Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar, 2023-2025 döneminde yükseköğretim kontenjanlarının kapsamlı ve veriye dayalı planlamayla yeniden düzenlendiğini açıkladı. Toplam kontenjanın yüzde 23 oranında azaltıldığını belirten Özvar, 2026 yılında da bazı programlarda kontenjan düşüşünün süreceğini söyledi.
Ankara’da düzenlenen “Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yükseköğretim Meclisi İstişare Toplantısı”nda konuşan Özvar, yükseköğretimde kalite ve istihdam dengesini gözeten adımlar attıklarını ifade etti.
YÖK’ten yükseköğretimde kontenjan düzenlemesi
Özvar’ın verdiği bilgilere göre, 2023-2025 döneminde toplam kontenjan 1 milyon 90 bin 14’ten 843 bin 547’ye düşürüldü. Böylece 246 bin 467 kontenjan azaltıldı.
- Bu azalışın 107 bin 552’sini ikinci öğretim kontenjanları oluşturdu. İkinci öğretim programları tamamen kapatıldı.
- Aynı dönemde 462 lisans programından 197’sinin kontenjanı düşürüldü. Bu programlarda toplam 117 bin 606 kontenjan azaltıldı.
Öğretmenlik programlarında düşürülen kontenjanlar
En fazla kontenjan düşüşü öğretmenliğe kaynak teşkil eden programlarda gerçekleşti.
- Türk Dili ve Edebiyatı kontenjanı yüzde 69, Tarih yüzde 66, Fen Bilgisi Öğretmenliği yüzde 57 oranında azaltıldı. Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlıkta düşüş yüzde 39 oldu.
- İlköğretim Matematik Öğretmenliği yüzde 33, İngilizce Öğretmenliği yüzde 32, Okul Öncesi Öğretmenliği yüzde 32,5, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği yüzde 31 oranında indirildi.
Özvar, kontenjan belirlenirken Millî Eğitim Bakanlığının öğretmen planlamasının dikkate alındığını söyledi.
Hukuk fakültelerinde kontenjanlar %36 düştü
- Hukuk fakültelerinde 2023-2025 yılları arasında kontenjan 15 bin 313’ten 9 bin 821’e düştü. Bu, yüzde 36’lık azalma anlamına geliyor.
- Devlet üniversitelerinde düşüş yüzde 49, vakıf üniversitelerinde yüzde 10 olarak gerçekleşti.
Özvar, 2026 yılından itibaren vakıf üniversitelerinde de benzer azaltımın uygulanacağını açıkladı.
Sağlık programlarında düşürülen kontenjanlar
- Beslenme ve Diyetetik programında kontenjan yüzde 42 azaltıldı.
- Eczacılıkta yüzde 24, Diş Hekimliğinde yüzde 22, Fizyoterapi ve Rehabilitasyonda yüzde 14, Hemşirelikte yüzde 8 oranında düşüş gerçekleşti.
- Tıp fakültelerinde ise kontenjanlar korundu.
2026 yılında vakıf üniversitelerindeki bazı sağlık programlarında da indirime gidileceği bildirildi.
Mühendislik programlarında düşürülen kontenjanlar
Mühendislik fakültelerinde de kontenjanlar düşürüldü.
- Gıda Mühendisliği yüzde 34, Elektrik-Elektronik Mühendisliği yüzde 31, İnşaat Mühendisliği yüzde 27, Makine Mühendisliği yüzde 18 oranında azaltıldı.
- Buna karşılık Yapay Zeka Mühendisliği yüzde 63, Nanoteknoloji Mühendisliği yüzde 81, Siber Güvenlik Mühendisliği ve Malzeme ve Nanoteknoloji Mühendisliği gibi stratejik alanlarda artış sağlandı.
Özvar, son iki yılda 100’ü aşkın üniversitede yapay zeka, büyük veri ve dijital teknolojiler alanında yeni programlar açıldığını söyledi.
İİBF ve diğer bölümlerde düşürülen kontenjanlar
- Uluslararası İlişkiler yüzde 44, Maliye yüzde 38, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi yüzde 34 oranında azaltıldı.
- Gazetecilik yüzde 54, Şehir ve Bölge Planlama yüzde 49, Radyo Televizyon ve Sinema yüzde 44, Sosyal Hizmet yüzde 42 oranında düşürüldü.
- Psikoloji programlarında ise yüzde 13’lük bir azalma gerçekleşti.
Önlisans ve açıköğretimde düşürülen kontenjanlar
- 2023-2025 döneminde 312 önlisans programından 131’inin kontenjanı düşürüldü. Toplam 125 bin 24 kontenjan azaltıldı.
- Çocuk Gelişimi yüzde 58, Sağlık Kurumları İşletmeciliği yüzde 56, İş Sağlığı ve Güvenliği yüzde 53 oranında azaltıldı.
- Açıköğretim kontenjanı ise 166 bin 203’ten 98 bin 436’ya düşürüldü. Açıköğretimin toplam öğrenci içindeki oranı yüzde 54’ten yüzde 40’a geriledi.
Özvar, açıköğretimin yükseköğretim çağındaki gençlerden ziyade yetişkin eğitimi ve hayat boyu öğrenmeye hizmet edecek şekilde yapılandırıldığını belirtti.
2026’da vakıf üniversiteleri de kapsama alınacak
YÖK Başkanı Özvar, 2026 yılında hukuk, psikoloji, eczacılık, diş hekimliği ve mimarlık başta olmak üzere bazı programlarda vakıf üniversitelerinde de kontenjan indirimi uygulanacağını açıkladı. “İstihdamla alakası kalmayan programlarda ısrar etmek kaynak israfıdır” diyen Özvar, kontenjan azaltımının erişimi sınırlamak değil eğitimin niteliğini artırmak amacı taşıdığını ifade etti.
Özvar, yüksek kalite standartlarına sahip, sürdürülebilir ve mezunlarına güçlü gelecek sunan bir yükseköğretim yapısını adım adım inşa ettiklerini söyledi.
