Türkiye'nin nükleer enerji yatırımlarına yönelik uluslararası iş birliklerinde yeni bir gelişme yaşandı. Türkiye Nükleer Enerji Anonim Şirketi (TÜNAŞ) ile Kanada merkezli AtkinsRéalis'in iştiraki Candu Energy Inc. arasında nükleer santral projelerinin geliştirilmesine yönelik yeni bir mutabakat imzalandı. Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen imza töreniyle Türkiye'de CANDU reaktör teknolojisinin kullanılabilirliğine ilişkin çalışmaların kapsamı genişletildi.
TÜRKİYE İLE KANADA ARASINDA YENİ NÜKLEER ENERJİ ANLAŞMASI
İki ülke arasındaki nükleer enerji iş birliğinin temelleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın mart ayında Kanada'ya gerçekleştirdiği ziyarette atılmıştı. Bu ziyaret sırasında TÜNAŞ ile Candu Energy Inc. arasında Nükleer Enerji İş Birliğine İlişkin Mutabakat Zaptı imzalanmış, ardından ön fizibilite çalışmalarına başlanmıştı. Söz konusu çalışmaların son aşamasına gelinmesiyle birlikte taraflar, bu kez CANDU Fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliği Mutabakat Anlaşması üzerinde uzlaştı. Yeni anlaşma, nükleer santral projesinin teknik ve ekonomik açıdan daha ayrıntılı değerlendirilmesini amaçlıyor.
ANLAŞMA ANTALYA'DA İMZALANDI
COP31 kapsamında düzenlenen imza törenine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kanada Çevre, İklim Değişikliği ve Doğa Bakanı Julie Dabrusin katıldı. AtkinsRéalis Başkanı ve Genel Müdürü Ian L. Edwards'ın şahitliğinde gerçekleştirilen törende anlaşmaya TÜNAŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ile AtkinsRéalis Nükleer Enerji Başkanı Joe St. Julian imza attı. Böylece iki ülke arasındaki nükleer enerji iş birliğinde ön fizibilite aşamasından daha kapsamlı mühendislik ve proje değerlendirme sürecine geçilmesi kararlaştırıldı.
YENİ NÜKLEER SANTRAL İÇİN SAHA VE FİNANSMAN DEĞERLENDİRİLECEK
Anlaşma kapsamında Türkiye'de geliştirilmesi değerlendirilen nükleer santral projesinin teknik ve ekonomik koşulları araştırılacak. Çalışmalarda santralin kurulabileceği uygun sahalar, CANDU reaktör teknolojisinin seçilecek bölgeye uyarlanması ve tesisin işletme koşulları incelenecek. Bunun yanı sıra projenin finansman seçenekleri, yatırım maliyetleri, uygulama takvimi ve olası riskleri de değerlendirilecek. Elde edilecek verilerin, ilerleyen dönemde alınabilecek yatırım kararlarına temel oluşturması hedefleniyor.
YERLİ SANAYİ VE İNSAN KAYNAĞINA ÖZEL ÖNEM VERİLECEK
Türkiye ile Kanada arasında imzalanan mutabakatın önemli başlıklarından birini de yerli sanayinin projeye katılımı oluşturuyor. Nükleer santral projesinde Türkiye'nin mevcut sanayi kapasitesinden yararlanılması ve ihtiyaç duyulacak nitelikli iş gücünün geliştirilmesi amacıyla çalışmalar yapılacak. Bu kapsamda yerlileştirme planları, eğitim programları, proje organizasyonu ve mühendislik süreçleri üzerinde durulacak. Amaç, olası nükleer enerji yatırımında yerli sanayinin katkısını artırmak ve uzun vadeli insan kaynağı ihtiyacına yönelik hazırlıkları geliştirmek.
BAKAN BAYRAKTAR: UZUN VADELİ YOL HARİTAMIZI NETLEŞTİRECEK
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, anlaşmanın ardından sosyal medya hesabından açıklamada bulundu. İki ülke arasındaki nükleer enerji iş birliğinin daha ileri bir aşamaya taşındığını belirten Bayraktar, CANDU reaktör teknolojisi özelinde kapsamlı fizibilite ve ön tasarım mühendisliği çalışmalarına geçileceğini ifade etti. Bakan Bayraktar, sürecin en önemli unsurlarından birinin yerli sanayinin projeye katılımı ve nitelikli insan kaynağının geliştirilmesi olduğunu vurguladı. Bayraktar, açıklamasında şu değerlendirmeye yer verdi: Nükleer enerjideki uzun vadeli yol haritamızı netleştirecek ve arz güvenliğimizi tahkim edecek bu adımın ülkelerimiz için hayırlı olmasını diliyorum.
NÜKLEER ENERJİ İŞ BİRLİĞİ ANKARA'DAKİ GÖRÜŞMEDE DE GÜNDEME GELMİŞTİ
Türkiye ile Kanada arasındaki nükleer enerji iş birliği, daha önce Ankara'da gerçekleştirilen üst düzey görüşmelerde de ele alınmıştı. Kanada Başbakanı Mark Carney'in 22 Ekim'deki Ankara ziyareti sırasında Bakan Bayraktar, Kanada Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Tim Hodgson ile bir araya gelmişti. Görüşmede Kanada'nın CANDU reaktör teknolojisinin Türkiye'de uygulanabilirliği ve iki ülke arasındaki teknik iş birliğinin geliştirilmesi değerlendirilmişti. Bayraktar, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada CANDU teknolojisinin Türkiye'de kullanılmasına yönelik seçeneklerin ele alındığını belirtmişti.
TÜRKİYE'DE YENİ NÜKLEER SANTRAL KURULACAK MI?
İmzalanan anlaşma, Türkiye'de yeni bir nükleer santralin inşasına başlanacağı anlamına gelmiyor. Mutabakatla birlikte projenin fizibilite ve ön tasarım mühendisliği aşamasına geçilmesi öngörülüyor. Bu süreçte santralin kurulabileceği saha, teknolojik gereksinimler, maliyetler ve finansman koşulları değerlendirilecek. Çalışmaların tamamlanmasının ardından ortaya çıkacak teknik ve ekonomik veriler, olası yatırım kararlarında kullanılacak. Dolayısıyla yeni nükleer santralin kurulacağı yer, inşaat takvimi ve yatırımın kesinleşmesine ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmış değil.
