Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), temmuz ayına ilişkin Ticaret Satış Hacim Endeksi verilerini açıkladı. Ticaret satış hacmi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,6 azalırken perakende satış hacmi yüzde 10,4 arttı. Aylık verilere bakıldığında da ticaret satışlarında düşüş, perakende satışlarda ise sınırlı artış görüldü.
Perakende satışlar arttı, ticaret hacmi geriledi
Türkiye'de ticaret satışları temmuz ayında geçen yılın aynı döneminin altında kaldı. Perakende tarafında ise güçlü yıllık artış devam etti.
TÜİK verilerine göre 2021=100 temel yıllı ticaret satış hacmi, temmuzda yıllık yüzde 0,6 azaldı.
Ticaretin alt kalemlerinde farklı bir tablo ortaya çıktı. Motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımındaki satış hacmi yüzde 9,8 geriledi. Toptan ticaret satış hacminde de yüzde 4,2 düşüş kaydedildi.
Perakende ticaret satış hacmi ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 10,4 arttı.
Perakende satış hacmi yıllık yüzde 10,4 arttı
Temmuz verilerinde ticaretin en güçlü kalemi perakende oldu.
Perakende satış hacmindeki yıllık artış yüzde 10,4'e ulaşırken toplam ticaret satış hacmi yüzde 0,6 geriledi.
Motorlu taşıt ticaretindeki yüzde 9,8'lik düşüş ile toptan ticaretteki yüzde 4,2'lik gerileme, toplam ticaret satışlarını aşağı çekti.
Böylece perakende satışlardaki çift haneli artışa rağmen toplam ticaret satış hacmi geçen yılın aynı ayının altında kaldı.
Ticaret satış hacmi aylık yüzde 2,5 düştü
Aylık verilerde de ticaret satışlarında düşüş görüldü.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ticaret satış hacmi, temmuzda haziran ayına göre yüzde 2,5 azaldı.
Bu düşüşte toptan ticaret öne çıktı. Toptan ticaret satış hacmi bir önceki aya göre yüzde 4,5 geriledi.
Motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımında ise satış hacmi yüzde 0,9 arttı.
Perakende satış hacmindeki aylık artış yüzde 0,2 oldu.
Perakendede hangi ürünlerin satışı arttı?
Perakende satışların ayrıntıları, temmuz ayında sektörler arasındaki farkın oldukça yüksek olduğunu gösterdi.
Yıllık bazda gıda dışı ürünler ile posta veya internet üzerinden yapılan satışlar perakendedeki artışı destekleyen kalemler arasında yer aldı.
Gıda, içecek ve tütün satışları da geçen yılın aynı döneminin üzerinde gerçekleşti. Elektrikli eşya ve mobilya ile tekstil, giyim ve ayakkabı satışlarında da yıllık artış görüldü.
Otomotiv yakıtı satış hacmi ise yıllık bazda yüzde 8 arttı.
Buna karşılık aylık değişimlerde daha dalgalı bir görünüm ortaya çıktı. Bazı perakende gruplarında satışlar hazirana göre artarken bazı gruplarda gerileme yaşandı.
İnternetten satışlar perakendenin güçlü kalemlerinden oldu
Perakende satışların alt gruplarında posta veya internet üzerinden yapılan satışlar dikkat çekti.
İnternet üzerinden yapılan satışların yıllık artışı, toplam perakende satış hacmindeki yüzde 10,4'lük yükselişi destekledi.
Son yıllarda tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarında daha fazla yer edinen internet satışları, perakende ticaret içindeki güçlü seyrini temmuz ayında da korudu.
Gıda dışı ürünlerdeki artış da perakende satışların toplam ticaretten ayrışmasında etkili oldu.
Toptan ticarette düşüş dikkat çekti
Toplam ticaret satışlarının gerilemesinde en önemli kalemlerden biri toptan ticaret oldu.
Toptan ticaret satış hacmi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4,2 azalırken bir önceki aya göre düşüş yüzde 4,5 olarak gerçekleşti.
Böylece toptan ticarette hem yıllık hem de aylık bazda gerileme kaydedildi.
Motorlu taşıtların toptan ve perakende ticareti ile onarımında ise yıllık ve aylık veriler birbirinden ayrıldı. Satış hacmi yıllık yüzde 9,8 azalmasına rağmen aylık yüzde 0,9 arttı.
Perakende satışlarda yıllık artış sürüyor
Perakende satış hacminin son iki yıllık seyri, yıllık değişimin uzun süre pozitif bölgede kaldığını gösteriyor.
Yıllık artış 2025'in ortalarında yüzde 20'nin üzerine kadar çıktı. Daha sonraki aylarda artış hızı yavaşladı.
2026'nın ilk aylarında da yıllık artış devam etti. Haziran ayında artış hızında belirgin bir gerileme görülmesine rağmen perakende satışlar geçen yılın aynı ayının üzerinde kaldı.
Temmuzda yıllık artışın yüzde 10,4'e çıkmasıyla perakende satış hacmi yeniden çift haneli büyüme kaydetti.
Aylık perakende satışlar yüzde 0,2 arttı
Perakende satış hacmindeki aylık hareket yıllık veriye göre daha sınırlı kaldı.
Hazirana göre artış yalnızca yüzde 0,2 olarak hesaplandı.
Aylık perakende satışların son iki yıllık seyrinde ise sık sık yön değiştirdiği görülüyor. Artış yaşanan ayları düşüşlerin takip ettiği dalgalı görünüm temmuz ayında sınırlı yükselişle devam etti.
Perakende satış hacminde aylık değişim 2025'in bazı aylarında yüzde 5'in üzerine çıkarken yine aynı dönemde yüzde 5'i aşan düşüşler de görüldü.
Temmuzdaki yüzde 0,2'lik artış bu nedenle yıllık yüzde 10,4'lük yükselişe kıyasla oldukça sınırlı kaldı.
Ticaret satış hacmi ile perakende satış arasındaki fark ne?
Ticaret satış hacmi yalnızca mağazalardaki veya internet sitelerindeki perakende alışverişleri kapsamıyor.
Endeks içinde motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin ticareti ile onarımı, toptan ticaret ve perakende ticaret birlikte değerlendiriliyor.
Bu nedenle perakende satışlarda güçlü artış görülürken toplam ticaret satış hacmi aynı dönemde düşebiliyor.
Temmuz verilerinde de tam olarak bu tablo ortaya çıktı.
Perakende satışlar yıllık yüzde 10,4 artmasına rağmen motorlu taşıt ticaretindeki yüzde 9,8 ve toptan ticaretteki yüzde 4,2'lik düşüş toplam endeksi aşağı çekti. Sonuçta ticaret satış hacmi yıllık yüzde 0,6 geriledi.
Aylık verilerde de benzer bir ayrışma yaşandı. Perakende yüzde 0,2, motorlu taşıt ticareti yüzde 0,9 artarken toptan ticaret yüzde 4,5 düştü. Toplam ticaret satış hacmindeki aylık kayıp yüzde 2,5 oldu.
Bir sonraki ticaret satış verisi ne zaman açıklanacak?
TÜİK'in Ticaret Satış Hacim Endeksi için bir sonraki haber bülteni 12 Ekim 2026'da yayımlanacak.
Yeni bültenle birlikte ağustos ayına ilişkin ticaret, toptan ticaret, motorlu taşıt ticareti ve perakende satış hacmi verileri belli olacak.
TÜİK'in hesaplamasında yıllık değişimler takvim etkisinden arındırılmış endeksler üzerinden belirleniyor. Aylık değişimlerde ise mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veriler kullanılıyor.
