Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın üç ülkeyle sınırlı kalmasının öngörülmediğini, ilerleyen dönemde Mısır'ın da yapıya dahil olabileceğini açıkladı.
Anadolu Ajansı Editör Masası'nda soruları yanıtlayan Fidan, anlaşmanın hazırlık sürecinin fikir aşamasından nihai metne ulaşmasına kadar yaklaşık 2 yıl 8 ay sürdüğünü söyledi. Fidan, Ankara'nın hedefinin bölge ülkelerinin güvenliklerini, ekonomik istikrarlarını ve kalkınmalarını daha kurumsal bir yapı altında güvence altına alabilecekleri bir bölgesel mimari oluşturmak olduğunu ifade etti.
Mısır için “teknik hususlar” vurgusu
Mısır'ın Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan ile oluşturduğu bölgesel dörtlünün önemli bir siyasi platform olmayı sürdüreceğini belirten Fidan, Kahire'yi Mekke Anlaşması açısından da “doğal ortak” olarak nitelendirdi.
Fidan, Mısır'ın ittifaka katılımına ilişkin, “Ben bir sonraki aşamada Mısır'ın da bizim aramızda olacağına inanıyorum” dedi. Ülkelerin halihazırda yakın koordinasyon içinde hareket ettiğini belirten Fidan, Mısır'ın katılımının önünde birkaç teknik konunun bulunduğunu, bunların çözülmesinin ardından üyeliğin önünde engel görmediğini kaydetti.
Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan dışişleri bakanları daha önce de dörtlü formatta bir araya gelmişti. Dışişleri Bakanlığının kayıtlarına göre Fidan, 20-21 Haziran'da Mısır'da düzenlenen dördüncü Türkiye-Mısır-Pakistan-Suudi Arabistan Dışişleri Bakanları Toplantısı'na katılmıştı.
İttifak yeni ülkelere açık
Fidan, Mekke Anlaşması'na katılmak isteyen başka ülkelerin de bulunduğunu söyledi ancak bu ülkelerin isimlerini açıklamadı. Anlaşmanın mevcut modeline göre Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan “kurucu çekirdek ülkeler” olarak yapının temel prensip ve standartlarını belirleyecek; yeni üyelerin katılımı ise üç kurucu ülkenin onayına bağlı olacak.
Anlaşmanın üç ülkeyle sınırlı kalmaması gerektiğini vurgulayan Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu vizyon doğrultusunda yapının zaman içinde genişlemesinin hedeflendiğini ifade etti.
Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar da anlaşmanın diğer bölge ülkelerinin katılımına açık olduğunu açıkladı. Dar, 9 Ağustos'taki değerlendirmesinde yapının savunma amaçlı olduğunu, herhangi bir ülkeyi hedef almadığını ve temel ilkeleri kabul eden bölge ülkelerinin anlaşmaya katılabileceğini belirtti.
Sekretarya Suudi Arabistan'da kurulacak
Fidan'ın verdiği bilgilere göre ittifak bünyesinde dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarının yer aldığı stratejik siyasi ve askeri bir komite faaliyet gösterecek. Kurulması planlanan genel sekreterliğin merkezi ise Suudi Arabistan'da olacak. Üç ülkenin ilerleyen süreçte ortak askeri eğitim ve tatbikatlar gerçekleştirmesi, silah ve haberleşme sistemlerinin birlikte çalışabilirliğini artıracak standartların geliştirilmesi de planlanıyor.
7 Ağustos'ta Mekke'de imzalanan anlaşma, imzacı ülkelerden birine yönelik silahlı saldırının diğerlerine de yapılmış sayılması esasına dayanıyor. Pakistan yönetimi, söz konusu hükmün Birleşmiş Milletler Şartı'nın bireysel ve kolektif meşru müdafaa hakkını düzenleyen 51. maddesiyle uyumlu olduğunu ve anlaşmanın mevcut ikili ya da çok taraflı savunma yükümlülüklerinin yerini almadığını açıkladı.
