ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik baskıyı artırabilecek yeni bir seçeneği açıkça gündeme taşıdı. Financial Times’a konuşan Trump, İran’ın petrol ihracatı açısından kritik önemdeki Harg Adası için, “Belki alırız, belki almayız. Çok sayıda seçeneğimiz var” dedi. Trump, böyle bir adımın atılması halinde ABD güçlerinin adada bir süre kalması gerekeceğini de söyledi.
Trump’ın sözleri, Washington’un İran’la süren temaslar ve askeri baskı arasında gidip gelen çizgisinin yeni bir işareti olarak değerlendiriliyor. Time’ın aktardığına göre Trump, Harg Adası’nın ele geçirilmesinin sahada asker bulundurmayı gerektireceğini açıkça kabul etti. Bu ifade, olası bir hava saldırısından farklı olarak doğrudan kara unsurlarını içerebilecek daha geniş çaplı bir müdahale ihtimalini gündeme getirdi.
İran’ın petrol akışındaki kilit halka
Harg Adası, İran ekonomisinin en hassas noktalarından biri olarak görülüyor. Reuters’a göre ada, İran’ın petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 90’ını taşıyan ana ihracat merkezi konumunda bulunuyor. Bu nedenle adaya yönelik bir askeri hamle yalnızca İran’ın döviz gelirlerini değil, küresel petrol arzı ve enerji fiyatlarını da doğrudan etkileyebilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Associated Press’in analizine göre adanın ele geçirilmesi, Washington’a müzakerelerde ek koz sağlayabilir; ancak uzmanlar bunun “belirleyici darbe” olmayabileceğini vurguluyor. Değerlendirmelerde, İran’ın Harg Adası’nı kaybetse bile sınırlı da olsa başka kanallardan ihracat yapabileceği, buna karşılık böylesi bir hamlenin çatışmayı daha geniş bir bölgesel savaşa çevirebileceği belirtiliyor.
Kara operasyonu seçeneğine ağır risk uyarısı
AP’ye konuşan uzmanlar, Harg Adası’nın İran ana karasına yakınlığı nedeniyle olası bir işgalin ABD askerleri için ciddi tehdit oluşturacağı görüşünde. Analizde, İran’ın anakaradan füze, İHA ve topçu ateşiyle adaya yoğun saldırı düzenleyebileceği; bu nedenle adayı ele geçirmenin de elde tutmanın da son derece maliyetli olacağı kaydedildi. Aynı değerlendirmelerde, adayı işgal etmek yerine denizden abluka kurulmasının daha az riskli bir seçenek olabileceği de savunuldu.
Trump’ın Harg Adası çıkışı, zaten kırılgan olan enerji piyasaları açısından da dikkatle izleniyor. Uzmanlara göre İran’ın ana petrol terminaline yönelik her yeni tehdit, yalnızca Tahran üzerindeki baskıyı artırmıyor; aynı zamanda Hürmüz Boğazı ve Körfez hattındaki sevkiyat güvenliğine ilişkin endişeleri de büyütüyor. Bu da petrol fiyatlarında yeni sıçrama ve küresel ekonomide ilave baskı ihtimalini güçlendiriyor.