Sonbaharın gelmesiyle birlikte günlerin kısalması ve gün ışığından daha az yararlanılması, bazı kişilerde duygu durum değişikliklerine yol açabiliyor. Özellikle sonbahar ve kış aylarında tekrarlayan çökkünlük, enerji kaybı ve uyku değişiklikleri ise mevsimsel duygulanım bozukluğuyla ilişkili olabiliyor. Peki, sonbahar depresyonundan korunmak için günlük yaşamda nelere dikkat edilmeli? İşte cevabı...
Gün ışığından mümkün olduğunca yararlanın
Sonbahar ve kış aylarında günlerin kısalması, biyolojik saati ve uyku düzenini etkileyebiliyor. Uzman kaynaklar, gün içinde mümkün olduğunca doğal gün ışığı alınmasını ve açık havada zaman geçirilmesini öneriyor. Özellikle sabah saatlerinde dışarı çıkmak, gün ışığından yararlanmak açısından faydalı olabilir.
Ev ve çalışma ortamlarında da perdelerin açılması, çalışma masasının gün ışığı alan bir noktaya yerleştirilmesi gibi basit düzenlemeler tercih edilebilir.
Uyku düzenini koruyun
Sonbahar aylarında daha fazla uyuma isteği ortaya çıkabilir. Ancak uyku ve uyanma saatlerinin sürekli değişmesi, günlük ritmin bozulmasına neden olabilir. Her gün mümkün olduğunca benzer saatlerde yatıp kalkmak ve gereğinden fazla uyumamaya dikkat etmek öneriliyor.
Yatmadan hemen önce telefon, tablet ve bilgisayar gibi elektronik cihazlarla geçirilen zamanı azaltmak da uyku düzeninin korunmasına yardımcı olabilir.
Düzenli hareket edin
Fiziksel aktivite, stres ve kaygının azaltılmasına ve ruh halinin desteklenmesine yardımcı olabilir. Sonbaharda havaların serinlemesi nedeniyle açık havada geçirilen zaman azalsa da yürüyüş gibi günlük aktiviteler sürdürülebilir.
Düzenli egzersizin yanı sıra gün içerisinde kısa yürüyüşler yapmak veya günlük hareketliliği artırmak da yaşam rutinine dahil edilebilir.
Sosyal hayattan uzaklaşmayın
Mevsim değişikliğiyle birlikte evde daha fazla vakit geçirme eğilimi görülebilir. Ancak sosyal ilişkileri sürdürmek ve yakınlarla düzenli iletişim halinde olmak ruhsal açıdan destekleyici olabilir. NHS de mevsimsel duygulanım bozukluğunda arkadaşlar ve aileyle iletişimin sürdürülmesini öneriyor.
Bu nedenle sonbahar aylarında sosyal aktiviteleri tamamen bırakmak yerine kişinin kendisini iyi hissettiren etkinliklere zaman ayırması önem taşıyor.
Beslenme düzenine dikkat edin
Mevsimsel duygu durum değişiklikleri bazı kişilerde iştah artışı ve özellikle karbonhidrat ağırlıklı yiyeceklere yönelme şeklinde kendini gösterebiliyor.
Düzenli öğünler tüketmek, dengeli beslenmek ve aşırı yeme eğiliminin farkında olmak günlük yaşam düzeninin korunmasına katkı sağlayabilir.
Stresi yönetmeye çalışın
Yoğun stres, depresif belirtilerin artmasına katkıda bulunabilir. Bu nedenle günlük yaşam içerisinde dinlenmeye, kişinin keyif aldığı aktivitelere ve gevşemeye zaman ayırmak önem taşıyor. Meditasyon, yoga gibi rahatlama yöntemleri de bazı kişiler için destekleyici olabilir.
Belirtiler uzun sürüyorsa uzman desteği alın
Sonbaharda zaman zaman keyifsiz veya yorgun hissetmek tek başına mevsimsel depresyon anlamına gelmiyor. Ancak çökkün ruh hali, ilgi kaybı, yoğun yorgunluk, uyku ve iştah değişiklikleri gibi belirtiler uzun süre devam ediyor veya günlük yaşamı etkiliyorsa bir sağlık profesyoneline başvurmak gerekiyor. Mevsimsel duygulanım bozukluğunda psikoterapi, ışık tedavisi ve bazı durumlarda ilaç tedavisi gibi seçenekler değerlendirilebiliyor.
Özellikle ışık tedavisi gibi uygulamaların kişiye uygun olup olmadığı bir sağlık profesyoneliyle değerlendirilmelidir.
