Türk lirasının reel değeri, yılın son ayında tüketici fiyatları bazında düşüş kaydetti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan Reel Efektif Döviz Kuru (REDK) verilerine göre, TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru 0,68 puan azalarak 71,11 seviyesine geriledi.
Söz konusu gerileme, Türk lirasının Türkiye’nin ticaret yaptığı ülkelerin para birimlerine karşı enflasyondan arındırılmış olarak değer kaybettiğine işaret ediyor. Ekonomi çevrelerinde bu durum, yüksek enflasyon ortamında nominal kurdaki görece yatay seyrin, reel olarak TL aleyhine sonuç doğurması şeklinde değerlendiriliyor.
Üretici fiyatları bazında görünüm yatay
TCMB verilerine göre aynı dönemde yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru ise değişim göstermedi. Yİ-ÜFE bazlı endeks 95,47 seviyesinde sabit kaldı. Bu tablo, üretici maliyetleri açısından Türk lirasının reel değerinde belirgin bir iyileşme ya da bozulma yaşanmadığını ortaya koydu.
Uzmanlara göre TÜFE ve Yİ-ÜFE bazlı göstergeler arasındaki ayrışma, tüketici enflasyonunun üretici enflasyonuna kıyasla daha yüksek seyrettiğini ve iç talep kaynaklı fiyat baskılarının sürdüğünü gösteriyor.
Reel kur ne anlama geliyor?
Reel efektif döviz kuru, Türk lirasının sadece dolar ya da euro karşısındaki değerini değil; Türkiye’nin dış ticaretinde ağırlığı bulunan ülkelerin para birimleriyle olan ortalama ve enflasyondan arındırılmış değerini ölçüyor. Endeksin düşmesi, TL’nin rekabet gücü açısından görece ucuzladığını, yükselmesi ise reel değer kazandığını ifade ediyor.
Ekonomistler, reel kurdaki düşüşün ihracat açısından destekleyici olabileceğini ancak yüksek enflasyon ortamında bu etkinin sınırlı kaldığını vurguluyor. Özellikle iç talep, ücret artışları ve maliyet baskılarının devam etmesi, reel kur avantajının fiyatlara hızlı yansımasını zorlaştırıyor.
Para politikası açısından sinyal
TCMB’nin yakından izlediği göstergeler arasında yer alan reel efektif döviz kuru, para politikası duruşu ve dezenflasyon süreci açısından da önemli bir referans kabul ediliyor. Son veriler, Türk lirasının reel anlamda değer kaybının sürdüğüne işaret ederken, fiyat istikrarı hedefi açısından enflasyonla mücadelede baskının devam ettiğini ortaya koyuyor.
Önümüzdeki dönemde reel kurun seyrinin; enflasyon görünümü, iç talep dengesi ve sermaye hareketleriyle birlikte şekillenmesi bekleniyor.
