Balıkçılıkta hem profesyonelleri hem de amatör olarak balık tutanları ilgilendiren kurallar değişti. Tarım ve Orman Bakanlığı, ticari ve amatör su ürünleri avcılığına ilişkin iki ayrı tebliğde değişikliğe gitti. İstavritin asgari avlanabilir boyundan hamsi avcılığına, lagostan mavi yüzgeçli orkinosa kadar birçok başlıkta yeni hükümler getirildi. Düzenlemeler 16 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Balıkçılık kuralları değişti: Hangi balık için hangi kurallar geçerli?
Tarım ve Orman Bakanlığı, 6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ ile 6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ'de kapsamlı değişiklikler yaptı.
Yeni düzenlemeler yalnızca profesyonel balıkçıları kapsamıyor. Olta ile balık tutan amatör balıkçılar için de avlanabilecek türler, boy ve miktar sınırları, yasak dönemler, mavi yüzgeçli orkinos avcılığı ve Amatör Balıkçı Belgesi gibi başlıklarda yeni hükümler bulunuyor.
İstavrit için boy sınırı 12 santimetre oldu
En dikkat çeken değişikliklerden biri istavritte yapıldı. Ticari avcılıkta istavrit için uygulanan asgari boy sınırı 13 santimetreden 12 santimetreye indirildi.
Aynı değişiklik amatör balıkçılık için de yapıldı. Böylece amatör balıkçıların avladığı istavritte de asgari boy 12 santimetre olarak uygulanacak.
Boy sınırının altında kalan istavritlerin avlanarak alıkonulmasına izin verilmiyor. Düzenleme bu yönüyle hem ticari hem de amatör balıkçıları doğrudan ilgilendiriyor.
Hamsi avında izin belgesi zorunlu olacak
Hamsi avcılığında da önemli değişikliklere gidildi. Gırgır, ortasu trolü ve alamana ağıyla hamsi avlayacak ticari balıkçı gemilerinin il veya ilçe müdürlüklerinden avcılık izin belgesi alması zorunlu hale getirildi.
Karadeniz'de Bulgaristan sınırı ile Zonguldak'ın Baba Burnu arasında ortasu trolüyle hamsi avcılığı yalnızca 15.00 ile 09.00 saatleri arasında yapılabilecek. Belirlenen saatlerin dışında hamsi avlamak amacıyla ortasu trolü ağlarının denizde bulundurulmasına da izin verilmeyecek.
Karadeniz'de gırgır ve ortasu trolüyle hamsi ve istavrit avcılığının başlangıç tarihi ise 15 Eylül olarak düzenlendi.
İstavrit avına kota geliyor
Ticari istavrit avcılığında yeni dönem kota uygulamasını da beraberinde getirdi. Gırgır ve ortasu trolüyle istavrit avlayacak gemilerin izin belgesi alması gerekecek.
İstavrit avcılığı, her av sezonu için Bakanlık tarafından ilan edilecek kota miktarı kadar yapılabilecek. Belirlenen kota dolduğunda avcılık sona erecek. Kullanılmayan kota ise bir sonraki sezona devredilemeyecek.
Kota kapsamında yakalanan istavritlerin Bakanlığın belirlediği noktalardan karaya çıkarılması gerekecek. Avcılık yoluyla elde edilen istavritin balık unu ve balık yağı fabrikalarına gönderilmesi ve burada kullanılması da yasaklandı.
Lagos avlanabilecek ancak 50 santimetreden küçük olamayacak
Amatör balıkçıların dikkat etmesi gereken türlerden biri lagos. Yeni düzenlemede lagos ile orfoz birbirinden açık biçimde ayrılıyor.
Lagos (Epinephelus aeneus) için asgari boy 50 santimetre. Bir amatör balıkçı en fazla 1 adet lagos alıkoyabilecek. Lagos avcılığı 1 Haziran ile 31 Ağustos arasında yasak olacak.
Epinephelus türleri için de günlük en fazla 1 adet sınırı uygulanıyor. Düzenlemedeki lagos satırı amatör avcılık açısından boy, miktar ve dönem sınırlamasını birlikte getiriyor.
