Ankara, modern Türkiye’nin başkenti olarak bilinse de, tarihsel katmanları binlerce yıl öncesine uzanan köklü bir yerleşim alanı. Bu çok katmanlı geçmişin Roma dönemine ait en somut izlerinden biri ise Ulus semtinde bulunan Ankara Roma Hamamı. Günümüz şehir dokusu içinde sessizce varlığını sürdüren bu alan, Roma İmparatorluğu döneminde Ancyra kentinin sosyal yaşamına, mimari anlayışına ve kamusal kültürüne dair önemli veriler sunuyor. Roma Hamamı, Ankara’nın yalnızca Cumhuriyet tarihiyle değil, antik çağlarla da güçlü bir bağa sahip olduğunu gösteren temel miras alanlarından biri olarak öne çıkıyor.

Roma Döneminde Ancyra ve Kamusal Yaşam

Roma Hamamı’nın inşa edildiği M.S. 3. yüzyıl, Ankara’nın Galatya Eyaleti’nin başkenti olduğu bir döneme karşılık geliyor. Roma kentlerinde hamamlar, yalnızca temizlik ihtiyacının karşılandığı yapılar değil; toplumsal hayatın merkezinde yer alan kamusal alanlardı.

Ankara Romahmm3

Yenimahalle’de inşaatta göçük: 1 kişi hayatını kaybetti
Yenimahalle’de inşaatta göçük: 1 kişi hayatını kaybetti
İçeriği Görüntüle

Vatandaşlar burada yıkanmanın yanı sıra sosyalleşir, siyaset konuşur ve günlük yaşamın önemli bir bölümünü geçirirdi. Ancyra’daki hamamın büyüklüğü ve mimari planı, kentin Roma yönetimi altındaki önemini ve nüfus yoğunluğunu açık biçimde ortaya koyuyor.

Mimari Özellikler ve Yapısal Düzen

Ankara Roma Hamamı, klasik Roma hamam mimarisine uygun olarak frigidarium, tepidarium ve caldarium bölümlerinden oluşuyor. Bu bölümler, farklı sıcaklık derecelerine göre düzenlenmiş yıkanma alanlarını temsil ediyor. Yapıda ayrıca spor ve beden eğitimi için kullanılan palaestra alanının varlığı da tespit edilmiş durumda.

1651591778 Roma Hamami Yukaridan

Kazılar sırasında ortaya çıkarılan hypocaust sistemi, yani yerden ısıtma teknolojisi, Roma mühendisliğinin Ankara’daki en net örneklerinden biri olarak kabul ediliyor. Bugün görülebilen taş ve tuğla kalıntılar, yapının dönemi için ileri bir mühendislik anlayışıyla inşa edildiğini gösteriyor.

Arkeolojik Kazılar ve Bulgular

Roma Hamamı’nda yürütülen bilimsel kazılar özellikle Cumhuriyet’in ilk yıllarında hız kazandı. Çalışmalar sırasında heykel parçaları, yazıtlar, mimari bloklar ve günlük yaşama ait çeşitli objeler gün yüzüne çıkarıldı. Bu buluntuların önemli bir bölümü bugün Anadolu Medeniyetleri Müzesi koleksiyonlarında yer alıyor.

Romahamambulgu

Uzmanlara göre bu eserler, Roma döneminde Ankara’da yaşayan toplumun sosyal yapısı, estetik anlayışı ve inanç dünyası hakkında birinci elden bilgiler sunuyor. Roma Hamamı, bu yönüyle Ankara’daki Roma dönemine ait en kapsamlı arkeolojik veri alanlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Koruma Süreci ve Güncel Tartışmalar

Roma Hamamı günümüzde açık hava müzesi statüsünde ziyaret edilebiliyor. Ancak alanın yoğun trafik aksları arasında kalması, çevresel etkiler ve yeterli tanıtımın yapılmaması gibi sorunlar da gündemde. Arkeologlar ve kent tarihçileri, alanın yalnızca korunmasının değil, doğru anlatım ve kamusal farkındalıkla desteklenmesinin de önemli olduğuna dikkat çekiyor.

romahamamgrnm

Bilgilendirici panoların artırılması, dijital rehberlik uygulamaları ve düzenli bakım çalışmaları, Roma Hamamı’nın kent yaşamı içindeki görünürlüğünü güçlendirebilecek başlıca adımlar arasında gösteriliyor.

Ankara’nın Arkeolojik Kimliği İçinde Roma Hamamı

Ankara Roma Hamamı, Augustus Tapınağı, Ankara Kalesi ve çevredeki diğer antik kalıntılarla birlikte düşünüldüğünde, başkentin tarihsel sürekliliğini anlamak açısından kritik bir konumda bulunuyor.

Romahamam222

Bu yapı, Ankara’nın yalnızca modern bir yönetim merkezi değil, aynı zamanda Roma döneminde de önemli bir kent olduğunu ortaya koyuyor. Kültür rotaları ve tematik arkeoloji gezileriyle desteklenmesi hâlinde Roma Hamamı’nın, Ankara’nın kültürel hafızasında daha güçlü bir yer edinmesi mümkün görülüyor.

Ankara’nın Taşlara Kazınmış Hafızası

Ankara Roma Hamamı, yalnızca geçmişin bir kalıntısı değil; kentin bugünü ve geleceğiyle ilişki kuran canlı bir tarih alanı. Roma döneminin sosyal yaşamını, mimari anlayışını ve teknolojik birikimini yansıtan bu yapı, Ankara’nın kimliğini anlamak isteyen herkes için temel bir referans noktası olmayı sürdürüyor. Doğru koruma ve anlatım stratejileriyle Roma Hamamı, başkentin arkeolojik değerleri arasında hak ettiği yeri daha güçlü biçimde alabilir.

D S C07828

Muhabir: Çağlar Bülent SANSAR