TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen düzenlemeyle, yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen veya kayıt hakkı kazandığı hâlde kayıt yaptıramayanlara 2026-2027 eğitim öğretim yılında üniversiteye dönme imkânı tanındı. Kanun, vakıf üniversitelerinin denetiminden akademik usulsüzlüklere kadar birçok alanda yeni yaptırımlar getiriyor.
TBMM Genel Kurulu, öğrenci affına ve yükseköğretim sistemine ilişkin kapsamlı düzenlemeler içeren “Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”ni kabul etti.
AK Parti milletvekillerinin imzasıyla Meclis Başkanlığına sunulan teklif, Genel Kuruldaki görüşmelerin tamamlanmasının ardından 30 Temmuz Perşembe günü yasalaştı. Düzenlemenin, Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Üniversiteye dönüş için 4 aylık başvuru süresi
Kanunla; hazırlık, intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü programlarda eğitim görürken ilişiği kesilenlere yeniden üniversiteye dönme hakkı tanındı. Kendi isteğiyle kaydını sildirenler ile bir programa yerleştiği hâlde kayıt yaptırmayanlar da düzenlemeden yararlanabilecek.
Öğrencilerin, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvurması gerekecek. Başvurusu kabul edilen öğrenciler 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek. Daha önce farklı bir öğrenim düzeyinde öğrenci affından yararlanılması, başka bir öğrenim düzeyi için başvuru yapılmasına engel olmayacak.
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapanlar, terhislerini izleyen iki ay içinde üniversitelerine başvurmaları hâlinde düzenlemeden yararlanabilecek. Yeniden öğrenci statüsü kazananların askerlik erteleme işlemleri ise Askeralma Kanunu hükümlerine göre gerçekleştirilecek.
Bazı suçlardan hüküm giyenler kapsam dışında
Terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanlar öğrenci affından yararlanamayacak.
Sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler, kayıt sırasında sahte belge verenler ile terör örgütleri veya devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapılarla üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibat gerekçesiyle ilişiği kesilenler de kapsam dışında tutulacak.
Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, Millî Savunma Üniversitesine bağlı harp okulları, astsubay meslek yüksekokulları ve enstitüler ile güvenlik kurumları adına diğer üniversitelerde eğitim görürken ilişiği kesilen öğrenciler hakkında da af hükümleri uygulanmayacak.
Açıköğretime ve başka programlara geçiş imkânı
Düzenlemeden yararlanarak eski üniversitesine dönen öğrenciler, üniversiteye girdikleri yıldaki ÖSYS veya YKS puanlarının uygun olması hâlinde aynı ya da farklı bir diploma programına yatay geçiş talebinde bulunabilecek.
Öğrenci statüsünü yeniden kazananlar ayrıca Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki eşdeğer açıköğretim programlarına geçiş için başvuru yapabilecek. Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar YÖK ile üniversite senatoları tarafından belirlenecek.
Başkasına tez yazdırana meslekten çıkarma
Kanun, akademik yayın ve çalışmaların başkalarına hazırlatılmasına yönelik yeni yaptırımlar da içeriyor. Tez, makale, kitap veya projelerini ücretli ya da ücretsiz olarak başkalarına hazırlatarak diploma derecesi veya akademik unvan elde edenler üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak. Bu yöntemle kazanılan akademik derece ve unvanlar da geri alınacak.
Başkası adına akademik çalışma hazırlayan veya bu işlemlere aracılık edenlere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Fiili meslek hâline getirenler için ceza 10 bin günden 20 bin güne kadar uygulanabilecek. Hazırlatılan çalışmayı kullanarak diploma veya akademik unvan alanlara da 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek.
Türk veya yabancı üniversitelere ait diploma, mezuniyet belgesi ya da sertifikayı sahte olarak düzenleyen ve düzenletenler ise Türk Ceza Kanunu’nun resmî belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılacak.
Vakıf üniversitelerine kademeli yaptırım
Yeni düzenlemeyle vakıf üniversitelerine uygulanabilecek yaptırımlar da yeniden belirlendi. Üniversitelere ihlalin ağırlığına göre uyarma, düzeltme isteme, yeni bölüm veya program açma taleplerini askıya alma, öğrenci kontenjanını azaltma, öğrenci alımını durdurma ve faaliyet iznini geçici olarak durdurma cezaları verilebilecek.
Mali yapısı eğitim faaliyetlerini sürdüremeyecek ölçüde bozulan ve bu durumu kalıcı hâle gelen vakıf üniversitelerinin faaliyet izni kaldırılabilecek. Bu üniversitelerin öğrencileri garantör üniversiteye veya YÖK’ün uygun bulacağı aynı ildeki bir devlet üniversitesine aktarılacak.
Kanun kapsamında ayrıca tıpta uzmanlık eğitimi ve öğretim elemanı ihtiyacının karşılanması amacıyla 48 üniversiteye profesör, doçent, doktor öğretim üyesi ve araştırma görevlisi kadroları ihdas edilecek
