Ankara'da ODTÜ Fizik Bölümünde eğitim alan Türk bilim insanı Dr. Fulya Kıroğlu, uzay araştırmalarında önemli bir başarıya imza attı. Kara deliklerin nasıl oluştuğunu, çevrelerindeki yıldızlarla nasıl etkileşime girdiğini ve evrenin erken dönemlerinde nasıl büyüdüğünü araştıran Kıroğlu'nun iki bilimsel projesi NASA tarafından kabul edildi. Lisans eğitimi boyunca Türk Eğitim Vakfının burs desteğinden yararlanan Kıroğlu, bugün ABD'de sürdürdüğü akademik çalışmalarıyla evrenin en büyük gizemlerinden birini aydınlatmaya çalışıyor.

ODTÜ'DEN NASA'YA UZANAN BAŞARI HİKAYESİ
Dr. Fulya Kıroğlu'nun bilimsel yolculuğu Ankara'daki Orta Doğu Teknik Üniversitesinde başladı. ODTÜ Fizik Bölümünde lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamlayan Kıroğlu, 2019 yılında Fulbright bursu kazanarak Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. Northwestern Üniversitesinde astronomi doktorasına başlayan Türk bilim insanı, 2025 yılında doktora eğitimini tamamladı. Kıroğlu, doktora çalışmaları sırasında kara deliklerin fiziksel özellikleri ve çevreleriyle etkileşimleri üzerine yürüttüğü araştırmalarla bilim dünyasında dikkat çekti. Genç astrofizikçinin çalışmaları ABD basınında da yer buldu.
NASA, FULYA KIROĞLU'NUN İKİ PROJESİNİ KABUL ETTİ
Dr. Fulya Kıroğlu'nun NASA tarafından kabul edilen iki projesi, farklı uzay teleskoplarının bilimsel gözlemlerine katkı sağlamayı hedefliyor. İlk proje, Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu ile bağlantılı araştırmaları kapsıyor. Bu çalışmada kara delikler ile yıldızlar arasındaki etkileşimlerin ortaya çıkarabileceği yüksek enerjili ışınım kaynakları incelenecek. Araştırma sayesinde evrenin çok daha genç olduğu dönemlerde var olan kara deliklerin özelliklerine ilişkin yeni bilgiler elde edilmesi amaçlanıyor.

374 BAŞVURU ARASINDAN SEÇİLEN 118 PROGRAMDAN BİRİ OLDU
Kıroğlu'nun ikinci araştırması ise NASA'nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu'nun ilk gözlem dönemi kapsamında kabul edildi. “Gaz Bakımından Zengin Erken Evrende Gelgit Parçalanma Olayları: Roman ile Kara Delik Büyümesine Yeni Bir Pencere” başlıklı çalışma, 374 başvuru arasından seçilen 118 programdan biri olmayı başardı. Projede evrenin erken dönemlerindeki kara deliklerin çevrelerindeki gaz ve yıldızlarla nasıl etkileşime girdiği araştırılacak.
Bilim insanları, üç boyutlu bilgisayar simülasyonlarından yararlanarak kara deliklerin büyüme süreçlerini modelleyecek. Elde edilen teorik sonuçlar, uzay teleskobundan sağlanacak gözlemsel verilerle karşılaştırılacak. Bu yöntemle dev kara deliklerin evrenin erken dönemlerinde nasıl kısa sürede büyüyebildiğine ilişkin sorulara yanıt aranacak.
KARA DELİKLER NASIL BU KADAR HIZLI BÜYÜYOR?
Astrofizikte yanıt aranan önemli sorulardan biri, evren henüz çok gençken büyük kütleli kara deliklerin nasıl ortaya çıktığı. Dr. Fulya Kıroğlu'nun NASA tarafından kabul edilen çalışmaları da bu sorunun anlaşılmasına katkı sağlamayı amaçlıyor. Araştırmalarını değerlendiren Kıroğlu, şu ifadeleri kullandı:
"Evrenin henüz çok genç olduğu dönemlerde bile dev kara deliklerin var olduğunu biliyoruz. Ancak bu kara deliklerin nasıl bu kadar hızlı büyüdüğü hala astrofiziğin en önemli sorularından biri."
Kıroğlu, araştırmalarının hedefini ise şöyle açıkladı:
"Çalışmalarımızla kara deliklerin çevrelerindeki maddeyle etkileşimlerini modelleyerek Fermi ve Roman teleskoplarından elde edilecek gözlemlerin yorumlanmasına katkı sunmayı hedefliyoruz."

