Türkiye'de giderek azalan geleneksel mesleklerden biri olan kişiye özel ortopedik ayakkabıcılık, yıllarını bu işe veren ustaların emeğiyle yaşatılmaya çalışılıyor. Adana'nın tarihi Kazancılar Çarşısı'nda 60 yıldır ayakkabıcılık yapan 73 yaşındaki İzzet Durmuş, yaklaşık 30 yıldır bedensel engelli bireylerin ihtiyaçlarına uygun ayakkabılar hazırlıyor. Her müşterisinin ayak yapısına göre özel kalıplar oluşturan Durmuş, felç, trafik kazası, kas erimesi ve doğuştan gelen ayak şekil bozuklukları nedeniyle yürüme güçlüğü yaşayan kişilere yardımcı oluyor. Mesleğinin giderek daha az kişi tarafından yapıldığını belirten deneyimli usta, Türkiye'de bu alanda çalışan yaklaşık 10 kişi bulunduğunu söyledi. Durmuş'un verdiği bilgilere göre Ankara da kişiye özel ortopedik ayakkabı ustalarının bulunduğu şehirler arasında yer alıyor.

A W836246 02 Optimize

1966 YILINDA BABASININ YANINDA MESLEĞE BAŞLADI

İzzet Durmuş'un ayakkabıcılık serüveni 1966 yılında başladı. Okulunu bitirdikten bir gün sonra babasının yanında çalışmaya başlayan Durmuş, yıllarca kadın ve erkek ayakkabıları üretti. Henüz genç yaşlarda öğrendiği mesleği zamanla geliştiren usta, ekonomik şartlar nedeniyle bir dönem yurt dışında çalışmaya karar verdi. Suudi Arabistan'a giden Durmuş, burada 7 yıl yaşadı. Yurt dışındaki deneyimi ise mesleğinin yönünü değiştirdi.

A W836246 04 Optimize

ORTOPEDİK AYAKKABI YAPIMINI SUUDİ ARABİSTAN'DA ÖĞRENDİ

Suudi Arabistan'da bulunduğu dönemde bir ayak sağlığı merkezine giden Durmuş, ortopedik ayakkabı üretimini öğrenmeye başladı. Bu alanda kendisini geliştiren usta, Türkiye'ye döndükten sonra Adana'daki atölyesinde kişiye özel ayakkabılar hazırlamaya yöneldi. Yaklaşık 30 yıldır bedensel engelli bireyler için çalışan Durmuş, standart ayakkabıların karşılayamadığı ihtiyaçlara özel çözümler üretmeye başladı.

Türkiye'de bu mesleği yapan sadece 10 kişi kaldı! Ankara'da da ustaları var - 4

HER AYAĞA AYRI KALIP HAZIRLIYOR

Kişiye özel ortopedik ayakkabı üretiminin sabır ve tecrübe gerektirdiğini anlatan Durmuş, her müşterinin farklı bir ihtiyacı olduğunu belirtti. Bazı kişilerin ayaklarında doğuştan şekil farklılıkları bulunduğunu, bazılarının ise trafik kazası veya hastalık sonrasında özel ayakkabılara ihtiyaç duyduğunu söyledi. Durmuş, iki ayağı arasında ciddi uzunluk farkı bulunan müşterilerinin de olduğunu ifade etti. Bir ayağı diğerinden 15 santimetre kısa olan kişiler için bile ayakkabı hazırladığını anlatan usta, her müşteriye uygun kalıp çıkardıklarını belirtti. Ayakkabıların daha rahat giyilebilmesi için gerektiğinde fermuar gibi özel ayrıntılar da eklediklerini söyledi.

A W836246 01 Optimize

"HEM PARA ALIYORSUN HEM DE DUA ALIYORSUN"

İzzet Durmuş, yaptığı işin yalnızca geçimini sağladığı bir meslek olmadığını, aynı zamanda kendisine büyük manevi mutluluk verdiğini ifade etti. Yürüme güçlüğü yaşayan insanların hayatını kolaylaştırmanın kendisi için çok değerli olduğunu belirten Durmuş, duygularını şu sözlerle anlattı: "Vallahi mutlu oluyorsun; hem para alıyorsun hem de ondan bir dua alıyorsun. Bu sana psikolojik olarak bir mutluluk veriyor. Bir şeyi başarmanın tadını alıyorsun." Durmuş, hazırladığı ayakkabıların insanların günlük yaşamını kolaylaştırmasının mesleğini sürdürmesindeki en önemli motivasyonlardan biri olduğunu söyledi.

ANKARA'DA DA BU MESLEĞİ SÜRDÜREN USTALAR BULUNUYOR

Deneyimli ayakkabı ustasının açıklamalarındaki en dikkat çekici noktalardan biri, Türkiye genelinde kişiye özel ortopedik ayakkabı üreten usta sayısının oldukça sınırlı olduğu yönündeki değerlendirmesi oldu. Durmuş, Adana'da kendisi dışında iki kişinin daha bu alanda çalıştığını söyledi. Konya, Balıkesir, İstanbul ve Ankara'da da aynı mesleği sürdüren ustalar bulunduğunu belirten Durmuş, Türkiye genelindeki sayının yaklaşık 10 kişi olduğunu ifade etti. Bu sayı resmî bir meslek envanterine değil, Durmuş'un kendi gözlem ve değerlendirmelerine dayanıyor.

2026 yılının kelimesi seçildi: Bakın hangi kelime seçildi
2026 yılının kelimesi seçildi: Bakın hangi kelime seçildi
İçeriği Görüntüle

ÇIRAK YETİŞMİYOR, MESLEK UNUTULMA TEHLİKESİYLE KARŞI KARŞIYA

Mesleğinin geleceğinden endişe duyduğunu anlatan Durmuş, yeni neslin ayakkabıcılığa yeterince ilgi göstermediğini söyledi. Özellikle gençlerin el emeği gerektiren işlere yönelmek istememesinin usta yetişmesini zorlaştırdığını belirtti. Kişiye özel ortopedik ayakkabı yapımının yalnızca teorik bilgilerle öğrenilemeyeceğini vurgulayan Durmuş, bu alanda deneyimin büyük önem taşıdığını ifade etti. Her müşterinin farklı ihtiyaçları bulunduğunu ve bu nedenle ustanın karşılaştığı sorunlara özel çözümler geliştirmesi gerektiğini anlattı.

60 YILLIK USTANIN TEK İSTEĞİ MESLEĞİNİN DEVAM ETMESİ

İzzet Durmuş, ilerleyen yaşına rağmen Adana'nın tarihi Kazancılar Çarşısı'nda çalışmaya devam ediyor. 60 yıllık meslek hayatının yaklaşık yarısını engelli bireyler için ayakkabı üretmeye ayıran Durmuş, yeni nesilden umudunu kesmediğini söyledi. Mesleğin gelecek kuşaklara aktarılmasını isteyen usta, kişiye özel ortopedik ayakkabı üretiminin emek, sabır ve uzun yıllara dayanan tecrübe gerektirdiğini vurguladı. Adana'dan Ankara'ya kadar az sayıda ustanın sürdürdüğü bu özel ayakkabıcılık alanı, hem geleneksel el işçiliğinin korunması hem de farklı ayak yapılarına sahip bireylerin ihtiyaçlarının karşılanması açısından önem taşıyor.

Kaynak: İHA