Bosna Savaşı sırasında Sırp Cumhuriyeti Ordusunun (VRS) komutanlığını yapan ve Srebrenitsa soykırımındaki rolü nedeniyle müebbet hapis cezasına çarptırılan Ratko Mladiç, 84 yaşında öldü.
Mladiç'in ölümüne ilişkin ilk haberlerin Sırp medyasına yansımasının ardından bir Birleşmiş Milletler yetkilisi, 27 Ağustos Perşembe günü Reuters'a yaptığı açıklamada ölüm haberini doğruladı. Mladiç, 2011'de yakalanmasından bu yana Lahey'deki BM gözaltı ve tutukevi sisteminde bulunuyordu.
Son yıllarda sağlık sorunları ağırlaşan Mladiç'in birçok kez hastaneye kaldırıldığı biliniyordu. Mayıs ayında insani gerekçelerle erken tahliye talebini değerlendiren BM mahkemesi de sağlık durumunu “vahim” olarak nitelendirmiş ve Mladiç'in yaşamının son evresinde olduğunu belirtmişti. Buna karşın tahliye talebi kabul edilmemişti. Ölümünün ardından henüz resmî bir ölüm nedeni açıklanmadı.
Srebrenitsa soykırımından hüküm giymişti
Ratko Mladiç, Bosna Savaşı sırasında Mayıs 1992'den en az Kasım 1996'ya kadar Bosnalı Sırp güçlerinin ana karargâhının komutanlığını yaptı. Birleşmiş Milletler savaş suçları mahkemesinin kararına göre Mladiç, Srebrenitsa'da 1995 yılında işlenen soykırımın yanı sıra insanlığa karşı suçlar ve savaş hukukunun ihlallerinden sorumlu bulundu.
Temmuz 1995'te Bosnalı Sırp birliklerinin BM tarafından “güvenli bölge” ilan edilen Srebrenitsa'yı ele geçirmesinin ardından 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuk öldürüldü. Uluslararası mahkemeler katliamı soykırım olarak hükme bağladı. Mladiç de Srebrenitsa'daki soykırımın gerçekleştirilmesine katılmaktan suçlu bulundu.
Mahkeme ayrıca Mladiç'i, Saraybosna'daki sivillere yönelik yıllarca süren keskin nişancı ve topçu saldırıları kapsamında cinayet, terör ve sivillere hukuka aykırı saldırılardan; Bosna-Hersek'in farklı bölgelerinde ise zulüm, imha, cinayet, zorla yerinden etme ve sürgün suçlarından mahkûm etti. BM personelinin rehin alınması da mahkûm edildiği suçlar arasında yer aldı.
16 yıla yakın süre yakalanamadı
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, Mladiç hakkındaki ilk iddianameyi 24 Temmuz 1995'te hazırladı. Uzun yıllar firari olarak yaşayan Mladiç, yaklaşık 16 yıl sonra 26 Mayıs 2011'de Sırbistan'da yakalandı ve 31 Mayıs'ta Lahey'e gönderildi.
Yargılaması 2012'de başlayan Mladiç, 22 Kasım 2017'de Srebrenitsa'da soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından müebbet hapse mahkûm edildi. Uluslararası Ceza Mahkemeleri Rezidüel Mekanizması Temyiz Dairesi, 8 Haziran 2021'de mahkûmiyet hükümlerini ve müebbet hapis cezasını onadı. Böylece hüküm kesinleşti.
Srebrenitsa katliamı ve Saraybosna kuşatması başta olmak üzere Bosna Savaşı'nın en ağır suçlarıyla özdeşleşen Mladiç, uluslararası basında uzun yıllardır “Bosna Kasabı” olarak anılıyordu.
