Kademeli emeklilik bekleyen milyonlarca çalışan, 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi bulunanlar için yeni bir düzenleme yapılıp yapılmayacağını takip ediyor. EMADDER'in Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile yaptığı son görüşme konuyu yeniden gündeme taşırken, gözler yeni yasama döneminde atılabilecek adımlara çevrildi.
Kademeli emeklilikte son durum: Yeni düzenleme var mı?
EYT düzenlemesinin ardından 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanların kademeli emeklilik talebi gündemdeki yerini koruyor. Emeklilikte Adalet Derneği'nin (EMADDER) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile yaptığı görüşme de kademeli emeklilik tartışmalarını yeniden hareketlendirdi.
Ancak çalışanların emeklilik yaşını ve prim şartlarını değiştiren yeni bir düzenleme şu ana kadar yasalaşmadı. TBMM'de kademeli emeklilik konusunda daha önce verilen kanun teklifleri bulunuyor. Bunlardan 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlara kademeli yaş ve prim şartı getirilmesini öngören teklif halen komisyonda bekliyor.
Kademeli emeklilikte son durum ne?
Kademeli emeklilik tartışmalarındaki son hareketlilik EMADDER'in Bakanlık ziyaretiyle yaşandı. Dernek Başkanı Mihriban Uğurlu ve beraberindeki heyet, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile bir araya geldi.
Görüşmede özellikle 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanların durumu ele alındı. EMADDER, sigorta başlangıç tarihine göre emeklilik yaşının ve prim gününün kademeli olarak belirlenmesini isteyen modelini bir kez daha gündeme getirdi.
Bu görüşmenin ardından kademeli emeklilik konusunda yeni yasa beklentisi de yeniden arttı. Ancak Bakanlık tarafından çalışanların emeklilik şartlarının değişeceğine ilişkin yeni bir takvim açıklanmadı.
Kademeli emeklilik Meclis'e geldi mi?
Kademeli emeklilik konusunda TBMM'ye daha önce farklı kanun teklifleri sunuldu. 5 Aralık 2024 tarihinde Meclis'e gelen tekliflerden biri, sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında olanların emeklilik yaşının ve prim şartlarının kademeli uygulanmasını öngörüyor.
Söz konusu teklif halen Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bulunuyor. Dolayısıyla Meclis gündemine taşınmış teklifler olsa da çalışanların mevcut emeklilik şartlarını değiştiren yeni bir kanun çıkmış değil.
2023 yılında verilen başka bir kanun teklifinde de 8 Eylül 1999 sonrasında ilk kez sigortalı olanlara kademeli şekilde yaşlılık aylığı hakkı verilmesi istendi. Bu teklifin de TBMM'deki durumu "komisyonda" olarak görünüyor.
EMADDER'in kademeli emeklilik talebi ne?
EMADDER'in üzerinde durduğu model, EYT kapsamının dışında kalan çalışanların emeklilik şartlarının sigorta başlangıç yılına göre kademeli hale getirilmesine dayanıyor.
Derneğin gündeme getirdiği modele göre 1999-2000 girişliler için kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ve 6 bin 400 prim günü isteniyor. Sonraki yıllarda ise yaş şartının birer yıl, prim şartının da 75'er gün yükseltilmesi öneriliyor.
Buna göre talep edilen tablo şöyle:
- 1999-2000: Kadın 43, erkek 45 yaş – 6.400 gün
- 2001: Kadın 44, erkek 46 yaş – 6.475 gün
- 2002: Kadın 45, erkek 47 yaş – 6.550 gün
- 2003: Kadın 46, erkek 48 yaş – 6.625 gün
- 2004: Kadın 47, erkek 49 yaş – 6.700 gün
- 2005: Kadın 48, erkek 50 yaş – 6.775 gün
- 2006: Kadın 49, erkek 51 yaş – 6.850 gün
- 2007: Kadın 50, erkek 52 yaş – 6.925 gün
- 2008: Kadın 51, erkek 53 yaş – 7.000 gün
Bu tablo mevcut emeklilik şartları değil, EMADDER'in kademeli emeklilik için gündeme getirdiği model. Bu nedenle tabloda yer alan yaş ve prim günleri üzerinden bugün için emeklilik başvurusu yapılamıyor.
Kademeli emeklilik ne zaman çıkacak?
Kademeli emekliliğin çıkacağına ilişkin açıklanmış bir tarih bulunmuyor. Yeni bir sistemin uygulanabilmesi için emeklilik şartlarını düzenleyen mevzuatta değişiklik yapılması ve düzenlemenin TBMM'de kabul edilmesi gerekiyor. Şimdilik çalışanlar açısından değişen bir emeklilik şartı yok. EMADDER'in Bakanlık ve siyasi partilerle yaptığı görüşmeler sürerken, kademeli emeklilik bekleyenlerin gözü Meclis'in yeni yasama döneminde olacak.
