İran'da enerji sıkıntısı büyüyor. Elektrik üretiminde kullanılan yakıttan tasarruf etmek isteyen hükümet, kamuya ait konferans salonları, yüzme havuzları ve çok sayıda binayı kapatmaya hazırlanıyor. Büyük sanayi kuruluşlarına ise üretimin aksamaması için elektrik ithalatı imkanlarından yararlanmaları tavsiye edildi.
İran'da enerji krizi: Kamu binaları kapatılacak
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkede yaşanan enerji sıkıntısına karşı alınacak yeni önlemleri açıkladı.
İçişleri, Petrol, Enerji ile Sanayi, Maden ve Ticaret bakanlıklarından yetkililerin katıldığı Yakıt Komitesi toplantısında konuşan Pezeşkiyan, tasarrufa önce devlet kurumlarından başlanacağını söyledi. Pezeşkiyan, enerji verimliliğini artırmak ve elektrik üretiminde kullanılan yakıttan tasarruf etmek amacıyla kamuya ait konferans salonlarının, yüzme havuzlarının ve binaların büyük bölümünün kapatılacağını veya birleştirileceğini açıkladı.
Konferans salonları, yüzme havuzları ve binalar kapatılacak
Pezeşkiyan, elektrik tüketimini azaltma konusunda devletin örnek olması gerektiğini söyledi.
İlk adımlardan biri kamuya ait ve yüksek enerji tüketen tesislerde atılacak. Pezeşkiyan, “Verimliliği artırmak ve yakıt tüketiminde tasarruf sağlamak amacıyla, krizin aşılması için devlete ait konferans salonlarının, yüzme havuzlarının ve binaların büyük bölümü kapatılacak veya birleştirilecek” dedi.
Hangi kamu binalarının kapatılacağına ilişkin ayrıntılı bir liste ise açıklanmadı. İran yönetimi kamu binalarının kendi elektriğini üretmesini de istiyor. Valilikler başta olmak üzere kamu kurumlarının çatılarında güneş panellerinin yaygınlaştırılması planlanıyor.
İran'da elektrik kesintileri sürüyor
Tasarruf kararlarının arkasında İran'ın uzun süredir çözmeye çalıştığı elektrik ve yakıt sıkıntısı bulunuyor.
Ülkede elektrik üretiminin büyük bölümü termik santrallerden sağlanıyor. Bu santrallerin çalışabilmesi için düzenli doğal gaz ve sıvı yakıt tedariki gerekiyor. Konutlardaki doğal gaz tüketiminin yükselmesi ise özellikle soğuk aylarda santrallere gönderilebilecek gaz miktarını azaltıyor.
Yakıt tedarikindeki sorunlara savaş nedeniyle enerji altyapısında meydana gelen hasar ve uzun süredir devam eden üretim-dağıtım sorunları da eklendi. Başkent Tahran'da elektrik kesintileri günlük hayatı etkilerken hükümet, yaklaşan soğuk dönem öncesinde tüketimi azaltmaya çalışıyor.
Büyük sanayi kuruluşlarına elektrik ithalatı çağrısı
Enerji sıkıntısı yalnızca kamu kurumlarını ilgilendirmiyor. İran yönetimi büyük sanayi kuruluşlarını da elektrik arzında yaşanabilecek sorunlara karşı hazırlıklı olmaları konusunda uyardı. İran Elektrik Üretim ve Dağıtım Şirketi Genel Müdürü Muhammed Elahdad, önümüzdeki aylarda yakıt kısıtlaması yaşanabileceğini söyledi.
Elahdad, üretimin durmaması için büyük sanayi kuruluşları ile özel sektörün yasal elektrik ithalatı imkanlarını kullanmasını tavsiye etti. İran'ın komşu ülkelerle elektrik alışverişini artırmak için de çalışmalar yürüttüğünü belirten Elahdad, şebekenin ithalatla desteklenmesinin öncelikler arasında bulunduğunu söyledi.
İran Türkiye'den elektrik alacak mı?
İran'ın elektrik alışverişi için görüştüğü ülkeler arasında Türkiye de bulunuyor. Muhammed Elahdad, Türkiye'nin yanı sıra Ermenistan, Azerbaycan ve Türkmenistan ile enerji alışverişinin yakından takip edildiğini açıkladı.
İran'ın hedefi, yakıt sıkıntısının elektrik üretimini daha fazla etkilemesi halinde ithalat yoluyla şebekeye destek sağlamak. Özellikle yüksek elektrik tüketen sanayi kuruluşlarının kendi imkanlarıyla yasal elektrik ithalatına yönelmesi isteniyor.
Kamu kurumlarında elektrik tüketimi daha sıkı takip edilecek
İran yönetimi kamu çalışanlarından ve devlet kurumlarından da enerji tasarrufuna daha fazla katkı bekliyor. Kamu kurumları, bankalar, üniversiteler ve diğer idari birimlerde elektrik tüketiminin akıllı sistemlerle takip edilmesi planlanıyor.
Pezeşkiyan da vatandaşların ve üretim yapan işletmelerin tüketim alışkanlıklarını değiştirmesi gerektiğini söyledi. İran Cumhurbaşkanı, enerji sıkıntısının boyutlarının kamuoyuna açık biçimde anlatılmasını isterken tasarrufun yalnızca devlet kurumlarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti.
Savaş İran'ın enerji sorununu daha da ağırlaştırdı
İran'ın enerji sorunu yeni başlamadı. Ülke dünyanın en büyük petrol ve doğal gaz rezervlerinden bazılarına sahip olmasına rağmen yıllardır elektrik üretimi, rafineri kapasitesi, yüksek iç tüketim ve eskiyen altyapıyla ilgili sorunlar yaşıyor.
ABD ve İran arasındaki savaş ise bu tabloyu daha da ağırlaştırdı. Enerji altyapısında meydana gelen hasar, petrol ve yakıt taşımacılığındaki sorunlar ve ABD'nin deniz ablukası İran'ın enerji ticaretini baskı altında tutuyor.
İran'ın petrol ihracatındaki gerileme ülkenin döviz gelirlerini de azaltırken yakıt tedarikindeki sorunlar iç piyasaya yansıyor. Hükümet artan tüketimi kontrol altına almak amacıyla akaryakıt fiyatlarında da değişikliğe gitti. Aylık sübvansiyonlu kotanın üzerindeki benzin için uygulanan fiyat artırıldı.
Kış aylarında elektrik sıkıntısı artabilir
İran yönetiminin asıl hazırlığı soğuk aylara yönelik. Havaların soğumasıyla konutlarda doğal gaz tüketiminin yükselmesi bekleniyor. Evlerde kullanılan gaz miktarı arttığında elektrik santrallerine ayrılabilecek doğal gaz miktarı azalıyor. Santrallerin yeterli yakıt bulamaması ise elektrik üretiminin düşmesine ve kesintilerin artmasına yol açabiliyor.
Kamu binalarının kapatılması veya birleştirilmesi, çatılara güneş panelleri kurulması, sanayi kuruluşlarının elektrik ithalatına yönlendirilmesi ve kamu kurumlarındaki tüketimin daha sıkı takip edilmesi bu nedenle aynı planın parçaları olarak uygulanacak. İran yönetimi, enerji tüketimini düşürerek santrallerde yaşanabilecek yakıt sıkıntısının elektrik arzına etkisini mümkün olduğunca azaltmaya çalışacak.
