Plazma bağışı nedir, nasıl yapılır? Kan bağışının yanı sıra hayat kurtaran önemli uygulamalardan biri olan plazma bağışı, birçok hastalığın tedavisinde kullanılan ilaçların üretiminde kritik rol oynuyor. Peki, plazma bağışı nedir, nasıl yapılır ve kimler plazma bağışında bulunabilir? İşte merak edilenler...
Plazma bağışı nedir?
Plazma bağışı, kanın sıvı kısmını oluşturan plazmanın özel bir cihaz yardımıyla alınması işlemidir. Plazma; su, proteinler, pıhtılaşma faktörleri, elektrolitler ve antikorlar içeren açık sarı renkli bir kan bileşenidir. Kanın yaklaşık yüzde 55'ini plazma oluşturur.
Bağış sırasında alınan kan, aferez adı verilen yöntemle bir cihaza yönlendirilir. Cihaz plazmayı ayırırken kırmızı kan hücreleri, beyaz kan hücreleri ve trombositlerin büyük bölümü tekrar bağışçının vücuduna geri verilir.
Plazma bağışı neden önemlidir?
Bağışlanan plazma, birçok hayati tedavide kullanılan ilaçların üretiminde değerlendirilir. Özellikle;
Bağışıklık sistemi hastalıkları,
Hemofili gibi kanama bozuklukları,
Yanık tedavileri,
Karaciğer hastalıkları,
Bazı nörolojik hastalıklar
gibi durumlarda kullanılan plazma kaynaklı ilaçların üretiminde önemli bir ham madde olarak kullanılır.
Kimler plazma bağışı yapabilir?
Plazma bağışı şartları ülkelere ve sağlık kuruluşlarına göre farklılık gösterebilse de genel olarak şu kriterler aranır:
18-65 yaş arasında olmak,
Belirlenen kilo sınırını karşılamak (genellikle en az 50 kilogram),
Genel sağlık durumunun iyi olması,
Bulaşıcı hastalık taşımamak,
Bağış öncesindeki sağlık değerlendirmesinden uygun sonuç almak.
Bağış öncesinde sağlık personeli tarafından tansiyon, nabız, hemoglobin düzeyi ve genel sağlık durumu kontrol edilir.
Plazma bağışı nasıl yapılır?
Plazma bağışı, aferez cihazı kullanılarak gerçekleştirilir. İşlem sırasında:
Bağışçıdan kan alınır.
Cihaz plazmayı diğer kan bileşenlerinden ayırır.
Kırmızı ve beyaz kan hücreleri ile trombositler bağışçıya geri verilir.
Toplanan plazma steril koşullarda saklanarak işlenmek üzere ilgili merkezlere gönderilir.
İşlem genellikle 45 ila 90 dakika arasında tamamlanır.
Plazma bağışından sonra nelere dikkat edilmeli?
Uzmanlar, bağış sonrasında şu önerilerde bulunuyor:
Bol sıvı tüketmek,
Aynı gün ağır egzersizlerden kaçınmak,
Dengeli beslenmek,
Baş dönmesi hissedilirse dinlenmek,
Bağış yapılan kolu birkaç saat zorlamamak.