Antalya’nın Serik ilçesindeki Aspendos Antik Kenti’nde, Kültür ve Turizm Bakanlığının “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında sürdürülen kazılarda Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait önemli bir heykel grubu gün yüzüne çıkarıldı. Eserde, Antik Çağ’da sağlık, hekimlik ve tedaviyle ilişkilendirilen Asklepios ile oğlu ve yardımcısı Telesphoros birlikte betimleniyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un duyurduğu buluntu, 2,20 metre yüksekliğinde mermerden yapılmış. Heykel, Tiyatro Caddesi üzerindeki Doğu Meydanı’nın batı cephesinde bulunan Anıtsal Kapı’nın kuzey kanadına ait yıkıntılar arasında ortaya çıkarıldı. Yapılan stilistik incelemeler eserin MS 2. yüzyılın son çeyreğine, yaklaşık 1800 yıl öncesine ait olduğunu gösteriyor.
Asklepios ve Telesphoros aynı kompozisyonda
Heykel grubunun ana figürü Asklepios, uzun saçlı ve sakallı, olgun bir erkek olarak tasvir ediliyor. Üst gövdesi büyük ölçüde açık bırakılan figürün omzundan aşağı uzanan himationun kıvrımları ile saç ve sakalındaki ayrıntılı işçilik, Roma İmparatorluk Dönemi heykeltıraşlığının özelliklerini taşıyor.
Asklepios’un sol ayağının önünde ise ana figürden çok daha küçük ölçülerde Telesphoros bulunuyor. Çocuk görünümündeki figür, vücudunun tamamını örten uzun ve kapüşonlu giysisiyle betimlenmiş. Bu görünüm, Telesphoros’un Antik Çağ sanatındaki bilinen ikonografisiyle örtüşüyor.
Antik dünyada Asklepios hekimlik, tedavi ve sağlığın korunmasıyla ilişkilendirilirken Telesphoros, tedavinin tamamlanması, nekahet ve iyileşme sürecini temsil ediyordu. İki figürün aynı heykel grubunda yer alması bu nedenle hastalığın tedavisinden iyileşmenin tamamlanmasına uzanan süreci bir bütün olarak simgeliyor.
Aspendos’un sağlık kültlerine ilişkin yeni veri
Heykel grubunun kentin Doğu Meydanı’yla bağlantılı Anıtsal Kapı çevresinde bulunması, eserin Aspendos’un kamusal ve törensel açıdan önemli bir bölümünde sergilenmiş olabileceğine işaret ediyor. Kazı ekibinin değerlendirmesine göre buluntu, Roma Dönemi Aspendos’unda Asklepios kültünün varlığı ve sağlık inancının kent yaşamındaki yeri açısından önemli arkeolojik veriler sağlıyor.
Aspendos’ta Geleceğe Miras Projesi kapsamında son yıllarda yoğunlaştırılan çalışmalar daha önce de Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait Hermes heykeli ile Aphrodite, Eros, Artemis ve Nemesis’e ait heykel parçalarının ortaya çıkarılmasını sağlamıştı