TEV BURSUYLA EĞİTİM ALDI, NASA PROJELERİNE UZANDI
Dr. Fulya Kıroğlu'nun başarı hikâyesinde Türk Eğitim Vakfının sağladığı burs desteği de önemli bir yer tutuyor. ODTÜ'deki lisans eğitimi sırasında TEV bursiyeri olan Kıroğlu, bu desteğin kendisine yalnızca maddi açıdan değil, akademik motivasyon bakımından da katkı sağladığını belirtti.
Eğitim hayatındaki deneyimlerini anlatan Kıroğlu, şunları söyledi:
"TEV bursu, eğitim hayatımın en kritik dönemlerinden birinde bana büyük bir güvence sağladı. Maddi kaygılar yerine derslerime ve araştırmaya odaklanabilmemi mümkün kıldı."
Kendisine duyulan güvenin akademik hedeflerine ilerlemesini kolaylaştırdığını ifade eden Kıroğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bunun ötesinde, bana duyulan güven ve destek benim için büyük bir umut kaynağı oldu. Bir sonraki adımlarımı cesaretle atabilmemi sağladı. Bugün NASA destekli projeler yürütüyor olmamda TEV'in maddi ve manevi desteğinin çok büyük katkısı var."
YAPAY ZEKA İLE KARA DELİKLERİ ARAŞTIRACAK
NASA tarafından kabul edilen projeleriyle bilimsel çalışmalarını sürdüren Kıroğlu, gelecek dönemde yapay zekâ teknolojilerinden daha fazla yararlanmayı hedefliyor. Türk astrofizikçi, yapay zekâ yöntemlerini astrofizik simülasyonlarıyla bir araya getirerek yıldızların ve kara deliklerin evrimini daha hızlı ve kapsamlı biçimde modelleyebilen araçlar geliştirmeyi planlıyor. Bu çalışmaların, karmaşık fiziksel süreçlerin bilgisayar ortamında incelenmesine ve uzay gözlemlerinden elde edilen verilerin yorumlanmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.

HEDEFİ KENDİ ARAŞTIRMA GRUBUNU KURMAK
Dr. Fulya Kıroğlu, bilimsel çalışmalarını ilerleyen yıllarda kendi araştırma grubuyla sürdürmek istiyor. Akademik kariyerinde öğretim üyesi olmayı hedefleyen Kıroğlu, NASA ile yürüttüğü araştırmaları daha ileriye taşımayı planladığını belirtti. Genç bilim insanlarına destek olmanın da hedefleri arasında bulunduğunu ifade eden Kıroğlu, şunları söyledi:
"Birkaç yıl içerisinde öğretim üyesi olarak kendi araştırma grubumu kurmayı ve NASA ile çalışmalarımı daha da ileriye taşımayı planlıyorum. Genç Türk araştırmacıların yetişmesine katkı sunmak, deneyimlerimi onlarla paylaşmak ve tıpkı TEV'in bana olduğu gibi onlara umut olmak da benim için çok önemli."
FULYA KIROĞLU KİMDİR, NEREDE ÇALIŞIYOR?
Dr. Fulya Kıroğlu, ODTÜ Fizik Bölümünde lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamlayan Türk astrofizikçidir. 2019 yılında Fulbright bursuyla ABD'ye giden Kıroğlu, Northwestern Üniversitesinde astronomi doktorasına başladı ve 2025 yılında doktora derecesini aldı.
Kıroğlu, günümüzde Northwestern Üniversitesine bağlı Disiplinlerarası Astrofizik Keşif ve Araştırma Merkezinde (CIERA) doktora sonrası araştırmacı olarak görev yapıyor. Aynı zamanda ABD Ulusal Bilim Vakfı (NSF) ve Simons Vakfı tarafından desteklenen Gökyüzü için Yapay Zekâ Enstitüsünde (SkAI) çalışmalarını sürdürüyor.
Araştırmaları kara delikler, yıldızların evrimi, astrofizik simülasyonları ve yapay zekâ yöntemleri üzerine yoğunlaşıyor. ODTÜ'de başlayan akademik yolculuğunu NASA tarafından kabul edilen iki araştırma projesiyle sürdüren Dr. Fulya Kıroğlu, evrenin erken dönemlerindeki kara deliklerin nasıl büyüdüğünü anlamaya yönelik bilimsel çalışmalara katkı sağlamayı hedefliyor.





