Birleşmiş Milletler, İsrail’i çatışma bölgelerinde cinsel şiddet uyguladığı şüphesiyle hazırlanan listeye ekledi. BM’nin yıllık çatışmalarda cinsel şiddet raporunda, İsrail güvenlik güçlerine ilişkin ihlal iddiaları ve Filistinli tutuklulara yönelik kötü muamele başlıkları yer aldı.
İsrail’in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon, kararın ardından yaptığı açıklamada ülkesinin listeye alındığını duyurdu. İsrail Dışişleri Bakanlığı ise karara tepki göstererek, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve ekibiyle temasların kesileceğini bildirdi.
BM raporunda tutuklulara yönelik iddialar yer aldı
BM raporunda, İsrail güçlerine ilişkin cinsel şiddet iddialarının özellikle gözaltı ve tutukluluk merkezlerinde yoğunlaştığı belirtildi. Raporda, Filistinli tutuklulara yönelik cinsel şiddet, çıplak arama, aşağılayıcı muamele, tehdit, işkence ve kötü muamele iddialarına yer verildi.
BM, İsrail’in soruşturma süreçleri ve önleyici tedbirler konusunda yeterli bilgi sunmadığını bildirdi. BM Genel Sekreteri’nin Çatışmalarda Cinsel Şiddet Özel Temsilcisi Pramila Patten, İsrail makamlarından önleyici tedbirlere ilişkin bilgi istendiğini ancak bu konuda somut belge paylaşılmadığını açıkladı.
İsrail kararı reddetti
İsrail yönetimi ise BM’nin kararını reddetti. İsrail tarafı, listeye alınmayı siyasi nitelikli bir adım olarak değerlendirirken, kararın İsrail ile BM arasındaki gerilimi daha da artırması bekleniyor.
BM listesine alınmak doğrudan yaptırım anlamına gelmiyor. Ancak söz konusu liste, çatışma bölgelerinde cinsel şiddet iddiaları nedeniyle uluslararası denetim ve siyasi baskıyı artıran önemli mekanizmalardan biri olarak kabul ediliyor.
PHRI raporu yeniden gündemde
Kararın ardından İsrail merkezli İnsan Hakları İçin Doktorlar Örgütü’nün daha önce yayımladığı rapor da yeniden gündeme geldi. Örgütün Kasım 2025’te açıkladığı verilere göre, Ekim 2023’ten bu yana en az 98 Filistinlinin İsrail hapishaneleri ve gözaltı merkezlerinde yaşamını yitirdiği bildirilmişti.
Raporda, ölümlerin sistematik kötü muamele, tıbbi ihmal, işkence, yetersiz beslenme ve cinsel şiddet iddialarıyla bağlantılı olduğu öne sürülmüştü. İsrail makamları ise gözaltı merkezlerinde hukuka uygun hareket edildiğini ve ölüm vakalarına ilişkin inceleme yapıldığını savunuyor.
BM’nin son kararı, Gazze savaşı ve Filistinli tutukluların koşullarına ilişkin uluslararası eleştirilerin arttığı bir dönemde geldi. Raporun, İsrail’in BM ile ilişkilerinde yeni bir diplomatik krize yol açması bekleniyor.
