Türkiye genelindeki belediyeleri ilgilendiren önemli bir yönetmelik değişikliği yürürlüğe girdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete'de yayımlandı. Düzenlemeyle birlikte belediye başkanlığı veya başkan vekilliğinin herhangi bir nedenle boşalması durumunda belediye meclisinde yapılacak seçimlerin usul ve esasları ayrıntılı biçimde belirlendi. Yeni kurallar; seçim toplantısının belirlenmesi, adaylık başvuruları, oy kullanma işlemleri, gözlemciler, geçersiz oylar ve seçim belgelerinin saklanması gibi konuları kapsıyor.
BELEDİYE BAŞKANLIĞI BOŞALIRSA 10 GÜN İÇİNDE İŞLEM YAPILACAK
Yönetmeliğe eklenen yeni maddeye göre belediye başkanlığı veya başkan vekilliğinin herhangi bir nedenle boşalması durumunda seçim süreci başlatılacak. Bu kapsamda vali, 10 gün içinde oylama toplantısının yapılmasını kararlaştıracak. Böylece belediye meclisinde gerçekleştirilecek başkan veya başkan vekili seçimine ilişkin toplantı sürecinde valinin görevine yönelik açık bir düzenleme getirilmiş oldu. Ancak 10 günlük süre, seçimin mutlaka bu süre içinde sonuçlandırılacağı anlamına gelmiyor. Düzenleme, valinin seçim toplantısına ilişkin karar verme süresini belirliyor.
BELEDİYE BAŞKANLIĞI SEÇİMİNDE ADAYLIK BAŞVURULARI NASIL YAPILACAK?
Yeni yönetmelikle adaylık başvurularının ne zaman ve nasıl yapılacağı da netleştirildi. Buna göre aday olmak isteyen meclis üyeleri, başvurularını ilk birleşimin ilk oturumunda meclis başkanlık divanına bildirecek. İlk oturum tamamlandıktan sonra yeni adaylık başvurusu kabul edilmeyecek. Bununla birlikte adayların seçim sürecinde adaylıktan çekilmesine imkân tanınacak. Adaylar, her oylama oturumundan önce adaylıktan çekilebilecek.
BELEDİYE BAŞKANI SEÇİMİNDE GİZLİ OY KULLANILACAK
Düzenlemenin dikkat çeken hükümlerinden biri de oy kullanma yöntemine ilişkin oldu. Belediye meclisinde gerçekleştirilecek seçimler gizli oy esasına göre yapılacak. Oy pusulalarında adayların adları ve soyadları alfabetik sırayla yer alacak. Meclis üyeleri, oy vermek istedikleri adayın bulunduğu alana tercih mührü basacak. Oy kullanma işlemi kapalı kabinlerde gerçekleştirilecek ve oy pusulalarının bulunduğu zarflar şeffaf sandığa atılacak. Bu yöntemle oy kullanma sürecinin gizliliğine ve seçim işlemlerinin düzenli yürütülmesine yönelik kurallar belirlenmiş oldu.
BAŞKAN ADAYI OLAN MECLİS ÜYELERİ OY KULLANABİLECEK Mİ?
Yeni yönetmelikte aday olan belediye meclisi üyelerinin seçim sürecindeki yetkileri de düzenlendi. Buna göre belediye başkanlığı veya başkan vekilliği için aday olan meclis üyeleri oylamaya katılabilecek. Ancak adaylar, seçimin gerçekleştirildiği oturumları yönetemeyecek. Ayrıca bu oturumlarda meclis başkanlık divanında görev alamayacak. Seçim sürecinin yönetiminden ve düzeninden meclis başkanlık divanı sorumlu olacak.
SİYASİ PARTİLER VE BAĞIMSIZ ÜYELER GÖZLEMCİ BULUNDURABİLECEK
Belediye meclisinde yapılacak seçimlerde gözlemci görevlendirilmesine de imkân tanındı. Yönetmeliğe göre talep edilmesi halinde siyasi parti grupları adına birer gözlemci seçim sürecinde görev alabilecek. Aynı hak bağımsız meclis üyeleri için de geçerli olacak. Bu düzenlemeyle seçim işlemlerinin takip edilmesine yönelik gözlemci usulü de belirlenmiş oldu.
HANGİ OY PUSULALARI GEÇERSİZ SAYILACAK?
Yönetmelik değişikliğiyle geçersiz oyların belirlenmesine ilişkin kurallar da açıklandı.
Buna göre aşağıdaki durumlarda oy pusulaları geçersiz kabul edilecek:
- Üzerinde gerekli mühür bulunmayan oy pusulaları
- Üzerinde seçmeni tanıtmaya yönelik işaret bulunan pusulalar
- Birden fazla aday için tercih mührü basılan pusulalar
Meclis üyelerinin oy kullanırken bu kurallara uygun hareket etmesi gerekecek.
SANDIKTAN FAZLA ZARF ÇIKARSA SEÇİM YENİLENECEK
Yeni düzenlemede sandıktan çıkan zarf sayısına ilişkin özel bir hüküm de yer aldı. Buna göre sandıktan çıkan mühürlü zarf sayısının oy kullanan meclis üyesi sayısından fazla olması halinde ilgili oylama turu geçersiz kabul edilerek yeniden gerçekleştirilecek. Bu durumda zarflar açılmadan ilgili turun seçimi yenilenecek. Böylece oy sayımı başlamadan önce zarf sayısına ilişkin kontrol yapılması ve olası usulsüzlüklerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
OY PUSULALARI VE ZARFLAR NE KADAR SAKLANACAK?
Yönetmelik değişikliği, seçim tamamlandıktan sonra oy pusulaları ve zarfların nasıl muhafaza edileceğini de düzenledi. Buna göre kullanılan oy pusulaları ve zarflar, nihai seçim sonucunun açıklanmasının ardından mühürlenerek saklanacak. Belgeler, dava açma süresinin sonuna kadar muhafaza edilecek. Seçim sonucuna ilişkin dava açılması halinde ise oy pusulaları ve zarflar, mahkeme kararı kesinleşinceye kadar saklanmaya devam edilecek. Bu hüküm, seçim sonucuna ilişkin hukuki süreçlerde belgelerin korunmasını sağlayacak.
YENİ YÖNETMELİK ANKARA'DAKİ BELEDİYELERİ DE İLGİLENDİRİYOR
Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme, Türkiye genelindeki belediyelerde ilgili seçim süreçlerinde uygulanacak. Bu kapsamda Ankara Büyükşehir Belediyesi ve başkentin ilçe belediyeleri de yönetmeliğin kapsamına giriyor. Belediye başkanlığı veya başkan vekilliğinin boşalması halinde yapılacak meclis seçimlerinde yeni usul hükümleri dikkate alınacak. Ancak düzenleme, Ankara'da herhangi bir belediye başkanlığı için seçim kararı alındığı anlamına gelmiyor.
BELEDİYE BAŞKANLIĞI SEÇİMLERİNDE NE DEĞİŞTİ?
Yeni yönetmelikle birlikte belediye meclislerinde gerçekleştirilecek başkan ve başkan vekili seçimlerinin işleyişine ilişkin daha ayrıntılı kurallar getirildi. Valinin seçim toplantısına ilişkin 10 günlük karar süresi, adaylık başvurularının ilk oturumla sınırlandırılması, gizli oy kullanılması, gözlemci görevlendirilmesi ve seçim belgelerinin korunması düzenlemenin öne çıkan başlıkları oldu. Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik yürürlüğe girerken yeni hükümler, belediye başkanlığı veya başkan vekilliğinin boşalması halinde gerçekleştirilecek seçimlerde uygulanacak.




