Zonguldak'ın Devrek ilçesinden Ankara'ya gelen Kültür ve Turizm Bakanlığı Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı Ali Akçasu, Devrek Bastonu örneklerini Altınköy Açık Hava Müzesi'nde ziyaretçilerle buluşturuyor. 42 yıldır baston üreten Akçasu, geleneksel zanaatın özelliklerini ve yapım aşamalarını anlatırken eserlerini de müzede sergiliyor.
Türkiye'nin farklı illerinden gelen zanaatkar ustaları ağırlayan Altınköy Açık Hava Müzesi'nde unutulmaya yüz tutmuş el sanatlarının gelecek nesillere aktarılması amaçlanıyor. Bu kapsamda müzede yer alan Akçasu, Devrek Bastonu hakkında bilgi almak, yapımını görmek veya satın almak isteyenleri Altınköy'e davet ederek Altındağ Belediye Başkanı Dr. Veysel Tiryaki'ye desteklerinden dolayı teşekkür etti.
Devrek Bastonu kızılcık ağacından yapılıyor
Baston ustalığına 1984 yılında askerden döndükten sonra çırak olarak başladığını anlatan Ali Akçasu, üç ustanın yanında çalıştıktan sonra kendi dükkanını açtığını söyledi. Mesleğini oğluna da öğrettiğini belirten Akçasu, oğlunun üniversitede ders verdiğini, kendisinin ise şimdi torunlarına baston yapımını öğretmeye çalıştığını ifade etti.
Devrek Bastonu'nu diğer bastonlardan ayıran en önemli özelliğin kullanılan ağaç olduğunu belirten Akçasu, "Devrek bastonu kızılcık ağacının dalından yapılır. Her ağaçtan baston yapılır ama Devrek Bastonu yapılmaz. Devrek bastonu kızılcık ağacından yapıldığı için esnek ve sağlamdır. Bu sebeple dededen toruna kalabilen bir bastondur" dedi.
Akçasu, bir ustanın "Baston her yerde bastondur; ancak bir sanat eseri varsa, o Devrek bastonudur" sözünü de aktararak, "Ayrıca sevdiklerinize baston hediye etmek, ona uzun bir ömür dilemenin kısa bir ifadesidir. O nedenle herkese baston almasını ve sevdiklerine hediye etmesini tavsiye ediyorum" ifadelerini kullandı.
Devrek Bastonu sabır ve emekle şekilleniyor
Devrek Bastonu'nun yapım sürecini de anlatan Akçasu, orman köylülerinin kış aylarında getirdiği ağaç dallarını bir yıl boyunca depoda beklettiklerini söyledi. Bekleme süresinin ardından üretilecek baston sayısına göre dalların kara fırında veya ekmek fırınında fırınlandığını, daha sonra soğumaya bırakıldığını belirtti.
Model belirlendikten sonra kurşun kalemle markalama işlemi yapıldığını ve gövdeye motiflerin işlendiğini aktaran Akçasu, ardından bastonun sap kısmının hazırlandığını ifade etti. En basit bastonun yapımının bir gün sürdüğünü belirten usta, bazı bastonların hazırlanmasının bir hafta veya bir ayı bulabildiğini söyledi.
Bastonculuğun sabır gerektirdiğini vurgulayan Akçasu, "Bu işi öğrenmek için sabır ve sebat gerekiyor. Sabretmeyen kişi bu işi kesinlikle öğrenemez. Ayrıca meraklı olmaları da gerekiyor. Biz Devrek bastonuna sahip çıkmaya ve bu geleneği yaşatmaya çalışıyoruz" dedi.
