İran’da yeni lider seçme süreci ülke gündeminde ön plana çıkıyor. İran’ın uzun süredir dini ve siyasi lideri olan Ayetullah Ali Hamaney’in ölümünün ardından, İran Anayasası çerçevesinde yeni lider seçimi için işlemler başladı.
Anayasal Süreç Çalışmaya Başladı
İran’da liderin ölümü, istifası veya görevden ayrılması gibi durumlarda izlenecek süreç Anayasa’nın 111. maddesiyle belirleniyor. Bu maddede, liderlik makamı boşaldığında Uzmanlar Meclisi’nin en kısa sürede yeni lideri seçmekle yükümlü olduğu belirtiliyor.
Yeni lider seçilene kadar devletin üst düzey görevlerini sürdürmek üzere geçici bir liderlik konseyinin göreve başladığı açıklandı. Bu konseyde İran Cumhurbaşkanı, yargı erki başkanı ve Anayasayı Koruyucular Konseyi’nden seçilen bir din alimi birlikte liderlik görevlerini üstleniyor.
Geçici Lider Ali Rıza Arafi Oldu
ABD ve İsrail'in ortak saldırısında hayatını kaybeden İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in ardından, Anayasa Koruma Konseyi üyesi Ali Rıza Arafi geçici liderlik konseyine seçildi.
Yeni Lider Nasıl Seçilecek?
Anayasa uyarınca yeni liderin belirlenmesi sürecinde en önemli rolü Uzmanlar Meclisi (Assembly of Experts) üstleniyor. Bu önemli organ:
88 üyeden oluşuyor ve üyeleri halk tarafından sekiz yıllık dönemlerle seçiliyor.
Üyeler, ülkenin önde gelen din adamları ve Şii hukukçularından oluşuyor.
Meclis, liderlik makamı boşaldığında en kısa sürede yeni liderin seçilmesinden sorumlu.
Yeni liderin seçileceği toplantı için adayların önce Anayasa Koruyucular Konseyi tarafından onaylanması gerekiyor. Bu süreçte, adaylar geleneksel olarak dinî otorite, siyasi sadakat ve tecrübe kriterlerine göre değerlendirilip seçiliyor
