüm organı olarak Ulusal Yapay Zekâ Kurulu oluşturulacak. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında çalışacak kurulda ilgili bakanlıklar ile bağlı, ilgili ve ilişkili kurumların temsilcileri yer alacak.
Kurul, yapay zekâ alanındaki ulusal öncelikleri ve yıllık uygulama planlarını onaylayacak, kurumlar arasındaki yetki uyuşmazlıklarının giderilmesinde rol oynayacak ve büyük ölçekli kamu ile ekosistem yatırımlarının yönlendirilmesini sağlayacak.
Her yıl “Ulusal Yapay Zekâ Politika Mektubu” yayımlaması planlanan kurulun sekretarya hizmetlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Milli Teknoloji ve Yapay Zekâ Genel Müdürlüğü yürütecek. Sekretarya, alınan kararların uygulanmasını ve eylemlerdeki ilerlemeyi takip edecek.
Eylemlerin takibi için Program Ofisi
Eylem Planı kapsamında ayrıca bir Program Ofisi kurulacak. Ofis, yıllık uygulama planlarının hazırlanması, eylemlerin projelendirilmesi ve uygulama sürecinin izlenmesinden sorumlu olacak.
Program Ofisinde, kamu kurumlarındaki yapay zekâ uygulamalarının planlanması ve koordinasyonu amacıyla Siber Güvenlik Başkanlığı Kamu Yapay Zekâ Genel Müdürlüğü de yer alacak.
Planın ilerleyişinin kamuoyundan takip edilebilmesi için Ulusal Yapay Zekâ İlerleme ve Şeffaflık Portalı da devreye alınacak. Portalda eylemlerden sorumlu kurumlar, takvim, bütçe gerçekleşmeleri, hedefler ve göstergeler yayımlanacak; faaliyetlerin ilerleme durumu yeşil, sarı ve kırmızı göstergelerle gösterilecek. Kişisel veriler ile ticari sır niteliğindeki bilgiler ise kamuya açık sistemin dışında tutulacak.
Ayrı bir Etik Kurul oluşturulacak
Yeni yapının bir diğer ayağını Ulusal Yapay Zekâ Etik Kurulu oluşturacak. Kamu, özel sektör, akademi ve sivil toplum temsilcilerinin yer alacağı kurul; yapay zekâ uygulamalarında adalet, algoritmik yanlılık, açıklanabilirlik, veri kaynağı, güvenlik ve insan gözetimi gibi alanlarda rehberler hazırlayacak.
Çocuklar ve hassas grupları ilgilendiren yapay zekâ uygulamaları kurulun öncelikli çalışma alanları arasında bulunacak. Etik Kurulun doğrudan yaptırım veya bağlayıcı denetim yetkisi olmayacak; bu yetkiler ilgili sektörel düzenleyici kurumlarda kalacak. Kurulun bir yıl içinde oluşturulması hedefleniyor.
2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı, 18 Ağustos’ta Cumhurbaşkanı Erdoğan imzasıyla Resmî Gazete’de yayımlanan genelgeyle yürürlüğe girmişti. Plan, “Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” başlıkları altında dört temel eksen ve 16 öncelikli eylemden oluşuyor.
