Bilecik’te neredeyse bir asır önce atılan küçük bir adım, bugün koca bir köyün "ekmek kapısına" dönüştü. Ailesiyle henüz 12 yaşındayken Bulgaristan'dan Türkiye'ye göç eden ve Bilecik'in merkeze bağlı Başköy köyüne yerleşen İsa Dönerkaya’nın öyküsü, görenleri ve duyanları şaşırtıyor. Trabzon’da vatan görevini yaparken tanıştığı bir asker arkadaşından Karadeniz bölgesine özgü cennet (Trabzon) hurmasının tohumunu alan Dönerkaya, tezkeresini aldıktan sonra bu tohumu cebine koyarak köyüne getirdi.

İLAÇSIZ ÜRETİM, DOĞAL TÜKETİM
Bilecik-Bozüyük kara yolu üzerindeki yemyeşil ormanların arasında yer alan Başköy'de üretim tüm hızıyla sürerken, üreticiler meyvenin doğallığına dikkat çekiyor. Köyde uzun yıllardır hurma üreticiliği yapan Sami Diyar, yetiştirdikleri mahsulün Türkiye'nin en doğal meyvelerinden biri olduğunu belirterek şunları söyledi:
"Bu meyve Türkiye'nin tek ilaçsız meyvesidir. Trabzon hurması denilen bu değerli meyvenin tohumunu İsa dedemiz tam 95 yıl önce Trabzon'dan askerden dönerken cebinde getirmiş. Tarlaya dikmiş ve o gün bugündür bu topraklarda yetişiyor. Köyümüzde onun anısını yaşatmak için ilk dikim yaptığı bahçeye İsa Dede’nin adını verdik. Herkes onu rahmetle ve minnetle anıyor."

ÇEVRE İLLERE DE GÖNDERİYORLAR
Bu yıl rekoltenin oldukça sevindirici düzeyde olduğunu ancak bolluk nedeniyle fiyatların bir miktar düştüğünü ifade eden Diyar, bölgedeki üretim potansiyelini ve pazarlama süreçlerini detaylandırdı. Diyar, Bilecik merkez ile Küplü ve Bekdemir çevrelerinde rekoltenin bin tona yaklaştığını vurguladı.
Öte yandan toplanan yeşil hurmalar başta Eskişehir, Bursa, İstanbul ve Adapazarı olmak üzere çevre illerdeki tüccarlara satılıyor. Ağaçların verimi ve meyve kalitesine göre kilogram/tane fiyatları 20 TL ile 35 TL arasında değişkenlik gösteriyor.
Yeşil olarak toplanan hurmalar tüccarlar tarafından gaz odalarında olgunlaştırılarak pazara sunuluyor. Ayrıca kabukları soyularak kurutuluyor, ince ince doğranarak cips haline getiriliyor veya kaynatılarak pekmezi yapılıyor. Pekmezi özellikle çocuklardaki öksürük şikayetlerine karşı doğal bir destek olarak kullanılıyor.

İSA DEDE'NİN ANISI YAŞIYOR
1985 yılında hayatını kaybeden ve naaşı Eskişehir’de bulunan İsa Dönerkaya’nın adı ve mirası, doğup büyüdüğü köyde büyük bir saygıyla yaşatılıyor. Başköy’de faaliyet gösteren Baştacı Kadınlar Derneği, Dönerkaya’nın ilk tohumu ektiği tarihi bahçeyi tel örgülerle koruma altına aldı. Bahçenin girişine İsa Dönerkaya’nın fotoğrafını asan köy halkı ve kadın üreticiler, 95 yıllık bu başarı hikayesinin kahramanını unutulmaz kıldı.




