Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de gerçekleştirilen 5. Azerbaycan-Türkiye Enerji Forumu’na katılarak iki ülke arasındaki enerji iş birliği ve yeni projelere ilişkin açıklamalarda bulundu. Bayraktar, Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan’ı bir araya getiren yeşil elektrik iletimi ve ticareti projesini “elektriğin TANAP’ı” olarak nitelendirirken, COP31 Antalya’da projeye ilişkin hükümetler arası bir anlaşmanın imzalanmasını istediklerini söyledi.
Bayraktar, forumun iki ülke arasındaki iş birliği imkanlarının çeşitlendirilmesi ve derinleştirilmesi bakımından yeni imkanlar oluşturacağına inandığını belirtti. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin sıradan bir komşuluk veya ticari ortaklık ilişkisi olmadığını ifade eden Bayraktar, forumu “tek millet iki devlet” anlayışıyla ortak gelecek vizyonunun somut projelere dönüştürüldüğü stratejik bir platform olarak gördüklerini söyledi.
Türkiye-Azerbaycan enerji iş birliği farklı alanlara yayılıyor
Enerjinin iki ülke arasındaki güçlü ilişkinin önemli alanlarından biri olduğunu belirten Bayraktar, doğal gaz alanındaki iş birlikleri, hidrokarbon sahalarındaki ortaklıklar ve Azerbaycan enerji kaynaklarının Türkiye üzerinden bölgesel ve küresel piyasalara ulaştırılmasını sağlayan boru hatlarını örnek gösterdi. Bayraktar, bu projelerin iki ülkenin birbirine duyduğu güvenin, uzun vadeli bakış açısının ve birlikte hareket etme iradesinin somut örnekleri olduğunu ifade etti.
Türkiye ve Azerbaycan arasındaki enerji iş birliğinin petrol ve doğal gazla sınırlı kalmadığını belirten Bayraktar, madencilikten yenilenebilir enerjiye, hidrokarbonlardan enerji verimliliğine, elektrik piyasalarından iletim ve dağıtıma kadar geniş bir alanda kurumlar arasındaki iş birliğinin güçlendirildiğini söyledi. Enerji forumu bünyesinde faaliyet gösteren altı çalışma grubunun çalışmalarına da değinen Bayraktar, bu faaliyetlerin iki ülkenin ve bölgenin enerji geleceğinin şekillendirilmesine katkı sunduğunu belirtti.
Enerji sistemlerinde elektriğin önemi artıyor
İki ülke arasında elektrik ve enterkoneksiyon alanında son dönemde artan diyalog ve iş birliğine değinen Bayraktar, küresel enerji sektörünün önemli bir dönüşümden geçtiğini söyledi. Sanayi, ulaşım, binalar ve günlük hayatta elektrik kullanımının artmasıyla elektrik talebi ve sistemlerinin öneminin de yükseldiğini ifade etti.
Bayraktar, artık yalnızca enerji üretmenin yeterli olmadığını, üretilen enerjinin güvenli, sürdürülebilir, hızlı ve verimli şekilde tüketicilere ulaştırılmasının da önem taşıdığını belirtti. Güçlü ve birbirine bağlı elektrik sistemlerinin arz güvenliğini desteklediğini, kaynakların daha etkin kullanılmasına imkan sağladığını, yenilenebilir enerjinin sisteme entegrasyonunu kolaylaştırdığını ve ülkeler arasında yeni ticaret imkanları oluşturduğunu söyledi.
Enterkoneksiyonları yalnızca iki elektrik sistemi arasında kurulan bağlantılar olarak değerlendirmediklerini belirten Bayraktar, bu projeleri ülkelerin enerji sistemlerini birbirine yaklaştıran stratejik bir iş birliği alanı olarak gördüklerini ifade etti.
Türkiye-Azerbaycan enerji bağlantısında yeni aşama
Türkiye-Azerbaycan-Nahçıvan enterkoneksiyon projesi başta olmak üzere iki ülke arasındaki elektrik bağlantılarının geliştirilmesine yönelik çalışmaları takip ettiklerini belirten Bayraktar, ilk çalışmaların tamamlandığını ve ilgili kurumların teknik değerlendirmeleri sonucunda en uygulanabilir seçeneğin belirlendiğini söyledi.
