İspanya'nın doğusunda etkili olan Adam Fırtınası, şiddetli yağışların ardından sel felaketine yol açtı. Beş kişinin hayatını kaybettiği olayda yollar sular altında kalırken çok sayıda araç sel sularına kapıldı. Valencia bölgesinde 24 saatte metrekareye 700 litreye ulaşan yağış kaydedildi. Felaketin ardından İspanya'da DANA olarak adlandırılan meteorolojik olayın ne olduğu ve iklim değişikliğiyle bağlantısı yeniden gündeme geldi.
İSPANYA'DA SEL FELAKETİ: 5 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
İspanya'nın doğu kesimlerini etkisi altına alan Adam Fırtınası, özellikle Valencia bölgesinde yaşamı olumsuz etkiledi.
Şiddetli yağışlar nedeniyle yollar ulaşıma kapanırken park halindeki araçlar sel sularıyla sürüklendi. Bazı yerleşim yerleriyle ulaşım bağlantısı kesildi ve mahsur kalan vatandaşlar helikopterlerle tahliye edildi.
Fırtınadan en fazla etkilenen yerlerden biri olan Oliva'da 79 yaşındaki bir kadın evinde ölü bulundu. Bölgede ve çevresinde meydana gelen diğer olaylarla birlikte can kaybı 5'e yükseldi.
Yetkililer, fırtına öncesinde vatandaşların cep telefonlarına uyarı mesajları göndererek seyahatten kaçınmalarını ve sel riski bulunan alanlardan uzak durmalarını istedi.
DANA NEDİR, NASIL OLUŞUR?
DANA, İspanyolca Depresión Aislada en Niveles Altos ifadesinin kısaltması olarak kullanılıyor. Türkçede yaklaşık olarak "üst seviyelerde izole alçak basınç sistemi" anlamına geliyor.
Bu meteorolojik olay, atmosferin üst katmanlarında bulunan soğuk hava kütlesinin kutup jet akımından ayrılmasıyla oluşuyor.
Soğuk hava kütlesinin daha sıcak ve nemli havayla karşılaşması, kısa sürede yoğun yağışlara ve güçlü fırtınalara neden olabiliyor.
DANA olayları özellikle yaz sonu ve sonbahar başında, eylül ve ekim aylarında daha etkili olabiliyor. İspanya'nın güney ve doğu kesimleri, coğrafi konumları nedeniyle bu hava olaylarına daha açık bölgeler arasında bulunuyor.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DANA FIRTINALARINI ŞİDDETLENDİRİYOR MU?
Bilim insanları, küresel ısınmanın DANA gibi meteorolojik sistemlerin yol açtığı aşırı yağışları şiddetlendirebildiğini belirtiyor.
Deniz yüzeyi sıcaklıklarının yükselmesi ve atmosferin ısınması, havanın daha fazla nem taşımasına imkan tanıyor. Bu durum, uygun atmosfer koşullarında çok daha yoğun yağışların meydana gelmesine zemin hazırlıyor.
Uzmanlara göre iklim değişikliği, DANA sistemlerinin oluşumunu tek başına açıklamasa da bu sistemlerin neden olduğu yağışların şiddetini artırabiliyor.
2024 VALENCIA FELAKETİNİ HATIRLATTI
Adam Fırtınası, 2024 yılında Valencia'da meydana gelen ve yaklaşık 200 kişinin hayatını kaybettiği sel felaketini yeniden gündeme taşıdı.
O dönemde bazı bölgelere yalnızca 24 saat içerisinde yaklaşık bir yıllık yağış miktarı düşmüştü.
2024'teki felaketi inceleyen bilim insanları, olağanüstü sıcak deniz yüzeyi sıcaklıklarının ve ısınan atmosferin aşırı yağışların şiddetlenmesinde etkili olduğunu değerlendirmişti.
KURAKLIK DA SEL RİSKİNİ ARTIRABİLİYOR
Uzmanlar, uzun süreli kuraklığın ardından gelen aşırı yağışların sel tehlikesini artırabileceğine dikkat çekiyor.
Kuraklık nedeniyle sertleşen veya su emme kapasitesi azalan toprak, kısa sürede düşen yoğun yağışı yeterince içine alamayabiliyor. Bunun sonucunda yüzey akışı artarak ani sel baskınları meydana gelebiliyor.
İspanya'da yaşanan son felaket, aşırı hava olaylarına karşı erken uyarı sistemlerinin, altyapı hazırlıklarının ve iklim değişikliğine uyum çalışmalarının önemini bir kez daha ortaya koydu.
