Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Mehmet Daniş, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de “Kutuplaşmış Dünyada Medya Aracılığıyla Güven İnşası” temasıyla düzenlenen Birinci CICA Medya Forumu’na katıldı. Daniş, forumda güvenliğin fiziki sınırların ötesine geçtiğini belirterek “Dijital Vatan” ve “Siber Vatan” vizyonlarını anlattı.
Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) çatısı altında gerçekleştirilen forumda güven ve hakikat krizi, bilgi güvenliği, dezenformasyonla mücadele, dijital dayanıklılık ve medya alanında ülkeler arası iş birliği ele alındı. Daniş, jeopolitik gerilimler ve küresel sınamalar nedeniyle CICA gibi çok taraflı kuruluşların öneminin arttığını ifade etti.
CICA Medya Forumu’nda çok taraflı iş birliğine dikkat çekti
Birinci CICA Medya Forumu dolayısıyla Azerbaycan’da bulunmaktan memnuniyet duyduğunu belirten Daniş, günümüzün jeopolitik gerilimlerle dolu uluslararası sisteminde medyanın rolünün ele alınacağını söyledi. Görüş alışverişinin CICA üyesi ülkeler arasında medya alanındaki iş birliğine katkı sağlamasını temenni etti.
Küresel sınamaların oluşturduğu belirsizlik ortamının uluslararası ilişkilerde çok taraflı yapılara duyulan güveni zedelediğini savunan Daniş, “Bu nedenle, CICA gibi çok taraflı kuruluşların önemi artmaktadır. İnsanlığın karşılaştığı sorunların çözümünde, CICA gibi devletlerarası iş birliği mekanizmalarından daha etkin şekilde yararlanılması büyük önem arz etmektedir” dedi.
Türkiye’nin CICA’nın kurucu üyelerinden olduğunu hatırlatan Daniş, üye devletler arasında Güven Artırıcı Önlemler kültürünün yerleştirilmesinin konferansın temel yapıtaşlarından biri olduğunu söyledi. Karşılıklı güven ve diyaloğu güçlendirmeyi hedefleyen bu mekanizmaların ortak sınamaların aşılmasında yol gösterici olacağına inandığını belirtti.
Dijital Vatan anlayışının kapsamını anlattı
Türkiye’nin “Dijital Vatan” ve “Siber Vatan” vizyonlarına değinen Daniş, güvenlik anlayışının dijitalleşmeyle yeni bir boyut kazandığını söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde bu yeni tehdit ortamına karşı söz konusu vizyonların geliştirildiğini belirten Daniş, dijital mecralar ile siber uzayın da egemenlik alanının bir parçası haline geldiği bir çağda yaşandığını ifade etti.
Daniş, “Dijital Vatan anlayışı, yalnızca teknik bir altyapının korunmasından ibaret değildir. Aynı zamanda toplumlarımızın hakikate erişimini ve toplumsal huzurumuzu hedef alan manipülasyon ve dezenformasyon girişimlerine karşı kurumsal ve toplumsal bir dayanıklılık inşa etme iradesini ifade etmektedir” dedi.
Dezenformasyon ve manipülasyonun yalnızca ulusal tedbirlerle ele alınamayacağını belirten Daniş, bu tür içeriklerin bir ülkede başlayıp kısa sürede başka ülkelerin bilgi ekosistemlerini de etkileyebildiğini söyledi. Ulusal kapasitenin güçlendirilmesinin yanı sıra ülkeler arasında deneyim paylaşımı, erken uyarı mekanizmaları ve ortak farkındalık çalışmalarının geliştirilmesinin önem taşıdığını ifade eden Daniş, RTÜK’ün ulusal tecrübelerini uluslararası alana taşımaya önem verdiğini kaydetti.
RTÜK öncülüğündeki T-BRAF için Ankara takvimi
RTÜK’ün bilgi güvenliği ve medya alanındaki uluslararası iş birliklerine de değinen Daniş, Türk Devletleri Yayıncılık Düzenleyici Otoriteler Forumu’nun (T-BRAF) kuruluş sürecini anlattı. T-BRAF sürecinin ilk somut adımının Azerbaycan’da atılmasının anlamlı olduğunu belirtti.
Daniş, RTÜK’ün 2019-2023 Stratejik Planı kapsamında başlatılan ve 2021’de Üst Kurul kararıyla resmî sürece bağlanan girişimle Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ve gözlemci ülkelerin yayıncılık düzenleyici kurumları arasında forum kurulması için harekete geçildiğini söyledi. 2022’de Bakü ve Şuşa’da gerçekleştirilen toplantıda üye ve gözlemci ülkelerin görsel-işitsel medya düzenleyicilerinin T-BRAF’ın kurulması yönünde niyet beyanına imza attığını aktardı.
Taslak tüzük ve ortak deklarasyon metinlerinin üye ülkelerle birlikte olgunlaştırıldığını belirten Daniş, T-BRAF’ın resmî kuruluşunun ekim ayı içerisinde Ankara’da düzenlenecek Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi vesilesiyle tamamlanmasının öngörüldüğünü açıkladı. Düzenleyici kurumlar arasındaki kalıcı iletişim kanallarının mevcut sorunlara ortak cevaplar üretmenin yanı sıra geleceğin medya ortamına ilişkin ortak anlayış geliştirilmesi açısından da önemli olduğunu söyledi.
CICA ülkelerine medya alanında ortak çalışma çağrısı yaptı
T-BRAF tecrübesinden hareketle CICA çatısı altında geliştirilebilecek iş birliği alanlarını sıralayan Daniş, veri güvenliği, kitle iletişim araçlarının etik sorumluluğu, yapay zekâ ve yeni teknolojilerin medya üzerindeki etkileri, dezenformasyonla mücadele ve ortak medya okuryazarlığı projelerini öne çıkardı.
Amaçlarının ülkelerin düzenleme modellerini olduğu gibi kopyalamak olmadığını belirten Daniş, farklı ulusal tecrübelerden yararlanılarak ortak sorunlara ilişkin ortak bir anlayış geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Her ülkenin hukuk sistemi, medya yapısı ve toplumsal dinamiklerinin farklı olabileceğini ifade eden Daniş, güvenilir bilgiye erişimin güçlendirilmesi, toplumların dijital dayanıklılığının artırılması ve bilgi alanında karşılıklı güven oluşturulmasını ortak çıkarlar olarak değerlendirdi.
Daniş, Türkiye’nin bu alandaki yaklaşımının CICA üyesi ülkeler arasında ortak bir güven ortamına katkı sağlayacağına inandığını belirterek, Asya coğrafyasında bilgi güvenliği konusunda ortak akıl, dayanışma ve karşılıklı güven temelinde çalışmaların sürdürülmesi mesajını verdi.