Sistem işletmecilerinin yürüttüğü ilave fizibilite çalışmalarının tamamlanmasıyla projenin teknik açıdan daha da olgunlaşacağını belirten Bayraktar, uygulama aşamasına geçilmesi için güçlü bir zemin oluşacağını ifade etti. Söz konusu projelerin elektrik arz güvenliğini artırmasının yanı sıra enerji iş birliğini stratejik bir boyuta taşıyacağını söyledi.
Yeşil elektrik projesini “elektriğin TANAP’ı” olarak nitelendirdi
Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan’ı bir araya getiren yeşil elektrik iletimi ve ticareti projesine değinen Bayraktar, “Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan-Bulgaristan’ı bir araya getiren yeşil elektrik iletimi ve ticareti projesi ki biliyorsunuz ben bu projeyi elektriğin TANAP’ı olarak adlandırıyorum bu bölgesel ölçekte çok önemli bir vizyonu aynı zamanda ortaya koymaktadır” dedi.
Projeyi yalnızca bir altyapı yatırımı olarak görmediklerini belirten Bayraktar, karşılıklı faydaya dayalı uzun vadeli bölgesel enerji iş birliğinin temelini oluşturacak stratejik bir adım olarak değerlendirdiklerini söyledi. Projedeki ivmenin korunmasını ve mümkün olan en kısa sürede bir sonraki aşamaya geçilmesini istediklerini ifade etti.
Bayraktar, “COP31 Antalya'da bu projeyle ilgili önemli bir imza sürecinin belki devlet başkanlarımızın veya bizlerin imza edeceği bir hükümetler arası anlaşmayla da bunu taçlandırmak istiyoruz. Özellikle elektrikleşme gündemiyle beraber açıkçası bizim iki ülke olarak dünyaya sunacağımız çok önemli bir proje olduğuna inanıyorum” dedi.
Enerji projeleriyle Avrupa’nın arz güvenliğine katkı hedefleniyor
Türkiye’nin altyapısı ve stratejik konumuyla bölgenin önemli enerji merkezlerinden biri olduğunu belirten Bayraktar, enterkoneksiyon ve yeni enerji projelerinin desteklenmesiyle bölgesel enerji altyapısının çeşitlendirildiğini söyledi. Bu çalışmalarla hem iki ülkenin hem bölgenin, özellikle de Avrupa’nın arz güvenliğine katkı sağlamaya devam ettiklerini ifade etti.
Elektrik enterkoneksiyonlarında ciddi bir ivme yakalandığını belirten Bayraktar, mevcut projelerin ilerletilmesi ve yeni bağlantı imkanlarının birlikte değerlendirilmesine yönelik sürecin devam edeceğini söyledi.
Azerbaycan-Türkiye enerji iş birliği elektrifikasyona taşınıyor
Azerbaycan Enerji Bakanı Şahbazov da petrol ve doğal gaz alanındaki iş birliğini elektrifikasyona taşımak istediklerini söyledi. Şahbazov, “Petrol ve doğal gaz alanındaki başarılı iş birliğimizi elektrifikasyona doğru taşımak istiyoruz” dedi.
Yalnızca elektrik enerjisinin üretimini değil, elektrik bağlantılarını da müzakere ettiklerini belirten Şahbazov, “Azerbaycan ve Türkiye vasıtasıyla geniş bir bölgeyi, Avrasya'yı birbirine bağlamak istiyoruz” diye konuştu.
Enerji Forumu’nda Bağlantısallık Çalışma Grubu kuruluyor
Toplantının sonunda 5. Türkiye-Azerbaycan Enerji Forumu Protokolü imzalandı. Bayraktar ve Şahbazov, forum protokolünü güncelleyerek elektrik alanındaki ikili ve bölgesel projelerin bütüncül şekilde ele alınması ve kurumsal olarak takip edilmesi amacıyla “Bağlantısallık Çalışma Grubu” kurulmasını kararlaştırdı.
Azerbaycan-Türkiye Enerji Forumu’nun ilki 21-22 Aralık 2021 tarihlerinde Bakü’de, ikincisi 5-6 Ekim 2022 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirildi. Üçüncü forum 28-29 Eylül 2023 tarihlerinde Nahçıvan’da, dördüncüsü ise 4 Eylül 2025 tarihinde İzmir’de düzenlendi.
