Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’na ilişkin tahkim sürecinde hangi tarafın ne kadar ödeme yapacağının henüz netleşmediğini bildirdi.
Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen Kabine Toplantısı’nın ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Bayraktar, 2014-2018 dönemini kapsayan tahkim kararının uygulanmasına ilişkin davanın ABD’nin başkenti Washington’da sürdüğünü belirtti.
Bayraktar, tahkim kararında Türkiye ve Irak lehine hükmedilen karşılıklı alacakların bulunduğunu, bu tutarlar ile faizlerin Washington’daki tenfiz davasında hesaplanacağını söyledi. Hesaplamanın ardından net alacaklı tarafın ve ödenecek nihai tutarın belirleneceğini kaydeden Bayraktar, “Daha henüz o karar oluşmadı” dedi.
Bayraktar, 2018 sonrasındaki döneme ilişkin ayrı tahkim davasının da devam ettiğini bildirdi.
Tahkim kararı 2014-2018 dönemini kapsıyor
Uyuşmazlık, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi tarafından çıkarılan petrolün Irak merkezi hükümetinin onayı olmadan Türkiye üzerinden ihraç edilmesine dayanıyor.
Paris merkezli Uluslararası Ticaret Odası tahkim heyeti, 13 Şubat 2023 tarihli kararında tarafların karşılıklı taleplerini kısmen kabul etmişti. Karşılıklı alacakların mahsup edilmesinin ardından Irak lehine yaklaşık 1 milyar 471 milyon dolarlık net ana para tutarı ortaya çıkarken, faizlerin ayrıca hesaplanmasına hükmedilmişti.
Bayraktar, Türkiye’nin tahkim kararına ilişkin Paris’te hukuki girişimde bulunduğunu, ancak mevcut aşamada esas sürecin Washington’daki tenfiz davası olduğunu söyledi.
Mevcut anlaşma 27 Temmuz’da sona erecek
Bakan Bayraktar, Türkiye ile Irak arasındaki mevcut Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması’nın uzatılmayacağını açıkladı. Türkiye’nin anlaşmayı yenilemeyeceğini Irak’a bir yıl önceden bildirdiğini ve yeni bir anlaşma taslağı sunduğunu belirten Bayraktar, kapsamlı görüşmelerin 27 Temmuz’a kadar tamamlanmasının mümkün görünmediğini ifade etti.
Petrol akışının kesilmemesi için BOTAŞ ile Irak arasında bir yıllık geçici taşıma anlaşması önerdiklerini aktaran Bayraktar, bu süre içinde daha kapsamlı ve yeni bir boru hattı anlaşmasının müzakere edilmesinin hedeflendiğini kaydetti.
Irak 750 bin varillik kapasite istedi
Bayraktar’ın verdiği bilgiye göre Irak, geçici anlaşma kapsamında günlük 750 bin varillik taşıma kapasitesi ayrılmasını istedi. Hattan halen günlük yaklaşık 180 bin ile 200 bin varil arasında petrol taşındığını belirten Bayraktar, Türkiye’nin 750 bin varillik kapasiteyi Irak’a ayırabileceğini söyledi.
Geçici anlaşmaya ilişkin taraflar arasında henüz sonuçlandırılmayan bazı başlıkların bulunduğunu ifade eden Bayraktar, Türkiye’nin anlaşmayı imzalamaya hazır olduğunu bildirdi.
Türkiye, yeni ve kapsamlı anlaşma kapsamında hattın Irak’ın güneyindeki Basra’ya kadar uzatılmasını ve taşıma kapasitesinin günlük 2,5 milyon varile çıkarılmasını öneriyor. Bayraktar, petrol hattına paralel bir doğal gaz boru hattı kurulmasının da Irak tarafıyla görüşülen projeler arasında bulunduğunu söyledi.
