Erzurum'da geçmişte kadınların örtünmek için kullandığı ve genç kızların çeyiz sandıklarında önemli yer tutan ehram, bugün hem geleneksel kimliğiyle hem de yeni kullanım alanlarıyla yaşatılıyor. Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde çalışan 10 ehram dokuma ustası, yaklaşık 4–5 yıl önce Kültür ve Turizm Bakanlığının yürüttüğü süreç sonucunda Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı belgesi aldı. Ustalar, büyük emek ve sabır gerektiren dokuma sanatını yaşatmak için çalışmalarını sürdürüyor.

Erzurum'da asırlık ehram dokumacılığı 10 ustanın ellerinde yaşatılıyor - 2

Fanta hangi ülkenin markası? Sahibi, üreticisi ve boykot durumu nedir?
Fanta hangi ülkenin markası? Sahibi, üreticisi ve boykot durumu nedir?
İçeriği Görüntüle

BİR EHRAMIN DOKUNMASI 45 GÜNÜ BULABİLİYOR

Koyun yününden hazırlanan ehramın üretimi, haziran ayında kırkılan yünlerin köylerden seçilerek temin edilmesiyle başlıyor. Geleneksel yöntemlerle dere suyunda yıkanan yünler, eğirilerek iplik ve çile haline getiriliyor. Ardından haşıllama ve çözgü hazırlığı yapılarak iplikler dokuma tezgâhına alınıyor.

Yaklaşık bin ilmekten oluşan ehram, gücü ve tarak aşamalarından geçirildikten sonra dokunuyor. İki parça halinde hazırlanan kumaşın orta bölümü dikiliyor, kenarlarına ise püsküller ekleniyor. Dokuma süresi kullanılan motiflere göre değişiyor. Sade desenli ehramlar yaklaşık 15 günde tamamlanırken yoğun motifli ürünlerin hazırlanması bir ila bir buçuk ay sürebiliyor.

Erzurum'da asırlık ehram dokumacılığı 10 ustanın ellerinde yaşatılıyor - 3

"TÜRKİYE'DE EHRAM DOKUMA ÜZERİNE 10 KİŞİYİZ"

Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı belgesi bulunan ehram dokuma ustası Elif Karakuş, Erzurum Olgunlaşma Enstitüsünde 10 kişinin bu alanda devlet sanatçısı olarak çalıştığını belirtti. Karakuş, “Erzurum'da şu anda 10 kişiyiz. Devlet sanatçısı olarak dokuma üzerine. Biz 4–5 yıl önce Ankara'ya gittik, Kültür ve Turizm Bakanlığından aldık. Şu anda Erzurum Olgunlaşma Enstitüsünde görev yapmaktayız” dedi.

Ehramın geçmişte kadınların günlük yaşamında önemli bir yere sahip olduğunu anlatan Karakuş, yörede özellikle örtünme amacıyla kullanılan geleneksel bir dış giyim ürünü olduğunu söyledi. Üretim sürecinin zahmetli olduğuna dikkat çeken Karakuş, koyun yünlerini köylerden kendilerinin seçtiğini ve geleneksel yöntemlerle hazırladıklarını ifade etti.

Erzurum'da asırlık ehram dokumacılığı 10 ustanın ellerinde yaşatılıyor - 4

GELENEKSEL EHRAM MODERN TASARIMLARLA BULUŞUYOR

Erzurum Olgunlaşma Enstitüsünde ehram dokumacılığı yalnızca geleneksel kıyafet üretimiyle sınırlı kalmıyor. Ustaların dokuduğu kumaşlar çanta, kırlent, sehpa örtüsü, yatak örtüsü ve çeşitli dekoratif ürünlerde de kullanılıyor.

Enstitü bünyesinde yöreye özgü bitkilerden yararlanılarak doğal boyama çalışmaları da gerçekleştiriliyor. Böylece ehram kumaşı, geleneksel renklerinin yanı sıra gençlerin ilgisini çekebilecek farklı tonlarda hazırlanıyor.

Erzurum'da asırlık ehram dokumacılığı 10 ustanın ellerinde yaşatılıyor - 5

"EHRAMI GENÇLERİN SEVEBİLECEĞİ RENKLERE DÖNÜŞTÜRÜYORUZ"

Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Fatma Taşbaşı, geleneksel el sanatlarını yaşatmanın kurumun temel görevlerinden biri olduğunu belirtti. Ustaların Kültür ve Turizm Bakanlığından belge almasının önemine değinen Taşbaşı, enstitüde çalışan 10 ehram dokuma ustasının aynı zamanda tasarım konusunda da yetkin olduğunu söyledi.

Taşbaşı, “Biz ehramı sadece kıyafet alanında değerlendirmedik. Ev aksesuarı olarak, dekoratif ürün olarak da farklı portföylerde geniş bir kullanım alanı oluşturduk” ifadelerini kullandı.

Geleneksel kumaşı günümüz ihtiyaçlarına uyarladıklarını anlatan Taşbaşı, “Yöremize ait endemik bitkileri kullanarak kök boya çalışmalarını da yapıyoruz. Ehramı gençlerin sevebileceği renklere dönüştürerek ürünler tasarlıyoruz” dedi.

Erzurum'da asırlık ehram dokumacılığı 10 ustanın ellerinde yaşatılıyor - 6

ASIRLIK DOKUMA SANATININ GELECEK KUŞAKLARA AKTARILMASI HEDEFLENİYOR

Erzurum'un kültürel kimliğinde önemli bir yere sahip olan ehram, ustaların geleneksel üretim yöntemlerini sürdürmesi ve yeni tasarımlar geliştirmesi sayesinde farklı kullanım alanları kazanıyor.

Enstitüde yürütülen çalışmalarla hem ehram dokumacılığının unutulmaması hem de bu el sanatının genç kuşaklar tarafından tanınması amaçlanıyor.

Kaynak: İHA