Bakanı Hakan Fidan, İstanbul’da düzenlenen R4 ve R4+E3 Dışişleri Bakanları toplantılarının ardından yaptığı açıklamada, diyaloğun tek çözüm yolu olduğu konusunda katılımcı ülkelerin ortak görüş taşıdığını söyledi. Fidan, Hürmüz Boğazı’nın bir an önce açılması ve piyasalardaki olumsuz etkilerin ortadan kalkması gerektiğini belirtti.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen toplantılara Almanya Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul, İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan katıldı. Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın yer aldığı R4 ile İngiltere, Almanya ve Fransa’nın katıldığı E3 formatları bir araya geldi. Yedi ülke, Türkiye’nin girişimiyle R4+E3 formatında ilk kez buluştu. Programda ikili görüşmeler de yapıldı; Fidan, basın toplantısının ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı.
“Diyalog tek çözüm yolu”
Toplantıda diplomasi ve savaş seçeneklerinin bulunduğunu söyleyen Fidan, ülkelerin alacağı tutumun süreci etkileyeceğini ifade etti. Katılımcıların, diyaloğun tek çözüm yolu olduğu konusunda ortaklaştığını kaydeden Fidan, bu yaklaşımın başka ülkelerin haklarının ihlal edilmesine ya da Hürmüz Boğazı’nın kapalı tutulmasına izin vermek anlamına gelmediğini vurguladı.
Fidan, daha fazla yıkıma ve çatışmanın yayılmasına yol açmadan sorunun nasıl çözülebileceğinin görüşüldüğünü belirtti. Masadaki İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Suudi Arabistan, Pakistan, Mısır ve Türkiye’nin aynı mesajı vermesinin önemli olduğunu söyledi. Hürmüz Boğazı’nın açılması gerektiğini yineleyen Fidan, İran’a yönelik askeri müdahalenin çözüm olmayacağını ve katılımcı ülkelerin diplomasiyi en iyi yol olarak gördüğünü dile getirdi.
Platformun kurulma nedenine ilişkin soruya yanıt veren Fidan, Avrupa üçlüsü ile bölgesel dörtlünün kendi coğrafyalarındaki sorunlar üzerinde çalıştığını anlattı. İki bölgedeki gelişmelerin birbirini etkilemesi nedeniyle tarafların sorunları birlikte ele alma kararı aldığını belirtti.
Fidan, platformun gayriresmî ve esnek yapısının görüşlerin serbestçe paylaşılmasına, ortak politikalar geliştirilmesine ve gerektiğinde somut adımlar belirlenmesine imkân sağladığını ifade etti. Ortadoğu’daki gelişmelerin Avrupa’yı, Avrupa’daki gelişmelerin de Ortadoğu’yu etkilediğini söyleyen Fidan, Türkiye’nin iki bölgenin kesişme noktasında bulunduğunu kaydetti.
İsrail’de seçim sürecinde Türkiye’nin söylemlerde kullanılmasını kategorik olarak reddettiklerini belirten Fidan, Türkiye’yi kötüleyip şeytanlaştırarak radikal partilere taban desteği sağlamaya çalışılmasını ucuz bir siyasi hamle olarak değerlendirdi ve bu yaklaşımın ciddiye alınacak bir tarafı olmadığını söyledi.
“Ortak görüş, Ukrayna’da en kısa zamanda ateşkes ve barış anlaşması”
Fidan, katılımcıların Ukrayna’da mümkün olan en kısa sürede ateşkes sağlanması ve buna dayalı bir barış anlaşmasına ulaşılması konusunda ortak görüş taşıdığını belirtti. Bunun gerçekleşmemesi durumunda Karadeniz’de seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasına yönelik adımlar atılması talebinin gündeme geldiğini aktardı.
Türkiye’nin bu konudaki rolü ve girişimleri hakkında katılımcılara bilgi verdiklerini söyleyen Fidan, tahıl girişimi kapsamında yürütülen çalışmaların ve taraflarla yapılan görüşmelerin de ele alındığını kaydetti. Savaşın sona ermemesi hâlinde enerji ve tahıl konularında taraflarca istisna sağlanması gerektiğini ifade etti.
Fidan, Ukrayna ve Rusya’da bulunan tahılın dünya piyasalarına nasıl ulaştırılabileceğinin mevcut gündem başlıklarından biri olduğunu belirterek, bu konuda çeşitli teklif ve görüşlerin ilgili taraflarla değerlendirildiğini söyledi. Ateşkes ve barışın bir an önce sağlanmasını temenni etti.
