Türkiye, NATO’nun Ankara Zirvesi sırasında kuruluşuna destek verdiğini duyurduğu Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankasına (DSRB) katılım konusunda beklemeye geçti.
Millî Savunma Bakanlığı kaynakları, Reuters’a yaptıkları açıklamada, Türkiye’nin Kanada merkezli kurulması planlanan bankaya olası katılımını değerlendirmeye devam ettiğini bildirdi. Kaynaklar, Ankara’nın bankanın kuruluşu öncesinde Montreal’de yürütülen müzakereleri yakından takip ettiğini ve görüşmelere katıldığını belirtti.
Türkiye’nin 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi’nin oturum aralarında açıklanan ortak bildiride de yer aldığı hatırlatıldı. Ancak ilgili Türk kurumları arasında gerçekleştirilen istişarelerin ardından Türkiye’nin bu aşamada bankaya katılım taahhüdünde bulunamayacağı kaydedildi.
Kurumlar arası değerlendirme yapıldı
Reuters’a konuşan bir Türk yetkili, karar öncesinde Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ile Dışişleri Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığı arasında kapsamlı değerlendirmeler yapıldığını aktardı.
Açıklamada, Türkiye’nin girişimden kesin olarak çekildiği ya da gelecekte bankaya katılmayacağı yönünde bir ifade kullanılmadı. Millî Savunma Bakanlığı kaynaklarının son açıklaması, sürecin Ankara açısından henüz tamamlanmadığını ve katılım seçeneğinin değerlendirme masasında kalmayı sürdürdüğünü ortaya koydu.
Türkiye ortak bildiride yer almıştı
Kanada Başbakanlığı, 7 Temmuz’da yayımladığı açıklamada Kanada, Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya, Türkiye ve Ukrayna’nın DSRB’nin kurulmasına yönelik ortak niyet bildirisini imzaladığını duyurmuştu. Bildiride, ülkelerin bankanın hayata geçirilmesi için birlikte çalışma iradesi taşıdığı belirtilmişti.
Ortak açıklamada, bankanın kuruluş anlaşmasının temel maddelerinin nisanda Montreal’de yapılan görüşmelerde müzakere edildiği, genel merkez için Kanada’nın seçildiği ve kurumun 2027 yılında faaliyete geçirilmesinin hedeflendiği kaydedilmişti. Katılımcı ülkelerin bankaya dahil olabilmesi için kendi iç hukuk ve onay süreçlerini tamamlaması gerekiyor.
Savunma yatırımlarına düşük maliyetli finansman
DSRB, devletlerin ortaklığında faaliyet gösterecek çok taraflı bir finans kuruluşu olarak tasarlanıyor. Bankanın hükümetlere ve savunma sektöründe faaliyet gösteren şirketlere uzun vadeli, düşük maliyetli kredi sağlaması; ticari bankaların savunma ve güvenlik projelerine finansman vermesini kolaylaştıracak garantiler sunması planlanıyor.
Reuters’ın aktardığına göre girişimle, savunma ve güvenlik yatırımları için 100 milyar sterline, yaklaşık 134 milyar dolara kadar finansman oluşturulması hedefleniyor. Bankanın özellikle küçük ve orta ölçekli savunma şirketlerinin finansmana erişimini kolaylaştırması ve üye ülkelerdeki üretim kapasitesini artırması amaçlanıyor.
DSRB, NATO bünyesinde kurulmuş resmî bir banka niteliği taşımıyor. Girişim NATO Zirvesi sırasında açıklanmasına karşın, üye devletlerin ortaklığında ayrı bir uluslararası finans kuruluşu olarak hayata geçirilecek.
