İran’da ekonomik krizle başlayan sokak protestoları ikinci haftasına girerken ülke genelinde tansiyon yükselmeye devam ediyor. Başkent Tahran’daki Kapalı Çarşı esnafının 28 Aralık’ta kepenk kapatarak başlattığı eylemler, 13’üncü gününde çok sayıda kente yayılmış durumda.
Ülkede ilk etapta yüksek enflasyon, riyalin hızla değer kaybetmesi ve geçim sıkıntılarına karşı başlatılan protestolar, kısa zamanda rejim karşıtı sloganların da yükseldiği daha geniş çaplı gösterilere dönüştü. Sosyal medyaya İran'dan yansıyan görüntülerde bazı kamu binalarının ateşe verildiği, güvenlik güçleri ile göstericiler arasında sert çatışmalar yaşandığı görülüyor.
İnternet kesildi, güvenlik önlemleri artırıldı
Protestoların yayılması üzerine İran yönetimi, 9 Ocak Cuma günü ülkede internet erişimini büyük ölçüde durdurdu. Daha önce bazı bölgelerde mobil internetin yavaşlatıldığı, sosyal medya platformlarına erişimin kısıtlandığı belirtilirken, alınan son kararla birlikte bilgi akışı neredeyse tamamen kesildi. İnternet kesintisinin, protestoların koordinasyonunu ve dış dünyaya yansımasını engellemeyi amaçladığı değerlendiriliyor.
İran’ın dini lideri Ali Hamaney, yaptığı açıklamada İslam Cumhuriyeti’nin “sabotajcılar karşısında geri adım atmayacağını” söyledi. Resmî söylemde protestolar, dış güçlerin desteklediği bir istikrarsızlaştırma girişimi olarak tanımlanırken, güvenlik önlemleri ülke genelinde artırıldı.
Öte yandan insan hakları örgütlerinden gelen veriler, sahadaki tabloya ilişkin daha ağır bir bilanço ortaya koyuyor. ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı, protestolar sırasında en az 34 göstericinin ve sekiz güvenlik görevlisinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Aynı raporda, ülke genelinde 2 bin 270’ten fazla kişinin gözaltına alındığı bilgisi paylaşıldı.
İran’da hem ekonomik krizin derinleşmesi hem de güvenlik politikalarının sertleşmesi, yönetimin İran'daki kaosu örtbas etme çabasına rağmen, protestoların kısa vadede sona ermeyeceğine işaret ediyor.