Orfoz ile lagos aynı kurala tabi değil
Burada özellikle orfoz ile lagosu birbirinden ayırmak gerekiyor. Orfoz (Epinephelus marginatus) avlanması tamamen yasak türler arasında bulunuyor.
Lagos ise tamamen yasak değil. Amatör avcılıkta 50 santimetre asgari boy, günlük 1 adet sınırı ve 1 Haziran-31 Ağustos arasındaki zaman yasağına uyulması gerekiyor.
Bu nedenle "orfoz ve lagos avı tamamen yasak" şeklindeki genel bir ifade yeni düzenleme açısından doğru değil. Orfoz tamamen koruma altında bulunurken lagos belirlenen şartlarla avlanabiliyor.
Mavi yüzgeçli orkinos için izin ve belge şartı geldi
Amatör ve sportif amaçlı mavi yüzgeçli orkinos avcılığı da izne bağlandı. Uygulamanın ayrıntılarını Tarım ve Orman Bakanlığı belirleyecek.
Avlanan mavi yüzgeçli orkinoslar için il veya ilçe müdürlüklerinden Orkinos Yakalama Dokümanı (e-BCD) düzenlettirilmesi zorunlu olacak. Böylece amatör olarak orkinos avlayanların da yalnızca boy ve miktar sınırlarına uyması yeterli olmayacak; izin ve kayıt şartlarının da yerine getirilmesi gerekecek.
Amatör avcılık çizelgesinde mavi yüzgeçli orkinos için asgari boy 115 santimetre, alıkonulabilecek miktar ise 1 adet olarak belirlenmiş durumda. Av yasağı 15 Ekim ile 15 Haziran arasını kapsıyor.
Ticari mavi yüzgeçli orkinos avında dönem değişti
Ticari mavi yüzgeçli orkinos avcılığında da takvim değişikliğine gidildi. Akdeniz ve Ege dışındaki alanlar için uygulanan 1 Temmuz-25 Mayıs arasındaki yasak dönemin bitiş tarihi 18 Mayıs olarak değiştirildi.
Böylece söz konusu alanlarda mavi yüzgeçli orkinos avının yapılabileceği dönem genişletilmiş oldu. Ticari orkinos avcılığında izin belgesi ve elektronik yakalama belgesi gibi diğer yükümlülükler ise devam ediyor.
Dil balığının yasak dönemi değişti
Amatör balıkçılıkta dil balığı için uygulanan zaman yasağı da değiştirildi. Daha önce 1 Ocak-15 Şubat olarak uygulanan dönem 1 Şubat-14 Mart olarak yeniden belirlendi.
Bu değişiklikle yasağın başlangıç ve bitiş tarihleri ileri kaydırılmış oldu. Amatör balıkçıların özellikle kış sonu ve ilkbahar başında yeni tarihleri dikkate alması gerekecek.
Sazangillerde bazı illerin yasak tarihleri değişti
İç sularda sazangiller için uygulanan bölgesel av yasağında da değişikliğe gidildi. Adıyaman, Artvin, Batman, Bingöl, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Giresun, Gümüşhane, Kahramanmaraş, Kayseri, Malatya, Mardin, Ordu, Rize, Samsun, Siirt, Sinop, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tokat, Trabzon, Tunceli ve Yozgat'ı kapsayan grupta yasak dönemi değişti.
Bu illerde daha önce 1 Nisan-30 Haziran arasında uygulanan sazangiller av yasağı, yeni düzenlemeyle 15 Nisan-15 Temmuz olarak uygulanacak.
Dolayısıyla sazan başta olmak üzere bu düzenlemenin kapsamındaki iç su balıklarını avlayanların bulundukları ilin dahil olduğu yasak dönemini ayrıca kontrol etmesi gerekiyor.
Denizkestanesi 1 Mayıs-31 Ekim arasında avlanamayacak
Ticari avcılıkta denizkestanesi için de yeni zaman yasağı getirildi. Denizkestanesi avcılığı 1 Mayıs ile 31 Ekim tarihleri arasında yasak olacak.
