ABD Hazine Bakanlığı, İran menşeli ham petrol, petrokimya ve petrol ürünlerinin üretimi, teslimatı ve satışına izin veren geçici yaptırım muafiyetini iptal etti.
Bakanlığa bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi, 21 Ağustos’a kadar geçerli olması planlanan İran Genel Lisansı X’in 7 Temmuz itibarıyla yürürlükten kaldırıldığını ve yerine Genel Lisans X1’in yayımlandığını duyurdu.
Yeni işlemlere izin verilmeyecek
Yeni düzenlemeyle, daha önce başlatılmış işlemler için sınırlı bir tasfiye süreci tanındı. Buna göre, eski lisans kapsamında başlatılmış işlemlerin sonlandırılmasına 17 Temmuz’a kadar izin verilecek.
Ancak İran menşeli ham petrol, petrokimya ve petrol ürünlerine ilişkin yeni alım, satış, teslimat, yükleme veya benzeri işlemler 7 Temmuz itibarıyla yaptırım muafiyeti dışında bırakıldı. Böylece Washington yönetimi, İran petrolünün uluslararası piyasalara satışına yönelik geçici esnemeyi kısa süre içinde geri çekmiş oldu.
Kararın gerekçesi Hürmüz saldırıları
ABD’li bir yetkili, kararın Hürmüz Boğazı çevresinde ticari gemilere yönelik saldırılar nedeniyle alındığını belirtti. Washington yönetimi, İran’ın bölgedeki eylemlerini kabul edilemez olarak değerlendirirken, enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğinin korunması gerektiğini vurguluyor.
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’nden dünya piyasalarına petrol ve doğal gaz sevkiyatı açısından en kritik geçiş noktalarından biri olarak görülüyor. Bölgede yaşanan gerilim, küresel enerji arzı ve petrol fiyatları üzerindeki riskleri de artırıyor.
Muafiyet barış görüşmeleri kapsamında verilmişti
ABD, haziran ayında İran’la yürütülen görüşmeler kapsamında geçici bir yaptırım muafiyeti tanımıştı. Söz konusu muafiyet, İran menşeli ham petrol, petrokimya ve petrol ürünlerinin belirli koşullar altında üretimi, teslimatı ve satışına 21 Ağustos’a kadar izin veriyordu.
Washington yönetimi, bu adımı İran’ın nükleer denetimlere izin vermesi ve Hürmüz Boğazı’nda serbest geçiş taahhüdüyle ilişkilendirmişti. Ancak son gelişmelerin ardından ABD, geçici esnemeyi geri çekerek İran petrolüne yönelik yaptırım rejimini yeniden sıkılaştırdı.
Karar, ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden yükseldiği ve Körfez’de güvenlik risklerinin arttığı bir dönemde geldi. Washington’un adımı, enerji piyasaları ve bölgedeki diplomatik süreç açısından yeni bir baskı unsuru olarak değerlendiriliyor.
