Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Arife Kaptan, yeni eğitim öğretim yılı öncesinde çocukların diş kontrollerinin yaptırılması gerektiğini belirtti. Okullar açılmadan önce yapılacak kontrolle henüz belirti vermeyen çürük ve diğer ağız-diş problemlerinin erken fark edilebileceğini söyleyen Kaptan, diş ağrısının uyku düzeninden ders başarısına kadar çocukların yaşamını etkileyebileceğini ifade etti.
Diş ağrısı yaşayan bir çocuğun gece rahat uyuyamayabileceğini, ertesi gün derslerine odaklanmakta zorlanabileceğini ve okula devamında aksaklıklar yaşayabileceğini belirten Kaptan, ön dişlerdeki belirgin çürüklerin de çocuğun gülümsemesini ve özgüvenini etkileyebileceğini söyledi. Kaptan, bu durumun sosyal ortamda alay edilme veya akran zorbalığına maruz kalma riskini de artırabileceğine dikkat çekti.
Çocuklarda diş kontrolü ilk süt dişiyle başlamalı
Çocukların ilk diş hekimi kontrolü için ağrı veya çürük oluşmasının beklenmemesi gerektiğini belirten Kaptan, ilk süt dişinin çıkmasının ardından en geç bir yaş civarında diş hekimi ziyaretini önerdi.
Süt dişlerinin nasıl olsa döküleceği düşüncesinin yanlış olduğunu söyleyen Kaptan, “Süt dişleri çocuğun beslenmesine ve konuşmasına yardımcı olur, aynı zamanda daimi dişler için yer tutar. Süt dişlerini erken kaybetmek, ileride daimi dişlerin sürmesinde ve diziliminde sorunlara yol açabilir. Yani süt dişleri geçici ama görevleri çok önemli” dedi.
Diş sağlığında şekerin tüketim sıklığına dikkat
Çocukluk döneminde diş çürüklerinin sık görülebildiğini belirten Kaptan, özellikle süt dişlerinin bulunduğu okul öncesi döneme dikkat çekti. Şekerli ve yapışkan gıdaların sık tüketilmesi, ağız bakımının yeterli olmaması ve düzenli diş hekimi kontrollerinin yapılmamasının başlıca nedenler arasında olduğunu söyledi.
Kaptan, “Burada özellikle şunu vurgulamak isterim: Çürük açısından sadece tüketilen şeker miktarı değil, tüketim sıklığı da çok önemli” ifadelerini kullandı.
Yeni eğitim döneminde beslenme çantalarının da diş sağlığı açısından önem taşıdığını belirten Kaptan, su, süt, peynir, yoğurt, meyve ve mümkünse şekersiz kuruyemişlerin tercih edilebileceğini söyledi. Şekerli içecekler, şekerlemeler, çikolata, kek ve bisküvi gibi ürünlerin ise mümkün olduğunca sınırlandırılmasını önerdi.
Çocukların dişleri günde en az iki kez fırçalanmalı
Çocukların dişlerini günde en az iki kez yaklaşık 2 dakika fırçalamasını öneren Kaptan, özellikle gece yatmadan önce yapılan fırçalamanın önemli olduğunu belirtti. Küçük çocuklarda ailelerin fırçalamayı takip etmesi gerektiğini söyledi.
Kaptan, “Diş fırçalama alışkanlığı belli bir yaşta değil, ilk dişin çıkmasıyla birlikte başlatılmalı. Çocuk kendi dişini fırçalamayı öğrenebilir ama küçük yaşlarda tek başına etkili bir temizlik yapmasını beklememeliyiz. Bu nedenle aile desteği uzun süre devam etmeli” diye konuştu.
Çocukların yaşına uygun florür içeren diş macunlarının tercih edilmesini öneren Kaptan, diş fırçalarının genel olarak 3 ila 6 ayda bir değiştirilmesi gerektiğini söyledi. Fırçanın kılları yıprandığında ise bu sürenin beklenmemesini tavsiye etti.
Diş hekimi korkusunda ailelerin kullandığı dil önemli
Çocukların diş hekiminden korkmaması için ailelerin kullandığı dile dikkat etmesi gerektiğini belirten Kaptan, “Diş hekimiyle ilgili ‘canın acıyacak’, ‘iğne yapılacak’ gibi korkutucu ifadeler kullanılmamalı; bunun yerine yaşına uygun, olumlu ve sakin bir dille anlatım yapılmalı” dedi.
İlk diş hekimi ziyaretinin çocukta ağrı veya acil bir problem ortaya çıktığında yapılması yerine herhangi bir şikayet yokken gerçekleştirilmesini öneren Kaptan, böylece çocuğun diş hekimini ağrı ve korkuyla değil, sağlığını koruyan bir hekim olarak tanıyacağını söyledi.
Düzenli diş kontrolleri sorunların erken fark edilmesini sağlıyor
Diş çürüklerinin yanı sıra diş travmaları, erken süt dişi kayıpları, dişlerin sürmesiyle ilgili problemler ve ortodontik sorunların da çocukluk döneminde görülebildiğini belirten Kaptan, düzenli kontrollerle bu problemlerin önemli bir bölümünün erken dönemde fark edilebileceğini kaydetti.
Kaptan, “Diş sağlığında en önemli nokta, problem ortaya çıktıktan sonra tedavi etmekten çok, problem oluşmadan önlem almaktır. Düzenli diş fırçalama, sağlıklı beslenme ve rutin diş hekimi kontrollerini ihmal etmeyelim. Çocuklarımız yeni eğitim yılına sağlıklı bir ağız ve güzel bir gülümsemeyle başlasın” ifadelerini kullandı.
