ABD yönetimi, İran petrolünün uluslararası piyasalarda satışına yönelik yaptırımlarda geçici esneklik sağlayan yeni bir lisans yayımladı.
ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi, “İran Genel Lisansı X” adı verilen düzenlemenin 22 Haziran’da yürürlüğe girdiğini duyurdu. Lisansla, İran menşeli ham petrol, petrol ürünleri ve petrokimya ürünlerinin üretimi, satışı, teslimatı ve boşaltılması için gerekli işlemlere 21 Ağustos 2026’ya kadar izin verildi.
Düzenleme, İran’a uygulanan petrol yaptırımlarının tümüyle ya da kalıcı olarak kaldırılması anlamına gelmiyor. Lisans yalnızca belirtilen ürün ve işlemler için sınırlı süreli bir yaptırım muafiyeti sağlıyor.
Taşıma, sigorta ve dolar ödemeleri de kapsamda
OFAC tarafından yayımlanan lisansa göre, petrol ticaretiyle doğrudan bağlantılı bazı hizmetler de geçici izin kapsamında yer alıyor.
Gemilerin güvenli biçimde yanaşması ve demirlemesi, mürettebatın sağlık ve güvenliğinin korunması, acil onarımlar, çevresel koruma faaliyetleri, gemi yönetimi, yakıt ikmali, kılavuzluk ve sigorta hizmetleri bu kapsamda değerlendiriliyor.
İran’a, İran hükümetine veya yaptırım listesindeki kişilere söz konusu ürünlerin satın alınması karşılığında yapılacak ödemelerin ABD doları cinsinden gerçekleştirilebilmesine de izin verildi. İran petrolünün ABD’ye getirilmesi ise yalnızca izin verilen satış, teslimat veya boşaltma işlemlerinin tamamlanması için gerekli olduğu ölçüde mümkün olacak.
Kuzey Kore, Küba, Kırım ve Ukrayna’nın ABD yaptırımları kapsamındaki bazı bölgelerinde bulunan kişi ve kuruluşlarla yapılacak işlemler lisans dışında tutuldu.
Bessent: İran iki konuda taahhütte bulundu
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, kararın İsviçre’de devam eden ABD-İran görüşmeleri çerçevesinde alındığını bildirdi. Bessent, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda serbest ve açık geçişi sağlamayı ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı denetçilerinin ülkeye girişine izin vermeyi taahhüt ettiğini açıkladı. ABD ile İran arasında yürütülen görüşmelerde nihai bir anlaşmaya varılması için çalışmalar sürerken, geçici lisansın 60 günlük müzakere sürecini desteklemeyi amaçladığı belirtildi.
İran yönetimi ise sürecin ilerlemesinin, tarafların üzerinde uzlaşılan yükümlülükleri uygulamasına bağlı olduğunu vurguluyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, mutabık kalınan metnin dışında yapılan açıklamaların müzakerelere katkı sağlamayacağını ifade etmişti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlığındaki heyet ile ABD heyeti arasında İsviçre’de yürütülen temaslarda, yaptırımların hafifletilmesi, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin güvence altına alınması ve IAEA denetimlerinin yeniden başlaması öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.
