Avrupa doğal gaz piyasasında fiyatlar, Orta Doğu’da yaşanan gerilim ve küresel LNG arzına ilişkin endişelerin etkisiyle yükselişe geçti. Megavatsaat başına 100 euro sınırını aşan fiyatlar, Aralık 2022’den bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı. Asya ülkelerinin artan doğal gaz talebi ve Katar kaynaklı sevkiyat sorunları, Avrupa’daki enerji piyasası üzerindeki baskıyı artırdı.
Avrupa’da doğal gaz fiyatları neden yükseldi?
Avrupa’nın referans doğal gaz piyasası olan Hollanda merkezli TTF’de işlem gören kasım vadeli kontratlarda fiyatlar gün içerisinde 101 euro seviyesine yaklaştı. Eylül ayının başında 70 euronun altında bulunan fiyatların kısa sürede bu seviyelere yükselmesi, kış aylarına yönelik arz endişelerini yeniden gündeme taşıdı.
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim LNG sevkiyatlarını aksattı
Küresel doğal gaz piyasasındaki yükselişte, Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmelerin sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarını aksatması etkili oldu. Katar’dan yapılan LNG teslimatlarında yaşanan ciddi düşüş, uluslararası piyasalardaki arz endişelerini güçlendirdi.
Katar’ın doğal gaz sevkiyatlarında dikkat çeken düşüş
Dünya genelindeki LNG arzının yaklaşık beşte birini sağlayan Katar’ın sevkiyatlarının, savaş öncesindeki seviyenin dörtte birine kadar gerilediği belirtiliyor. Bu durum, özellikle ithal doğal gaza bağımlı bölgelerde tedarik rekabetini artırıyor.
Avrupa piyasasında fiyatların yükselmesinde yalnızca mevcut sevkiyat sorunları değil, önümüzdeki kış döneminde yeterli miktarda doğal gaz bulunup bulunamayacağına ilişkin belirsizlikler de etkili oluyor.
Avrupa ve Asya arasında LNG rekabeti kızışıyor
Küresel LNG piyasasında Avrupa ile Asya arasındaki rekabetin güçlenmesi, doğal gaz fiyatlarının yönünü belirleyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor. Asyalı ithalatçıların olası arz kesintilerine karşı spot piyasadan daha fazla alım yapması, mevcut LNG kaynaklarının bu bölgeye yönelmesine neden oluyor.
Çin’in doğal gaz stoklarını hedeflenen seviyelere çıkarmak amacıyla yüksek fiyatlardan alım gerçekleştirmesi de piyasadaki talebi destekleyen gelişmeler arasında gösteriliyor.
Asya pazarındaki alıcılarla rekabet etmek zorunda kalan Avrupa ülkelerinin LNG tedarikini güvence altına alabilmek için daha yüksek fiyat teklif etmesi gerekebiliyor. Analistler, bu durumun fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artırabileceğine dikkat çekiyor.
Fiyatların 100 euro seviyesini aşmasının tüketim üzerinde baskı oluşturabileceği ve hükümetleri talebi sınırlamaya yönelik tedbirleri değerlendirmeye yöneltebileceği ifade ediliyor.
Doğal gaz fiyatları 130 euroya yükselebilir
Avrupa doğal gaz piyasasında önümüzdeki döneme ilişkin beklentiler, hava koşullarına ve LNG sevkiyatlarının seyrine bağlı olarak şekilleniyor. Kış aylarında sıcaklıkların aşırı düşmesi halinde fiyatların gelecek yılın başında megavatsaat başına 130 euroya kadar çıkabileceği öngörülüyor.
Kasım ayının başında hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin altında kalabileceğine yönelik beklentiler de piyasadaki riskleri artırıyor. Soğuk havanın etkisiyle ısınma amaçlı doğal gaz tüketiminin yükselmesi, depolardaki gazın daha hızlı kullanılmasına yol açabilir. Bunun yanında rüzgar hızlarının düşük seyretmesi, rüzgar enerjisinden elde edilen elektrik üretimini sınırlandırabilir. Böyle bir durumda elektrik üretiminde doğal gaza olan ihtiyacın artması, piyasa üzerindeki baskıyı daha da güçlendirebilir.
Analistler, Avrupa’da doğal gaz fiyatlarının önümüzdeki süreçte Orta Doğu’daki gelişmeler, LNG arzının yeniden toparlanması, Asya talebi ve kış koşullarına bağlı olarak değişebileceğini belirtiyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat sorunlarının devam etmesi, Avrupa’nın enerji maliyetleri açısından önemli bir risk unsuru olarak öne çıkıyor.
