Tuz, vücudun sıvı dengesi ve sinir sistemi fonksiyonları için hayati öneme sahip olsa da, aşırı tüketimi ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getiriyor. Uzmanlar, günlük tuz tüketiminde ölçülü olunması gerektiğini vurgularken, fazla tuz alımının kalp-damar hastalıklarından böbrek sorunlarına kadar birçok rahatsızlığa zemin hazırladığına dikkat çekiyor.
Günlük tuz tüketimi ne kadar olmalı?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), günlük tuz tüketiminin en fazla 5 gram (yaklaşık 1 çay kaşığı) ile sınırlandırılmasını öneriyor. Türkiye’de ise ortalama günlük tuz tüketimi bu miktarın yaklaşık iki katı seviyesinde seyrediyor.
Uzmanlara göre, günlük tuz ihtiyacının büyük bölümü zaten ekmek, peynir, zeytin, salamura ürünler, hazır gıdalar ve paketli atıştırmalıklardan karşılanıyor. Bu nedenle yemeklere ekstra tuz eklenmesi, farkında olmadan aşırı tüketime yol açabiliyor.
Fazla tuz tüketimi hangi hastalıklara yol açar?
Aşırı tuz alımı, kısa ve uzun vadede birçok sağlık problemine neden olabiliyor:
Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
Kalp ve damar hastalıkları
İnme (felç) riski
Böbrek yetmezliği ve böbrek taşı
Mide kanseri riskinde artış
Kemik erimesi (osteoporoz)
Vücutta ödem ve şişkinlik
Özellikle hipertansiyon hastaları, yaşlılar, böbrek rahatsızlığı bulunanlar ve hamilelerin tuz tüketimine ekstra dikkat etmesi gerekiyor.
Gizli tuz kaynaklarına dikkat
Birçok gıdada fark edilmeden yüksek miktarda tuz bulunabiliyor. En yaygın gizli tuz kaynakları arasında:
Paketli ve işlenmiş gıdalar
Fast food ürünleri
Turşu ve salamura yiyecekler
Hazır çorbalar
Cips, kraker ve atıştırmalıklar
Şarküteri ürünleri yer alıyor.
Tuz tüketimini azaltmak için neler yapılmalı?
Yemek pişirirken tuz yerine baharat ve doğal aromalar tercih edin.
Sofrada tuzluk bulundurmamaya özen gösterin.
Paketli ürünlerin etiketlerini mutlaka okuyun.
Salamura ürünleri tüketmeden önce suda bekleterek tuzunu azaltın.
Evde yemek yapımını artırarak kontrollü beslenme sağlayın.
Az tuzlu beslenmenin sağlık için faydaları neler?
Tuz tüketiminin azaltılmasıyla birlikte:
Tansiyon dengelenir
Kalp sağlığı korunur
Böbrekler daha sağlıklı çalışır
Ödem ve şişkinlik azalır
Genel yaşam kalitesi artar