İzmit Körfezi'nde ise ayrıca bölgesel yasak getirildi. Dil Burnu Feneri ile Dil İskelesi Kababurnu arasında belirlenen hattın doğusunda kalan alanda denizkestanesi avcılığı yapılamayacak.
Tamamen avlanması yasak balıklar hangileri?
Yeni tebliğlerle tamamen avlanması yasak olan türlerin yer aldığı çizelgeler de yenilendi. Özellikle köpek balıkları, mersin balıkları, deniz kaplumbağaları, denizatları ve bazı mercan türleri koruma altında tutulmaya devam ediyor. Ticari avcılık çizelgesinde Akdeniz foku, büyük beyaz köpekbalığı, balina köpekbalığı, camgöz, çekiç köpekbalığı, mavi köpekbalığı, sapan köpekbalığı, dikenli keler, keler, orfoz, mersin balıkları ve mersin morinası gibi türler bulunuyor.
Amatör avcılıkta tamamen yasak türlerin listesi daha geniş. Bu listede Alakır alası ve yılan balığı da yer alıyor. Ayrıca Akdeniz foku, balina köpekbalığı, büyük beyaz köpekbalığı, beyaz yüzgeçli köpekbalığı, camgöz, çekiç köpekbalığı, mavi köpekbalığı, denizatı, deniz kaplumbağaları, mersin balıkları, mersin morinası, orfoz, pina, kırmızı mercan, siyah mercan, yunus ve balinalar da amatör olarak avlanamayacak.
Buradaki "tamamen yasak" hükmü boy veya günlük miktar sınırından farklı. Bu türlerin belirli bir boyun üzerinde olması avlanabilecekleri anlamına gelmiyor; listede yer alan türlerin avcılığı yapılamıyor.
15 yaşını dolduranlara Amatör Balıkçı Belgesi verilebilecek
Düzenleme yalnızca balık türlerini kapsamadı. Amatör balıkçılar için belge şartlarında da değişiklik yapıldı.
15 yaşını dolduran kişilere, veli veya vasilerinin yazılı onayıyla Amatör Balıkçı Belgesi düzenlenebilecek. Bu hüküm yeni tebliğle doğrudan mevzuata eklendi.
Amatör balıkçılıkta tekneler için de yeni bir tarih belirlendi. 1 Eylül 2027'den itibaren amatör balıkçılık faaliyetinde kullanılacak gemilerin il veya ilçe müdürlüklerinden Amatör Balıkçı Gemisi Ruhsat Tezkeresi alması zorunlu olacak.
İstanbul ve Çanakkale Boğazlarında yeni yasak
Amatör balıkçılık açısından İstanbul ve Çanakkale Boğazları için de önemli bir hüküm getirildi. Her iki boğazda trafik ayırım şeridinde su ürünleri avcılığı yasaklandı.
Çanakkale'de 1915 Çanakkale Köprüsü çevresinde belirlenen deniz alanı ile Antalya'nın Kemer ilçesindeki Üç Adalar mevkisinde de amatör avcılığa ilişkin yeni alan sınırlamaları getirildi. Bu bölgelerin sınırları tebliğin ekindeki haritalarla gösterildi.
Balık tutanların tür kadar bölgeyi de kontrol etmesi gerekiyor
Yeni düzenlemede yalnızca "hangi balık avlanabilir?" sorusunun cevabına bakmak yeterli değil. Aynı tür için avcılığın ticari veya amatör olması, balığın boyu, günlük miktar sınırı, avlanılan tarih ve bölge de sonucu değiştirebiliyor.
Örneğin lagos belirli şartlarla amatör olarak avlanabilirken orfoz tamamen yasak. İstavritte asgari boy 12 santimetreye inerken ticari istavrit avcılığında ayrıca kota ve izin belgesi şartı bulunuyor. Mavi yüzgeçli orkinosta ise amatör avcılık dahi izin ve yakalama belgesine bağlanmış durumda.
Bu nedenle balıkçılar için yeni dönemde tür, boy, miktar, tarih ve avlanılan bölgenin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
